Ukrayna'da AB Yanlısı Protestolar Sürüyor

SELEN TONKUŞ - Ukrayna'da, Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç'in, ülkesinin Rusya ile ilişkilerine zarar vereceğini gerekçe göstererek AB'nin önerdiği Ortaklık Anlaşması ile Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşması'nı (DCFTA) imzalamayı reddetmesi üzerine başlayan protestolar sürüyor.

Uzmanlar, gösterilerin şiddetlenmeden bir süre daha devam edeceğini ancak Yanukoviç'in destek kaybetse de en azından görev süresinin sonuna kadar iktidarda kalacağını, AB'nin ise ülkeyi "Avrupalılaştırmak" için kontrollü çaba sarf etmeye devam etmesi gerektiğini düşünüyor.

Cumhurbaşkanı Yanukoviç'in AB ile ortaklık ve serbest ticaret anlaşması imzalamaktan vazgeçtiğini açıklması üzerine başkent Kiev'de onbinler 24 Kasım'dan beri sokaklarda. Ülkelerinin geleceği için AB ile sembolik değerde olacak anlaşmaya büyük önem atfeden Ukraynalıların, Yanukoviç'i pes ettirip ettirmeyeceği ve AB'nin süreçten beklentisi tartışılıyor.

Ukrayna'daki I. Mechnikov Milli Üniversitesi'ndeki Uluslararası Çalışmalar Merkezi Direktörü Volodimir Dubovik, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, şiddetli ve geniş katılımlı protestoların aynı düzeyde seyredeceğini ve başkent Kiev'de yoğunlaşmaya devam edeceğini düşündüğünü söyledi. Kiev'de ikamet edenlerin hafta içi işlerine gitmeye devam edeceğini ifade eden Dubovyk, çevre illerden gelen çok sayıda gösterici olduğunu ve onların sokaklarda kalmaya devam edeceğini vurguladı.

Yanukoviç'in tutumu hakkındaki soru üzerine Dubovik, "Yanukoviç'in gelecekteki tutumu, onun boyun eğmesinden ne anladığımıza bağlı. İstifa edeceğine inanmıyorum. Görev süresinin sonuna kadar kalacak, hatta 2015'te yeniden aday olacaktır" dedi.

Dubovik, Yanukoviç'in göstericilerin baskısının devam etmesi halinde ya kabinenin tamamını fesh edeceğini ya da göstericilere karşı şiddet uygulanmasında direkt olarak sorumlu görülen bakanların görevine son vereceğini savundu. Dubovik, "Eğer Yanukoviç'in partisi içinde çatlaklar olduğu haberleri doğruysa, meclistede değişikllikler olabilir. Hem Yanukoviç hem de partisi için en kötü senaryo, meclisin yönetim şeklini başkanlık sisteminden parlementer sisteme çevirmesi olur" diye konuştu.

Yanukoviç destekçilerinin de sokaklara dökülme ihtimaline ilişkin Dubovik, ülkenin doğu ve güneyinde Yanukoviç yanlısı gösteriler düzenlenebiliceğini ancak Kiev'dekiler kadar coşkulu ve geniş katılımlı olmayacağını kaydetti.

AB'nin de gelişmeleri yakından izlediğini belirten Dubovik, Yanukoviç'in göstericilere şiddet kullanmadan, muhalefetle diyaloğa girmesi halinde AB'nin anlaşmayı imzalamaya yeniden ikna olacağını, aksi halde 2015'teki başkanlık seçimlerine kadar erteleneceğini kaydetti.

"AB dikkatli davranmalı"

İngiltere'deki Birmingham Üniversitesi Rusya ve Doğu Avrupa Çalışmaları Merkezi'nde görevli Ukraynalı uzman Katarina Wolczuk da göstericilerin hayal kırıklığına uğradığını, hem göstericilerin hem de muhalefetin net stratejisinin olmadığını söyledi.

Muhalefetin Yanukoviç'i istifaya zorlamak için protestoları bir süre daha canlı tutma için çaba sarf edeceğini belirten Wolczuk, Yanukoviç'in hala iş çevreleri tarafından desteklendiği için güçlü olduğunu ve pes etmeyeceğini savundu. Wolczuk, ülkenin doğusundaki destekçilerinin dahi artık Yanukoviç'ten bıktığını, karşıt gösterilerin işe yaramayacağını kaydetti.

AB'nin Ukrayna'ya karşı gelecek tutumunda dikkatli olması gerektiğine dikkati çeken Wolczuk, "AB, Ukrayna'nın Avrupalılaşması için ekstra paketler önerebilir ama bu Yanukoviç'in iktidarda kalmasına neden olabilir. Dolayısıyla AB, çelişkili bir durumla karşı karşıya" ifadesini kullandı.

Başkent Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda gösteriler 24 Kasım'dan beri sürüyor. Meclis binası, devlet başkanlığı ve hükümet binasına girme teşebbüsünde bulunarak, başbakan ve kabinesine istifa çağrısında bulunan göstericilere polis, göz yaşartıcı gaz ve copla müdahale etmişti.

Yanukoviç, Ukrayna'nın Rusya ile ilişkilerine zarar vereceğini gerekçe göstererek AB'nin önerdiği Ortaklık Anlaşması ile Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşması'nı (DCFTA) geri çevirmişti. AB dönem başkanı Litvanya'nın başkenti Vilnius'ta geçen hafta yapılan Doğu Ortaklığı Zirvesi'nde AB liderleri ile bir araya gelen Yanukoviç, Birliğin tüm ısrarlarına rağmen kararını değiştirmemişti. - Ankara