Diyabette Ayak Bakımı ve Önemi

Kan şekeri eğer çok yüksek ve düzensiz seyrediyorsa ayaklarda problemler yaşanmaya başlanır. Bunun nedeni damarlarda oluşan kan dolaşımı bozukluğudur. Bu dolaşım bozukluğu sonucunda damarlarda tahribat başlar.

Kan şekeri seviyesinin kontrol altına alınmadığı durumlarda sinirlerde hasar oluşur. Sinirler hasara uğradığı zaman ayak ve parmak uçlarında his kaybı meydana gelebilir. Bu nedenle; basınç, ağrı, kesik, yanık ve yaralanmalar hissedilmeyebilir.

Kesik, yanık ve yara sonraları ayak ülserleri ortaya çıkar. Ayrıca Bakteri ve mantar enfeksiyonları da deri bütünlüğünün bozularak yara oluşumuna yol açan etkenlerdendir.

Ayaklara batabilen çivi, iğne gibi yabancı cisimlerin acısının hissedilmemesi de iltihaplara zemin hazırlar.

Çoraplardaki kıvrımlar, ayakkabı yaralanmaları, ayakkabı içinde kalmış küçük kum ve benzeri maddeler, ayaklarda tahriş ve küçük yaralanmalara neden olabilir. Ancak his kaybından dolayı ağrı fark edilmediği için de yara ilerler.

Ayaklarının üşüdüğünden yakınan ve ısınmak için ayaklarını soba ve kalorifere yaklaştıran diyabet hastalarında yanık da ortaya çıkabilir. Tırnak batmaları ağrı vermediği için, hasta ancak enfeksiyon oluşup parmak şiştiğinde durumun farkına varır.

Diyabet hastalarında görülen ayak problemleri

-Ayak kuruluğu

-Parmak aralarında ve tırnaklarda mantar

-Ayaklarda kabarcık ve su toplamaları

- Nasır

-Ayaklarda üşüme, duyu ve dokunmada hissizlik

-Derin ve yüzeysel ayak yaraları

-Tırnaklarda renk değişikliği ve kalınlaşma

-Ayak tabanında oluşan çatlaklar

-Ayak derisinde renk değişikliği (morarma solukluk vb)

Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde doktora başvurulması önemlidir.

Diyabetik ayakta risk faktörleri

-His ve motor kaybı

-Kan şekeri seviyesinin düzenlenmemesi

-Dolaşım bozukluğu +/- sigara içmek

-Ayağa uymayan ayakkabı giymek

-Çıplak ayakla evde, bahçe veya deniz kenarında dolaşmak

-Tedavi edilmeyen, önceki ayak yaraları

Diyabetik ayak muayenesi hangi sıklıkta yapılmalıdır?

-Tip 1 diyabette tanı konulduktan 3 yıl sonra ve daha sonra her yıl

-Tip 2 diyabette tanı konulduğu zaman ve daha sonra her yıl

-Herhangi bir şikâyet olduğunda mutlaka muayeneye gelinmelidir.

Diyabetik ayak muayenesinde nelere bakılır?

-Dolaşım bozukluğu

-Sinir muayenesi

-Deri değişiklikleri

-Ayaktaki şekil değişiklikleri ( charcot eklemi )

-Yaralar

-Tırnaklarda şekil değişikliği ve kalınlaşma

-His kaybı

-Isı farkı

Ankara Güven Hastanesi

Meysun Erdem

Ayak Sağlığı ve Refleksoloji Uzmanı