Yerevan Diyaloğu: Ermenistan'ın Yeni Coğrafi Konumu

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, başkent Erivan'da başlayan Yerevan Dialog'un açılış oturumunda yaptığı konuşmada, "Ermenistan'ın aynı coğrafi konumda kalmasına rağmen, konumunun algısının ve öneminin tamamen farklılaştığını belirterek "Aynı yerde kalırken, artık eskisine göre tamamen farklı bir coğrafi konumdayız" dedi. Macron ise, ""Güney Kafkasya, bir ganimet gibi üzerinde rekabet eden imparatorlukların alanı olmaya mahkum değildir" ifadelerini kullandı.

Ermenistan'ın başkenti Erivan, Avrupa Siyasi Topluluğu'nun 8. Zirvesinin ardından 3. Yerevan Diyaloğu'na ev sahipliği yapıyor. "Fırtınaların İçinden Geçmek" teması altında başlayan diyalog, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'ın açılış konuşmasını gerçekleştirdiği açılış oturumu ile başladı. Oturuma özel konuk olarak ise Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset de katıldı.

"Barışa, iş birliğine ve kalkınmaya olan bağlılığımız, komşularımıza yaklaşımımızı yönlendiriyor"

Mirzoyan, Erivan'ın tek bir merkeze bağımlılığa değil, dış politika mimarisinin farklı yönleri arasında somut ve karşılıklı yarar sağlayan ortaklıklar kurmaya dayalı dengeli bir dış politika izleme konusunda egemen bir tercih yaptığını vurguladı. Mirzoyan, "Barışa, iş birliğine ve kalkınmaya olan bağlılığımız, komşularımıza yaklaşımımızı yönlendiriyor. Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi süreci, açık sınırların ve iyi komşuluk ilişkilerinin halkımızın çıkarlarına en iyi şekilde hizmet edeceğine olan inancımızı yansıtıyor" ifadelerini kullandı.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Mirzoyan, Gürcistan ile ilişkilere değinerek, "Gürcistan ile karşılıklı çıkarlara dayalı stratejik ortaklığımızı derinleştirmeye devam ediyoruz ve İran ile de sürekli olarak dostane bağlarımızı ve yakın iş birliğimizi sürdürüyoruz" dedi. Barışı sürdürmek için yalnızca diplomasinin yeterli olmadığını da vurgulayan Bakan, "Ticaret yollarını, enerji ağlarını ve dijital bağlantıyı paylaştığımızda, riskleri ve faydaları da paylaşıyoruz. Bu nedenle, Doğu'yu Batı'ya ve Kuzey'i Güney'e bağlayan altyapıyı komşularımızla birlikte inşa ederek, bölgemizde her aktörün komşularının istikrarında çıkarı olduğu bir gerçeklik oluşturuyoruz" dedi.

"Aynı yerde kalırken, artık eskisine göre tamamen farklı bir coğrafi konumdayız"

Mirzoyan'ın ardından konuşan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ise son yıllarda Ermenistan'ın coğrafi konumuna ilişkin algının önemli ölçüde değiştiğini ve ülkenin bölgedeki stratejik rolünün yeniden şekillendiğini söyledi. Başbakan Paşinyan, Ermenistan'ın aynı coğrafi konumda kalmasına rağmen, konumunun algısının ve öneminin tamamen farklılaştığını belirterek "Aynı yerde kalırken, artık eskisine göre tamamen farklı bir coğrafi konumdayız" dedi.

Geçmişte Ermenistan'ın zorlu komşularla ve güvenlik riskleriyle çevrili, zor bir bölgede bulunan bir ülke olarak görüldüğünü ve bunun uzun süre siyasi ve stratejik düşüncesini şekillendirdiğini hatırlatan Paşinyan, "Bugün gerçekten tarihi bir değişim yaşandı. Ermenistan'ın coğrafi konumu artık sorunlu bir ortamda olduğumuz şeklinde değil, Doğu ile Batı'yı birbirine bağlayan en kısa yolun Ermenistan Cumhuriyeti'nden geçtiği şeklinde tanımlanıyor" ifadelerini kullandı.

Başbakan Paşinyan bu yeni algının, Ermenistan'ın kalkınması için yeni bir vizyon ve strateji şekillendirdiğini aktararak, hükümetin politikasının bu mantık üzerine kurulu olduğunu ve ülkenin bağlantı potansiyelini gerçekleştirmeyi amaçladığını belirtti.

Başbakan Nikol Paşinyan, bu stratejinin iki önemli girişiminin "Barış Kavşağı" ve "TRIPP" projeleri olduğunu belirterek "TRIPP" projesinin öncelikle Doğu ile Batı arasındaki demiryolu bağlantısının yeniden kurulmasını öngördüğünü ve ana hatlarından birinin güney Ermenistan'dan geçeceğini söyledi. Aynı zamanda, projenin sadece demiryollarıyla sınırlı olmadığını dile getiren Ermenistan Başbakanı, "Bu projeler ayrıca, teknik ve mühendislik çözümlerine bağlı olarak Ermenistan'dan geçebilecek elektrik iletim hatlarını, petrol ve doğalgaz boru hatlarını da içeriyor" dedi. Başbakan, hükümetin şu anda bu potansiyeli gerçekleştirmeye ve Ermenistan'ı bölgesel bağlantıların önemli bir merkezi haline getirmeye odaklandığını söyledi. Ayrıca yatırım ortamına da değinen Paşinyan son gelişmelerin Ermenistan'ın konumunu önemli ölçüde iyileştirdiğini belirtti. "Bugün Ermenistan, yatırım ortamının önemli ölçüde değiştiği coğrafi bir konumda bulunuyor" ifadelerini kullanan Paşinyan bunun bölgedeki barışın ortaya çıkması bağlamında mümkün olduğunu vurguladı.

Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da dahil olmak üzere uluslararası ortakların da bu süreçte önemli bir rol oynadığını sözlerine ekledi.

"Sınırlar açılmalı, tüm sınırlar ve tamamen açılmalı"

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, "Güney Kafkasya, bir ganimet gibi üzerinde rekabet eden imparatorlukların alanı olmaya mahkum değildir" dedi. "Uzun zamandır birçok kişinin Ermenistan'ın geleceğinin yalnızca Rusya'nın sözde koruyucu kanadı altında olabileceğine inandığını biliyorum. Ancak 2020 savaşı, bu korumanın birçok kişinin düşündüğü kadar güvenilir olmadığını gösterdi" diyen Macron, Güney Kafkasya'nın uzun zamandır dış güçler tarafından şekillendirilen bir bölge olarak görüldüğünü sözlerine ekledi.

Macron, Ermenistan'ın Azerbaycan ile barış girişimlerini ilerleterek ve normalleşmeyi hedefleyerek "cesur ve gerekli bir seçim" yaptığını ve bu sürecin ülkenin siyasi ve ekonomik gidişatını istikrara kavuşturmaya yardımcı olduğunu söyledi.

Macron, Ermenistan, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki sınırlar da dahil olmak üzere tüm bölgesel sınırların yeniden açılması çağrısında bulunarak, "Sınırlar açılmalı, tüm sınırlar ve tamamen açılmalı" dedi.

Macron, bölgenin dönüşümünün, IMF ve Fransız Kalkınma Ajansı da dahil olmak üzere uluslararası finans kuruluşları tarafından desteklendiğini ve bu kuruluşların yaklaşık 4 milyar euro değerinde bölgesel projeleri desteklediğini söyledi.

Ayrıca, bölgedeki değişen jeopolitik gerçeklere değinerek, 2020 savaşının uzun süredir devam eden güvenlik varsayımlarının sınırlarını ve dış garantilere aşırı bağımlılığın risklerini ortaya koyduğunu söyledi.

Yerevan Dialog

Hızla değişen küresel manzarayı değerlendirmek üzere liderleri, politikacıları ve uzmanları bir araya getiren zirve kapsamında yapılacak panellerde değişen güç dinamiklerinin uluslararası ilişkileri nasıl yeniden şekillendirdiğine, mevcut güvenlik çerçevelerini nasıl test ettiğine ve aynı zamanda diyalog ve iş birliği için yeni yollar açtığına odaklanılacak.

Ekonomik dalgalanma ve artan rekabet ortamında, katılımcılar daha güçlü bölgesel bağlantıların, gelişmiş bağlantının ve ticaretin istikrara ve ortak refaha nasıl katkıda bulunabileceğini ele alacaklar. Buna paralel olarak, tartışmalar, artan baskılara rağmen demokratik sistemlerin daha güçlü bir direnç için ortaklıklar kurduğunu belirterek, hibrit tehditlerin artan zorluğuna değinecek.

Zirve kapsamındaki panel tartışmalarında Jeopolitik Ayrılıkların Ötesinde, Küresel Bağlantı, AB Genişlemesi ve Avrupa Entegrasyonu, Demokratik Direnç, Hibrit Tehditler ve Yapay Zeka, Yeşil Geçiş, Teknoloji ve Güvenlik Mimarisi konuları ele alınacak. - ERİVAN