Chp: Türkiye Sıcak Çatışmaya Girmezse Büyüme Yüzde 3-3,5 Bandında Kalacak

Chp'nin ekonomi raporunda, dolar kuru ve faizlerin düşük olmasının etkisiyle yılın ikinci 3 ayında yakalanan yüzde 4.4'lük büyümenin, yılın kalan bölümünde sürdürülmesinin mümkün olmadığı öne sürüldü. Raporda, "Türkiye bölgede sıcak bir çatışmaya girmezse büyüme yıl sonunda 3-3.5 bandında kalacak" denildi.

CHP Ekonomi Politikaları Genel Başkan Yardımcılığı'nın Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak'ın koordinasyonunda hazırladığı 71'inci Ekonomik Görünüm Raporunda, yılın ikinci 3 aylık dönemindeki büyüme verileri değerlendirildi. Raporda, büyümenin düşük kalmasının şirket, ailelere ve finans kesimine olumsuz etkileri olacağının belirtildi. Raporda şu değerlendirmelerde bulunuldu;

"Önümüzdeki dönem ekonominin dünyada değişen konjonktür dikkate alınarak farklı paradigmalarla yönetilmesinin gerektiği bir dönem olacaktır. Böyle bir konjonktürle ilk defa karşılaşan, içeride, hem de dışarıda siyasi belirsizlik algısını artırmanın bedelinin ne olabileceğini göremeyen hükümetin bunu başarıp başaramayacağı ise, ciddi bir soru işaretidir. Yılın ikinci 3 ayında büyüme yüzde 4.4 oldu. Bu büyümeye özel yatırım ve tüketim harcamaları 3, kamunun yatırım ve tüketim harcamaları 2.2 puan katkı yaptı. Kamu yatırım ve tüketim harcamalarının geçmiş dönemlerde büyümeye ortalama 0.6 puan katkı verirken, bu yılın ilk yarısında ise bu katkı 2.6 puana yükseldi."

Yılın ikinci üç ayındaki büyümeye stok artışının yaptığı katkının da 2.3 puanla son iki yılın en yüksek düzeyinde olduğunun belirtildiği raporda, Merkez Bankası anketlerine göre firmaların stok seviyelerinde ciddi bir değişiklik yapmayı düşünmediği sonucu çıkmasına rağmen yaşanan stok artışının 'ne kadar gerçekçi olduğunun' izaha muhtaç olduğu ifade edildi.

YURTİÇİ TALEP ARTTI, NET İHRACAT BÜYÜMEYİ AŞAĞI ÇEKTİ

Raporda, yılın ikinci 3 ayında toplam yurt içi talebin büyümeye yaptığı katkının 7.5 puana ulaştığı, buna karşın net ihracatın, aynı dönemde büyümeyi 3 puan aşağı çektiği belirtilirken şöyle denildi:

"Bir diğer ifadeyle yurt içi talepten büyümeye gelen her bir puanlık katkının 0.4 puanı yurt dışındaki üretici ve işçiler tarafından karşılanmış. Yüzde 4.4'lük büyümenin 2.9 puanı hizmet sektöründen geldi, inşaat sektörünün büyümeye yaptığı katkı ise 0.4 puan oldu. Dolayısıyla ikinci 3 ayda büyümenin büyük kısmının dış ticarete kapalı hizmet ve inşaat sektörlerinden kaynaklanıyor. Buna karşın, dış ticarete açık sektörler olan sanayinin büyümeye katkısı 0.9 puanda, tarımın büyümeye katkısı ise 0.4 puanda kaldı."

CHP'nin ekonomi kurmayları tarafından hazırlanan raporda, ikinci çeyrekteki büyümenin yıl sonundaki yüzde 4 hedefini tutturmaya yetip yetmeyeceğinin de değerlendirilen raporda şöyle devam edildi:

"Yüzde 4.4'lük büyümenin yakalandığı ikinci üç ayda kredi faizlerinin en düşük seviyesine gerilediği, TL'nin ise, nispeten değerli olduğu, fakat ABD Merkez Bankası'nın tahvil alımlarını azaltacağı sinyalini verdiği 22 Mayıs'tan itibaren Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde dengelerin değişmeye başladığı' tespitlerinde bulunuldu. CHP'nin raporunda, hükümetin dış politikada yaptığı hataların ve içeride giderek otoriterleşme eğiliminin siyasi belirsizlik ve risk algısını artırdığı iddia edilerek; "Bu durum hem kredi faizlerinde, hem de kurlarda Haziran ayından itibaren hızlı bir dalgalanmaya yol açtı. Faizler ikiye katlandı dolar kuru 2 TL'yi aştı. Kur ve faizdeki artışların yılın ikinci yarısında tüketici güvenini olumsuz etkilemesi kaçınılmaz. Bu nedenle özel tüketimden büyümeye gelecek katkının ikinci yarıda azalması çok büyük olasılık."

"BÜYÜME YÜZDE 3-3.5'TE KALIR"

Raporda büyümeyle ilgili şu öngörülerde bulunuldu;

"Yine yılın ikinci yarısında kamunun tüketim ve yatırım harcamalarının büyümeye katkısının ilk yarıda olduğu gibi sürmesinin de zor görünüyor. İç talepteki hızlı artış neticesinde net ihracatın yani dış dengenin yeniden bozulmaya başlaması da, azalması beklenen küresel likidite dikkate alındığında sürdürülemez. Haziran ayından itibaren ekonomide çok daha farklı bir konjonktüre geçildiği açık. Tüm bu veriler ışığında, yılın ikinci üç ayında beklentilerin üzerinde bir büyümeye rağmen bu yıl ki yüzde 4'lük resmi büyüme hedefini yakalamak zor. Resmi hedefin tutması için yılın kalan kısmında büyümenin yüzde 4.3 olması gerekli. 2013'de büyümenin yüzde 3.5 civarında kalması için ise yılın ikinci yarısında yüzde 3.3 oranında bir büyümeye ihtiyaç duyuluyor. Artan jeopolitik risklerin Türkiye'yi sıcak bir çatışmaya çekmemesi halinde, bu yıl için yüzde 3;3.5 bandında bir büyüme daha olası görünüyor."

"EKONOMİ YENİ BİR PARADİGMAYLA YÖNETİLMELİ"

Türkiye'nin giderek potansiyelinin altında bir büyümeye razı olduğunun, 2010 ve 2011'de sıcak para ile şişirilen büyümelerin ardından son 1 yılda büyüme hızının potansiyelin altına kaydığının öne sürüldüğü raparda; "Yeni küresel konjonktürde de sıcak para ile şişirilecek yüksek büyüme hızları da zor görünüyor. Mevcut büyüme modeli ile potansiyel büyüme hızımızın düşme riski giderek artıyor" denildi.

Raporda, geçen yıl yüzde 2.2'lik büyüme ardından bu yıl da büyümenin yüzde 3-3.5 bandında kalmasının son dönemde borcu hızla artan şirketlerin ve ailelerin durumlarını zorlaştıracağı da belirtilerek, "Bu durum sonuçta finans kesimine de yansıyacaktır. Önümüzdeki dönem ekonominin dünyada değişen konjonktür dikkate alınarak farklı paradigmalarla yönetilmesinin gerektiği bir dönem olacaktır. Böyle bir konjonktürle ilk defa karşılaşan, hem içeride hem de dışarıda siyasi belirsizlik algısını artırmanın bedelinin ne olabileceğini göremeyen hükümetin bunu başarıp başaramayacağı ise ciddi bir soru işaretidir" ifadelerine yer verildi. - Ankara