Ramazanın 15'inci Günü Farklı Bir Heyecan Olurdu

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü, Anafartalar Kahramanı olarak tanıtan ilk gazeteci olan Ruşen Eşref (Ünaydın), bir asır önce yazdığı "Diyorlar ki" adlı eserinde eski ramazanlardan bahsetmişti.

Ruşen Eşref, "Eski ramazanlara özlemini" şöyle dile getiriyordu: "Onların gözünde ramazanın ne büyük mánası vardı!.. Ona ’On bir ayın Sultanı’ derlerdi. Ramazan ufuklardan Müslüman evlerine ruh ve ağız tadı getiren ahret áleminden gelmiş bir yolcu gibi doğardı. Yolu öylece gözlenirdi. Biz çocuklar lohusa şekerlerini nasıl yeni doğan çocuk getirdi sanırsak, onlar da ülkeye, ibadethanesinden kahvehanesine, sokağından sofrasına kadar, ramazanın bolluk, merhamet, neşe, zenginlik dağıttığına inanırlardı. Ramazan içimizde kaldığı müddetçe büyüğümüzü, küçüğümüzü, şevklendirir, uslulaştırır, ruhlara, gözlere imán ışığı işleyerek çekilirdi. Bugünse içinde, yabancı turistlerin saygısız dolaştığı boş bir mabede döndü." Ruşen Eşref, ramazanın 15’inci gününün önemini ve o günün akşamı yaşananları ise şöyle yazmıştı: "(...) On beşinci gece, davulların mánilerle kapıların önünden geçit yaptığı sayılı gündü. Davullar, toplar, kandillerle karşılanan ramazan, davullar, toplar, kandillerle yürütülür, yine öylece uğurlanırdı."

O günün akşamı, camiler dolar taşar, teravihten sonra sokaklar insan sellerinden geçilmez olurdu. Ramazan gecelerinin çocuklar tarafından sevilen, beklenen tiplerinden biri bekçi babalardı. Bekçi babalar her gece sahur vakti davullarla haber verir, ramazanların on beşinci gecelerinde davulunu çalarak ve mániler söyleyerek ev ev dolaşırdı. O anlarda çocuklar pencerelere, kapılara koşuşurlar, söylenen mánileri zevkle dinlerlerdi.

Ağbani sarıklı poturlu bekçiler, bu on beşinci geceleri ellerinde fener, yanlarında mánici, zamana zemine göre mániler düzerek bahşişlerini toplarlardı.