İsrail, 'made İn Turkey' Otomobile Biniyor, Satın Almayı Avrupa'dan Yapıyor

Gerginleşen Türkiye İsrail ilişkileri, dizi film, 'One minute' ve Mavi Marmara krizlerinden sonra yeni bir zirveye geldi. Dün Başbakan Erdoğan'ın açıkladığı İsrail ile ekonomik ve ticari ilişkilerin dondurulduğu haberi günün ilerleyen saatlerinde 'Savunma sanayiine yönelik ilişkiler donduruldu' şekline büründü ama ortam gergin. İki ülke arasında 4 milyar dolara yaklaşan dış ticarette ilginç bir ürün ise otomobil.

YOLDA VAR, RAKAMDA YOK

Türkiye otomotiv sanayiinin İsrail ile ilişkisi rakamlara yansıyanlardan farklı. Türkiye'de üretilen binlerce araç İsrail yollarında. Ancak iki ülke arasındaki 4 milyar dolara yaklaşan ihracata bu araçlar yansımıyor. Aslında otomotiv sanayii İsrail'le doğrudan ihracat ilişkisi içinde değil. Bunun nedeni de otomotivde sistemin farklı çalışması.

Peki, Türkiye'de üretilen araçlar, nasıl oluyordu İsrail yollarında dolaşabiliyor? İsrailli tüketiciler bu araçları nasıl satın alabiliyor? Satın aldıkları araçların Türk malı olduğunu biliyorlar mı? Bu soruların cevabını öğrenmek için Türk otomotiv sanayinin DNA'larına bakmak gerekiyor.

SİSTEM NASIL İŞLİYOR?

Türkiye otomotiv sanayi Ford, Fiat, Renault, Peugeot, Citroen, Honda, Hyundai gibi dünya markaları için üretim yapan şubelerden biri. Türkiye'dekilerin görevi, belirlenen üretimi en karlı şekilde yapmak ve aynı uzak merkelerde belirlenen ürünleri Türkiye'de satmak. Türkiye'de üretim yapmalarına rağmen bu şirketlerin hiçbiri, ihracat yapılacak ülkeler listesini belirlerken Türkiye şubesine sormuyor.

İhracat yapılacak ülkelerin hangileri olacağı, hangi modelin kaç bin eurodan, kaç adet ihraç edileceğine Paris, Torino, Köln, Londra, Brüksel, Seul, Nagoya gibi başkentlerdeki Fransız, İtalyan, Japon, Koreli üst düzey yöneticiler karar veriyor.

TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİSİNDE FİRMA BAZLI ROLLER

Türkiye bu yıl 20 milyar dolara yaklaşan otomotiv ihracatı hedefliyor. Bu rakamda en büyük pay Almanya, İtalya ve Fransa'ya ait. TOFAŞ: Bursa'da üretilen Fiat'lar, İsrail'de yollarda. Ama bu araçlar Torino üzerinden gidiyor. Tofaş'ın hangi ülkelere ihracat yapacağına Torino'daki merkez karar veriyor.

HYUNDAI: Türkiye üretimi Accent ve i20, Avrupa üzerinden İsrail'de.

RENAULT: Türkiye'de üretilen Renault'ları Paris alıyor. Sonra tüm ihracatlar oradan yönlendiriliyor. HONDA: İsrail'e son 3 yılda Türkiye üretimi 7 bin Civic Sedan satıldı. Bu araçlar İngiltere kaleminde kayıtlı.

FORD: Made in Turkey Transit ve Connect'lerden 1300 adet sattı ama İngiltere üzerinden. TOYOTA: Brüksel üzerinden Türk malı Toyota'lar İsrail'e de gidiyor.