Bakan Zeybekci: Merkez Bankası Üzerinde Baskı Kurduğumuzu Sanmıyorum

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, Türkiye'de faizlerin olması gereken seviyenin yukarısında olduğunu belirterek, şu anda piyasaların faizle ilgili eğiliminin aşağı yönlü olduğunu vurguladı. Merkez Bankası'nın bu eğiliminin önünden hareket ederek, piyasaların yüksek faiz endişesinden kurtarılması gerektiğini savunan Bakan Zeybekçi, "Burada biz endişelerimizi dile getirmekle, Merkez Bankası üzerinde baskı kurduğumuzu sanmıyorum. Merkez Bankası kanunen özerk bir yapıya sahiptir, bağımsızdır. Biz doğru bildiklerimizi söylemeye devam edeceğiz" dedi.

Bakan Zeybekci basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Türkiye'de hiçbir ekonomi aktörü, bakan veya başbakanın, bu ülkenin büyümesini, istihdam sağlamasını, daha çok ihracat yapmasını isteyen hiçbir kuruluşun; Türkiye'de faizlerin yukarıda olmasını desteklemeyeceğini söyledi. Türkiye'de faizlerin olması gereken seviyenin yukarısında olduğu kanaatinde olduklarını dile getiren Bakan Zeybekci, bunun için de ekonominin dinamiklerini göz ardı etmeden, Türkiye'de şu anda piyasaların faizi aşağı doğru çektiğini vurguladı. Gösterge faizin yüzde 12'ler seviyesinden yüzde 8.60'lar seviyesine geldiğini kaydeden Bakan Zeybekci, "Merkez Bankası burada piyasaları arkadan takip etmek yerine, piyasaların aşağıya eğilimini önden takip ederek, piyasayı yönlendirmesi gerektiğine inanıyoruz. Onun için bir ekonomi bakanı olarak, burada Merkez Bankası yönetimini eleştirmeyeceğim. Ancak ben başbakanımızın bu konudaki yaklaşımını, feveranını, şikayetini haklı buluyorum. Burada asıl Türkiye'nin tartışması gereken, Türkiye'de yatırımın teşvik edilmesi" diye konuştu.

-"FAİZLERİN ENFLASYONU KATKISI HALA VAR, OLMAYA DA DEVAM EDECEK"-

Türkiye'de faiz meselesine farklı yerden ve yanlış bakıldığını ifade eden Bakan Zeybekci, "Türkiye'de şu anda enflasyon yüzde 9.3 seviyesinde. "Enflasyon bu noktada iken faizlerin daha aşağı inmemesi gerekir, çünkü inerse de dünya piyasalarından Türkiye'nin finansman temininde sıkıntı yaşayabilir' diye bir yaklaşım var. Bunu ben kesinlikle kabul etmiyorum. Faiz, enflasyon dediğimiz bir sonuçtur. Türkiye'de yaşanan enflasyon, talep enflasyonu değildir. Maliyet enflasyonudur. Maliyet enflasyonunun birinci unsuru, TL'nin değer kaybetmesinden, kurun yükselmesinden kaynaklanmaktadır. Bu da mayıs ayı itibarıyla sıfırlandı. Enflasyona kurun katkısı şu an itibarıyla sıfırlandı. Enflasyona katkı vermeye devam eden Türkiye'de şu anda faizlerdir. Faizlerin maliyetlere katkısı hala var, olmaya da devam edecek. Dolayısıyla sonuç olan bu enflasyonun ortadan kalkması için, faizlerle ilgili değerlendirmeyi alırken, gelecek enflasyon beklentisini ele almalıyız. Gelecek enflasyon beklentisinin yüzde 7'ler seviyesinde olduğu bir ortamda, biz Türkiye'de reel faizin çok yüksek olduğunu, üretimi, büyümeyi ve istihdamı desteklemediğini tespit ediyoruz. Onun için faizi yüksek buluyoruz" şeklinde konuştu.

-SICAK PARA, AŞIRI DEĞERLİ TL UYARISI-

Faizin reel anlamda yüksek olduğu ortamlarda, Türkiye'ye sıcak para akışının da beklenenden ve istenenden fazla olduğu bir dönem yaşandığı uyarısında bulunan Zeybekci, sıcak para akışının fazla olduğu dönemlerde Türkiye'de TL'nin istenmeyen şekilde değer kazandığını vurguladı. TL'nin şu andaki değerinin 2,15-2,25 aralığındaki dolar kuru seviyesinin, ihracatı destekleyici, istenmeyen ithalatı da cazip olmaktan çıkarıcı bir katkısının olduğuna inandıklarını dile getiren Bakan Zeybekci, "Onun için kuru da, TL değerinin de bu seviyelerde olmasını uygun görüyoruz. Türkiye'de faiz yüksek olduğu sürece, Türkiye'ye sıcak paranın beklenenden fazla gelmesi, ithalatı teşvik edecek aşırı değerli TL'ye doğru bir riski öngörüyoruz" dedi.

-"BASKI KURDUĞUMUZU SANMIYORUM"-

Bir soru üzerine Bakan Zeybekçi, Başbakanın açıklamalarını Merkez Bankası'na yönelik bir baskı olarak görmediğini söyledi. Başarılı bir ekonomiden dolayı milletin eleştirdiği veya hesabını sorduğu tek kurumun siyasi kurum olduğunu vurgulayan Bakan Zeybekçi, "O da hükümettir. Burada biz endişelerimizi dile getirmekle, Merkez Bankası üzerinde baskı kurduğumuzu sanmıyorum. Merkez Bankası kanunen özerk bir yapıya sahiptir, bağımsızdır. Biz doğru bildiklerimizi söylemeye devam edeceğiz. Bu sene ihracatın yüzde 10 artmasını öngörüyoruz. Yılın ilk 4 ayında ihracatımız yüzde 10 seviyesinde arttı. İhracattaki bu artışla Türkiye'de dış ticaret açığımız beklentilerimizin çok üzerinde daralmaya gitti. İhracatın ithalatı karşılama oranı, son 10 yılların en iyi yerine geldi. Cari açığın ilk çeyrekte daralması yüzde 30'lar seviyesinde. Türkiye'nin 2014 yıllında cari açık hedefi 50 milyar dolardı. İlk çeyrekte 11 milyar dolar gerçekleşti. Bu seviyede giderse, yıl sonunda 40 milyar dolar seviyesinde bir cari açıkla karşılaşılabilecek. Bu durum, Türkiye'nin avantajına olacak, seviyesinde bir cari açıkla karşılayacağız. Biz bunları söylerken, bu beklentilerimiz yönünde Türkiye'de Merkez Bankası'nın politika oluşturmasını, Türkiye'de faizlerin oluşmasını talep etmekten daha doğal bir şey olamaz. Bunu Merkez Bankası yönetimi veya başkanlık tartışması olarak görmüyorum ve bu tartışmanın, polemiğin içine girmem"

-"GÜNDEMİMİZDE YOK"-

"Merkez Bankası Kanunu'nun değiştirilmesi ve görevlerin yeniden tanımlanması"nın tartışılmaya başlandığının hatırlatılması üzerine Bakan Zeybekci, bu konuda görüş beyan etmeyeceğini söyledi. Zeybekci, bu konunun şu anda Bakanlar Kurulu'nun ve Hükümetin gündeminde olmadığını belirtti.

Merkez Bankası'na yönelik Başbakan'ın açıklamaları sırasında dolardaki hareketlenmelerin sorulması üzerine Bakan Zeybekci şunları kaydetti:

"Kurdaki bu tarz oynamaları dikkate değer görmüyorum. Benim ısrarla söylediğim bir şey var; dokunmamak, dengesini sağlamak lazım diye. Bundan dört hafta önce, Avrupa Merkez Bankası Başkanı, euronun değerlenmesini müsaade etmeyeceğiz dedi. Euro değerlendiğinde, ihracatın önünde engel oluyor, ithalatı teşvik ediyor. Avrupa'nın şu anda içinden çıkmaya çalıştığı durgunluk ve yavaşlama döneminin yeniden tehlikeye girmesi demek. TL'nin değerinin en doğru yerinin, gereksiz ithalatın, lüks tüketim ithalatının önde engel oluşturduğu yeri TL'nin değeri olarak uygun yer olarak buluyoruz. Başbakanın açıkladığı Ekonomi Bakanı'nın açıklamaları ile kur dengeleri ve faiz dengeleri aşırı şekilde hareket etmez. Şu anda biz piyasaların faizle ilgili eğiliminin aşağı yönlü olduğunu görüyoruz. Merkez Bankası'nın bu eğiliminin önünden hareket ederek, piyasaların yüksek faiz endişesinden kurtarılması gerektiğini düşünüyoruz."