Türkiye, AB için Stratejik Bir Ortak

Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Akdeniz'den sorumlu üyesi Dubravka Suica, AB'ye aday ülke Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun kavşağındaki jeostratejik konumuna dikkati çekerek, "Türkiye, AB'nin, Güney Kafkasya ve Orta Asya'yı birbirine bağlamayı amaçlayan 'bölgesel bağlantısallık gündemi'nde önemli bir ortak." ifadesini kullandı.

Suica, Ankara'daki temaslarının ardından AA muhabirine yazılı değerlendirmelerde bulundu.

AB Komisyonunda bu görevi ilk kez üstlenen Suica, "Akdeniz'den sorumlu ilk Komisyon üyesi olarak atanmam, AB'nin ortaklıklarımızı güçlendirme ve Akdeniz ile Körfez'e daha odaklı bir yaklaşım sergileme arzusunu vurguluyor. Zira portföyüm Körfez'i de kapsıyor." ifadesini kullandı.

Güçlendirilmiş bir Akdeniz ortaklığının Avrupa için stratejik bir zorunluluk olduğunun altını çizen Suica, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından "insan merkezli bir gündem üzerinde çalışmak ve ortak değerlere ve diyaloğa dayalı ortaklıklar geliştirmek, iyi yönetişimi desteklemek ve karşılıklı çıkar alanlarına odaklanmak"la görevlendirildiğini belirtti.

Suica, bu hedeflerle AB, üye ülkeleri ve Akdeniz'in güneyindeki partnerleri arasında "Ortak Akdeniz Alanı" oluşturmak için Akdeniz Paktı'nı başlattıklarını bildirerek Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki çeşitli ortaklarla stratejik ve kapsamlı anlaşmalar yoluyla ülkelerle ikili ilişkileri güçlendirirken Körfez ülkeleriyle stratejik ortaklık anlaşmaları müzakere etmeyi hedeflediklerini aktardı.

"Türkiye, stratejik konumu ile bağlantısallık açısından önemli bir ortak"

Suica, AB aday ülkesi Türkiye'nin Birlik için önemli bir ortak olduğunu belirterek "Günümüzün hızla değişen küresel bağlamında, daha güçlü, güvene dayalı bir ortaklık her iki taraf için de açık bir kazan-kazan durumudur. Türkiye, Orta Doğu'da önemli bir rol oynuyor. Bu istikrarsız bölgede istikrarı sağlamak için birlikte çalışmamız ve işbirliğimizi daha da derinleştirmemiz önemlidir." değerlendirmesini yaptı.

Akdeniz Paktı'nın bu amaç için uygun platformu sağladığını dile getiren Suica, bu konuyu Türkiye'deki temasları sırasında muhataplarıyla görüştüğünü bildirdi.

"Türkiye, 'Üçlü İşbirliği' yoluyla, Paktın üç sütununda ortak çıkarlara yönelik farklı girişimlerin bir parçası olabilir. Özellikle ekonomik kalkınma, bağlantısallık ve enerji ile ilgili girişimlerde potansiyel görüyorum." diyen Suica, Körfez ve İran odaklı gelişmeler ile Suriye ve Gazze'deki durum da dahil olmak üzere birlikte çalışılması gereken başlıca alanları temasları sırasında ele aldığına dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun kavşağındaki jeostratejik konumu, onu bağlantısallık açısından önemli bir ortak haline getiriyor. Son yıllarda, bunu ortak bir stratejik öncelik olarak kabul ederek, Türkiye ve AB arasındaki ulaşım ve bağlantı bağlarını güçlendirme çabalarını aktif olarak destekledik. Önemli bir örnek, İstanbul'u AB sınırına bağlayan Halkalı-Kapıkule demir yolu hattıdır. AB'nin dış finansman araçları kapsamında sağlanan en büyük tek hibe olmaya devam ediyor ve Trans-Hazar Ulaşım Koridoru'nun kritik bir bileşeni. Türkiye, AB'nin, Güney Kafkasya ve Orta Asya'yı birbirine bağlamayı amaçlayan 'bölgesel bağlantısallık gündemi'nde önemli bir ortak. Bunun ötesinde, Türkiye, Irak Kalkınma Yolu da dahil olmak üzere birçok koridor girişimine yatırım yaparak bölgesel bağlantıdaki rolünü daha da güçlendirdi."

AB Komisyonu için son yıllarda kritik önem arz eden "bağlantısallığın", tek bir koridor değil, bir ağ anlamına geldiğine işaret eden Suica, "Mevcut aksaklıklar ortamında bu, işbirliğimizi derinleştirmenin önemini vurguluyor. Karadeniz stratejisi gibi mevcut çerçevelere dayanarak, güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir bağlantıya odaklanarak Türkiye ile ortaklığımızı daha da güçlendirme potansiyeli görüyoruz." mesajını verdi.

İklim İşbirliği ve COP31

Suica, Türkiye'nin Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenecek COP31'e hazırlanılan dönemde Akdeniz Paktı'nın iklim direnci ve enerji geçişi konusunda bazı önemli girişimler öngördüğünü belirterek, şu bilgileri paylaştı:

"Trans-Akdeniz Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji Girişimi (T-MED) bu tür öncü girişimlerden biri. Uygun fiyatlı temiz enerji için yatırım fırsatları sağlayacak, yeni ticaret fırsatları açacak, gençler için iş imkanları yaratacak ve iklim hedeflerini destekleyecek. T-MED kapsamında, Akdeniz İletim Sistemi Operatörleri Birliği ve Akdeniz Enerji Düzenleyicileri Birliği çalışmalarımız aracılığıyla AB ve güney ortaklarının elektrik piyasalarının entegrasyonunu da destekliyoruz. Ayrıca, sürdürülebilir su ürünleri yetiştiriciliği, kıyı direnci ve döngüsel ekonomi için yatırımları teşvik etmek amacıyla Mavi Akdeniz Ortaklığı'ndaki AB katılımını da artırıyoruz."

Akdeniz'de düzensiz göçün azaltılmasındaki işbirliği

Akdeniz rotasındaki düzensiz göçün azalması konusunda Türkiye'nin katkılarını nasıl değerlendirdiğiyle ilgili Suica, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Ortak çabalarımızın olumlu etkisi konusunda şüphe yok. Doğu Akdeniz rotasında, düzensiz sınır geçişleri 2025 yılında yüzde 27 oranında azaldı ve 2024'ten itibaren düşüş trendi devam etti. 2016 AB-Türkiye Bildirisi çerçevesinde göçle ilgili konularda Türk yetkililerle yakın işbirliği içindeyiz ve bu işbirliği iyi bir şekilde işlemeye devam ediyor. Zorluklar ortaktır ve yanıtların koordine edilmesi gerekir. Bölgeyi kasıp kavuran savaş nedeniyle bu durum her zamankinden daha önemlidir. Şu an için büyük insan hareketleri görmüyoruz ancak hazırlık önlemleri konusunda işbirliğine devam etmek önemlidir."

Sınır yönetimi, kaçakçılıkla mücadele ve mültecilere ve ev sahibi topluluklara destek konularında bölgedeki diğer ortaklarla da çalıştıklarına değinen Suica, ileriye dönük olarak, AB'nin bölge genelinde daha iyi koordinasyon sağlamak için işbirliğini korumak ve derinleştirmek olduğunu vurguladı.

Akdeniz Paktı ve Filistin

Suica, Akdeniz Paktı'nın paydaşlarından birinin Filistin olması nedeniyle şu değerlendirmelerde bulundu:

"Uluslararası hukuka ve iki demokratik devletin, İsrail ve Filistin'in, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde barış içinde yan yana yaşadığı iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa bağlıyız. Bu, bölgenin barış ve istikrarı için çok önemlidir. Bu nedenle Türkiye de dahil olmak üzere, uluslararası ortaklarla bu siyasi süreci yeniden canlandırmak için çalışıyoruz."

AB Komisyonunun İsrail'e yönelik hazırladığı ve henüz somut eyleme dönüşmeyen yaptırımların "halen masada" olduğunu ve AB Konsey'inde bu konudaki görüşmelerin sürdüğünü anımsattı.

Suica, İsrail'in alıkoyduğu vergi gelirlerinin Filistin Yönetimi'ne aktarılması, uluslararası STK'lerin kayıt altına alınması ve Gazze'ye insani yardımın ulaştırılması da dahil olmak üzere, sahada iyileştirmeler sağlamak amacıyla İsrail ile diplomatik temaslarımızı sürdürdüklerini belirterek "Bu konularda İsrail ile diyalog AB ve bölge için hayati önem taşıyor." ifadesini kullandı.