Dil Devrimi'ne Korkudan Sessiz Kalındı - Son Dakika
Kültür Sanat

Dil Devrimi'ne Korkudan Sessiz Kalındı

Dil Devrimi\'ne Korkudan Sessiz Kalındı

Ercan Köksal'ın kaleme aldığı 100 Yıllık Dava, Harf ve Dil Devrimi'nin hayatımıza etkilerini düşünce adamlarıyla tartışmaya açıyor.

24.06.2013 03:10  Güncelleme: 09:41
Twitter'da Paylaş Facebook'da Paylaş WhatsApp'da Paylaş

Devletin yaşam tarzına müdahalesine yönelik tepkilerin bir sonucu olarak gösterilen Gezi eylemlerinde haklı olarak devletin vatandaşların özgürlük alanına bu kadar çok karışmasından duyulan rahatsızlık dillendirildi. Ancak ülkemizdeki ‘devlet’ geleneği ne yazık ki ilk kez bireylerin özel alanına müdahil olmuyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında devletin vatandaşına sormadan ne giyeceğine, hangi harfleri kullanacağına, kime nasıl hitap edeceğine kadar gündelik hayata dair pek çok konuda aldığı kararlar zorla hayata geçilirken bu kararlara itiraz edenler kendilerini İstiklal Mahkemeleri’nin karşısında bulmuştu.


Ercan Köksal’ın kaleme aldığı 100 Yıllık Dava, Harf ve Dil Devrimi’nin kültürel hayatımıza etkilerini bugünün önemli edebiyatçı ve düşünce adamlarıyla tartışmaya açıyor. Prof. Orhan Okay, Prof. Sadettin Ökten, Beşir Ayvazoğlu, Ahmet Turan Alkan, Hilmi Yavuz, Yavuz Bülent Bakiler, Mehmet Niyazi gibi pek çok ismin görüş ve röportajlarından oluşan kitap, Harf Devrimi’nin düşünsel hayatımızda nasıl bir kopukluğa yol açtığına dikkat çekerken devrimin tarihsel arka planını da ortaya koyuyor. İşte kitapta yer alan görüşlerden bazıları:


Prof. Dr. Orhan Okay


Türk aydını için Osmanlıca önceliklidir


Bir Türk aydını için Osmanlıcaya aşina olmak, bir yabancı dili bilmekten daha önemli ve daha önceliklidir. Bugün kütüphanelerimizde kırk bin kadar basılı kitap, belki yüz bin yazma ve on binlerce gazete ve dergi var. Aslında hiç de zor olmayan, asgari bir emek ve gayretle öğrenilecek bir alfabe ile bu dünyanın kapılarının açılması az şey midir?


Prof. Dr. Sadettin Ökten


Medeniyet tasavvurunu değiştirmek istediler


Cumhurİyetle birlikte biz medeniyet tasavvurunu değiştirmek istedik. Tanzimat bunun başlangıcıydı. Fakat şunu göremedik: Bir medeniyet tasavvurunu değiştirmek çok zor bir şeydir. Tasavvurun kendisinin ölmesi lazım ki o kendi hayattan çıksın. Ama şimdi görüyoruz ki İslam medeniyeti tasavvuru ölmedi. Harf inkılabı da eski medeniyetten yeniye geçmenin bir usulüydü.


Beşir Ayvazoğlu


Bir terör havası esiyordu, konuşamadılar


Osmanlı aydınlarının bir kısmında Latin alfabesine geçme konusunda ciddi bir talep vardı. Ama muhalifler de vardı. Muhalifler çok fazla seslerini çıkaramadılar. Birçok aydın Dil Devrimi’nin yanlışlığı konusunda kanaat sahibiydiler ama cesaret sahibi değillerdi. İstiklal Mahkemeleri vesaire... Bir terör havası esiyor. Kolay değildi. Kendi aralarında konuşsalar bile bunu açıkça söyleyemiyorlardı./.../ Harf devrimi demek yeni nesillerin 1928 öncesiyle irtibatının kesilmesi, gemilerin yakılması demektir. Aslında yapılan bir kültür devrimi, bu devrimin en önemli ayaklarından biri de Harf devrimiydi. O harflerle üretilmiş koskoca bir kütüphanenin yolu kapatıldı.


Ahmet Turan Alkan


Amaç seküler bir dil kurmaktı


Dil devriminin maksadı daha ‘milli’ bir dil kurmak değildi; daha seküler bir dil kurmaktı. Yaşayan Türkçe, tabii haliyle İslam inancının kendisini seslerle, kelime ve kavramlarla, on binlerce isimle taşıyordu. O dili ber-hava etmeden toplumu dinden uzaklaştırıp güya müsbet ilim ve fenne yaklaştırmak mümkün olmaz zannıyla yapıldı bu tahribat. Cümlelerimizin kalitesi düştü; düşüncemizin çeperi daraldı, fikir ve edebiyatta geriledik.

Kaynak: Star

Son Dakika Kültür Sanat Dil Devrimi'ne Korkudan Sessiz Kalındı - Son Dakika

Sizin düşünceleriniz neler ?

  • Notre-Dame Katedrali, 5 yıl sonra yeniden açılıyor
    17:06 Notre-Dame Katedrali, 5 yıl sonra yeniden açılıyor

    Fransa'nın başkenti Paris'te 5 yıl önce çıkan yangında hasar gören ünlü Notre-Dame Katedrali, 8 Aralık'ta yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başlayacak. Katedralin yeniden inşa çalışmaları 2022'de başlamış ve 250'den fazla firma ile yüzlerce sanatçı, mimar ve uzmanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Yangının nedeni ise henüz belirlenememiştir.

  • Ağrı'nın düşman işgalinden kurtuluşu 106. yıl dönümü kutlandı
    16:38 Ağrı'nın düşman işgalinden kurtuluşu 106. yıl dönümü kutlandı

    Ağrı'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 106. yıl dönümü çeşitli etkinliklerle kutlandı.

  • Uluslararası Amazon ve Titanlar Sanat Buluşması İzmir'de başladı
    15:57 Uluslararası Amazon ve Titanlar Sanat Buluşması İzmir'de başladı

    Uluslararası Aktivist Sanatçılar Birliği (UASB) tarafından 15 Nisan Dünya Sanat Günü kapsamında düzenlenen Uluslararası Amazon ve Titanlar Sanat Buluşması, İzmir'de başladı. Sanatçılar, Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlenen törende bir araya geldi ve barış, özgürlük ve demokrasi taleplerini dile getirdi. Etkinlikler, Konak Metro Galeri'de devam edecek.

  • Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi'nde Balkan esintileri sergisi açıldı
    15:35 Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi'nde Balkan esintileri sergisi açıldı

    Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi tarafından düzenlenen etkinlik kapsamında, Türkiye, Makedonya, Bosna Hersek ve Karadağ'ın tarihi yerleri ve doğal güzelliklerinden esinlenilerek oluşturulan resim ve heykel sergisi açıldı. Sergide, 25 resim ve 6 heykel eser yer aldı. Rektör Prof. Dr. Mümin Şahin, serginin zengin bir kültürel mirası gözler önüne serdiğini belirtti ve Balkanlar'ın tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yaparak sanata yansımalarını gösterdiğini vurguladı. Sergi, bir hafta boyunca ziyaret edilebilecek.

  • Edirne'de bayramda tonlarca 'tava ciğer' tüketildi
    15:31 Edirne'de bayramda tonlarca 'tava ciğer' tüketildi

    Edirne'de Ramazan Bayramı tatilinde 100 binden fazla kişinin ziyaret ettiği kentte tonlarca tava ciğer tüketildi. Restoranların önünde saatlerce sıra bekleyen vatandaşların oluşturduğu kuyruk havadan görüntülendi. Bayram boyunca binlerce kişinin tercihi tava ciğer ve kuru acı biber ikilisi oldu.

  • Milli Saraylar Ramazan Bayramı Tatilinde Ziyaretçi Akını Yaşadı
    15:09 Milli Saraylar Ramazan Bayramı Tatilinde Ziyaretçi Akını Yaşadı

    Milli Saraylar Başkanlığı'na bağlı müzeler, Ramazan Bayramı tatilinde ziyaretçi akınına uğradı. Topkapı Sarayı başta olmak üzere Dolmabahçe ve Beylerbeyi sarayları ile tarihi kasırlar ve müzeler, 9 günlük tatil boyunca 326 bin 531 kişiyi ağırladı. Topkapı Sarayı'nı bayramı tatili boyunca 147 bin 353 yerli ve yabancı turist ziyaret ederken Dolmabahçe Sarayı'nı 60 bin 223 turist gezdi. Milli Saraylar Resim Müzesi'ni gezenlerin sayısı bayram tatilinde 21 bin 931 kişiye ulaştı.

  • Dai halkının su sıçratma festivali
    14:50 Dai halkının su sıçratma festivali

    Çin'in güneybatısındaki Yunnan eyaletinde Dai halkı Dai yeni yılını, su sıçratma festivaliyle karşıladı. Bu heyecan verici gelenek katılımcılar için unutulmaz bir deneyim sunuyor. Xinhua Haber Ajansı muhabirleri Yunnan'dan bildiriyor. (XHTV)

  • Talas Belediyesi'nin 100. Yıl Müzesi'ni 3 ayda 54 bin 207 kişi ziyaret etti
    13:53 Talas Belediyesi'nin 100. Yıl Müzesi'ni 3 ayda 54 bin 207 kişi ziyaret etti

    Talas Belediyesi tarafından Çanakkale'den Cumhuriyet'e 100. Yıl Müzesi'nin açılmasının ardından 3 ayda 54 bin 207 kişi müzeyi ziyaret etti. Müzede, Çanakkale Savaşı, Milli Mücadele ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına dair eserler sergileniyor. Başkan Mustafa Yalçın, müzeye gösterilen ilgiden memnuniyet duyduklarını belirtti.

  • Myanmar'da Thingyan Su Festivali coşkusu
    13:49 Myanmar'da Thingyan Su Festivali coşkusu

    Myanmar'ın geleneksel Thingyan Su Festivali, ülkenin dört bir yanındaki insanların doyasıya eğlendiği ikinci gününde devam etti. Festivalde insanlar birbirlerine su sıçratma geleneğiyle geçmişteki hataları sembolik olarak temizleyip yeni bir başlangıç yapmayı temsil ediyor. Canlı dans gösterileriyle renklenen festival, dört gün sürecek ve Myanmar Yeni Yılı'na denk gelen Çarşamba günü sona erecek. Thingyan Su Festivali, yıl boyunca her ay kutlanan 12 mevsimlik festivaller arasında en ünlü ve kültürel olarak önemli olanıdır.

  • Kırşehir'deki Japon Bahçesi 9 günlük bayram tatilinde 14 bin kişi tarafından ziyaret edildi
    13:33 Kırşehir'deki Japon Bahçesi 9 günlük bayram tatilinde 14 bin kişi tarafından ziyaret edildi

    Kırşehir'in Kaman ilçesinde bulunan Kalehöyük Arkeoloji Müzesi yerleşkesindeki Japon Bahçesi, Ramazan Bayramı tatili süresince 14 bin kişi tarafından ziyaret edildi. Bahçe, Prens Takahito Mikasa'nın Kalehöyük kazılarını başlatması anısına yapılmış olup, yıl boyunca ziyaretçi çekmektedir. Ziyaretçiler, bahçenin doğal güzellikleri ve rengarenk atmosferiyle büyülenirken, bölge halkı da aileleriyle birlikte bu mekana gelerek keyifli vakit geçirmektedir.


Advertisement