"Her 17 Ağustos'ta Topyekün Bir İmtihandan Geçiyoruz"

SEMRA ORKAN - Kentsel Dönüşüm ve Hukuk Platformu Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Gürsel Öngören, ülkeyi yönetenler, belediye görevlileri, inşaat yatırımcıları, imar plancıları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının her 17 Ağustos'ta topyekun bir imtihandan geçtiğini belirtti.

AA muhabirine 17 Ağustos depremin yıl dönümünde kentsel dönüşümle ilgili değerlendirmede bulunan Öngören, 1999'da meydana gelen depremde 115 bin kişinin hayatını kaybettiğini,  24 bin kişinin sakat kaldığını, 90 bin konut ve işyerinin yıkıldığını belirterek,  yaklaşık 15 milyar dolar bir bedel ödendiğini anımsattı.

Öngören, depremden korunmanın en önemli yöntemlerinden birinin sağlıklı konutlar ve işyerleri yapmak olduğunu vurgulayarak, "Depremin zararlarını önleme çabalarından biri de ilk tohumlarının 2005'te atıldığı ve son iki yılda gündemimize oturan kentsel dönüşümdür. Kentsel dönüşümle birçok faydayı aynı anda elde edebiliyoruz. Kentsel dönüşümle ülkemizdeki depreme dayanıksız binaları yenileyip, sağlam binalar yaptığımızda sevdiklerimizin canları korunuyor" şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Öngören, 17 Ağustos depreminin üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen bir başarı sağlanamadığını öne sürerek,  şöyle devam etti:

"2011 Van depreminin etkisiyle 2012 Mayısında deprem ve diğer afetlere odaklanarak, var olan çürük bina stokunu yenilemek için hukuki yapı yeniden kurgulandı. Sonunda Kentsel Dönüşüm Kanunu olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çıkarıldı."

Son bir yıla bakıldığında 2012 sonunda başlayan "deprem odaklı kentsel dönüşüm" çalışmalarında kamu ve özel sektör işbirliğiyle toplumda olumlu bir algı oluşturulduğunu, kentsel dönüşümle binaların ve mahallelerin yenilenmeye başladığını ifade eden Öngören,  zemin durumu uygun olmayan bölgelerde ve semtlerde yerleşimin sınırlandığını ve  buradaki halkın rezerv alanlara taşındığını kaydetti.

Öngören, kentsel dönüşümle semtlerin yeniden düzenlendiğini, imar planlarının yeniden yapılarak yeşil  alanlar oluşturulduğunu dile getirerek, kentsel dönüşümle depremde can ve mal güvenliğini sağlamanın yanı sıra devralınan doğayı daha iyi bırakabilecek düzenli, sağlıklı ve güzel şehirler  yapmak için de bir fırsat doğduğunu söyledi.

"Riskli binalarımızın yerine sağlıklı ve dayanıklı binalar yaparak depremin zararlarını önleyeceğiz"

Öngören, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı denetiminde, Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nün temel kararları ve Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü'nün imar planı çalışmalarıyla sahada belediyeler tarafından yürütülecek kentsel dönüşüm çalışmalarının, uygulamacıları ve paydaşlarını tarih önünde imtihana çıkardığını belirterek, "Riskli binalarımızın yerine sağlıklı ve dayanıklı binalar yaparak depremin zararlarını önleyeceğiz. Riskli alanlarda yapılan dönüşüm çalışmalarıyla da karmaşadan uzak, düzenli, sosyal, kültürel yapılarıyla fiziksel ve ruhsal sağlığımızı koruyan şehirler oluşturacağız" diye konuştu.

Ülkeyi yönetenler, belediye görevlileri, inşaat yatırımcıları, imar plancıları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının her 17 Ağustos'ta topyekun bir imtihandan geçtiğine dikkati çeken Öngören,  şunları kaydetti:

"Bu imtihandan geçmek için siyasiler ve kamu yöneticileri kentsel dönüşüm için gereken 500 milyar doları bulacak finansal tablo için sağlam mali politikalar ve istikrar üretmelidir. Bakanlık görevlileri adaletli kararlarıyla bireysel mağduriyetleri önlemeli, belediye yöneticileri de kentsel dönüşümde toplu bina inşaatlarını bu konuda deneyimli firmalara eşitlik ve kamu yararı doğrultusunda dağıtmalıdır. 17 Ağustos imtihanından geçmek için, inşaat firmaları ve müteahhitler özellikle riskli bina yenilemelerinde bir yandan rakiplerine karşı mesleki etik değerleri korurken diğer yandan da daire paylaşımlarında komşuları birbirine kırdıracak haksızlıklara fırsat vermemelidir. Sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler de, çevreyi koruma önlemleri, depreme dayanıklı binalar üzerinde çalışmalı ve kentsel dönüşüm çalışmalarının, ekonomik, sosyal ve psikolojik boyutlarını irdeleyip, politikalar üretmelidir ki imtihandan geçsinler." - İstanbul