Türkiye-Çin protokolleri su ürünleri ihracatında dönüm noktası

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın Çin ziyareti kapsamında imzalanan protokoller, su ürünleri sektöründe uzun süredir beklenen bir eşiğin aşılmasını sağladı. Somon, çipura ve levrek ihracatının önü açılırken, Çin'in yaklaşık 300 milyar dolarlık tarım ithalat hacmine karşın Türkiye ile mevcut ticaretin 789 milyon dolar seviyesinde kalması, büyük bir büyüme potansiyeli olduğunu gösterdi.

Ekim 2025-Nisan 2026 döneminde katma değeri yüksek ürünler ağırlık kazandı. Balık filetoları 4,4 milyon dolarla ilk sıraya yükselirken, yumuşakça ve omurgasızlar 4 milyon doların üzerine çıktı. Toplam ihracat değeri 6,2 milyon dolardan 12,5 milyon dolara çıkarak yaklaşık iki katına ulaştı. Bu artışın birim fiyatlardaki yükselişten kaynaklandığı görüldü.

Sektör temsilcileri, Çin ile yapılan anlaşmanın önemli bir başlangıç olduğunu ancak ürün çeşitliliğinin artırılması gerektiğini vurguladı. Akdeniz Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Alican Yamanyılmaz, "Bütün ürünleri midyeden yılan balığına kadar ithal ediyorlar ama bize sadece sınırlı sayıda ürün açtılar. Mütekabiliyet tam olarak sağlanmış değil. Tarım Bakanlığımız aracılığıyla ürün çeşitliliğini artırabilirsek ihracatımızı çok hızlı büyütürüz" dedi.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, "Özellikle levreği çok sevdiler, çipura için de güçlü talep var. İhracatta geometrik olarak çok hızlı büyüyeceğimizi düşünüyoruz. Ekim ayında Çin'de düzenlenecek fuara güçlü şekilde katılacağız" diye konuştu.

İstanbul Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Oğulcan Kemal Sagun ise, "Çin'e taze ürün ihracatı başladı. Dünyada üç büyük fuardan biri Çin'in Qingdao kentinde düzenleniyor ve bu yıl ilk kez milli katılım sağlayacağız" ifadelerini kullandı.

Asya pazarında talep artışı dikkat çekerken, sektör temsilcileri bölgenin Türk su ürünleri için yeni büyüme üssü haline geldiğini belirtti. Yamanyılmaz, "Filipinliler bizden talep etti. Vietnam ve Filipinler'den heyet çalışmalarımız olacak. Asya yükselen yıldız oldu" dedi.