Merkez Bankası Ağustos Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, ağustosta yıllık enflasyon, temel mal bas¸ta olmak u¨zere enerji ve gıda gruplarında artarken, hizmet grubunda yatay seyretti, alkollu¨ ic¸ecekler ve tu¨tu¨n grubunda ise geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ağustos ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 0,86 arttığını ve yıllık enflasyonun yüzde 11,77 olduğunu açıklamasının ardından TCMB'nin Ağustos Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu da yayımlandı.

Rapora göre, yıllık enflasyon, temel mal bas¸ta olmak u¨zere enerji ve gıda gruplarında artarken hizmet grubunda yatay seyretti, alkollu¨ ic¸ecekler ve tu¨tu¨n grubunda ise tu¨tu¨n fiyatları kaynaklı yu¨ksek bazın etkisiyle geriledi.

Böylece ağustosta bir önceki aya göre yıllık tüketici enflasyonuna temel malın 0,37 puan, altının 0,24 puan, gıdanın 0,13 puan, enerjinin 0,13 puan ve hizmetin 0,04 puan katkısı arttı. Alkol-tütün grubunun yıllık enflasyona katkısı ise 0,88 puan azaldı.

Temel mal grubundaki artıs¸ta dayanıklı tu¨ketim malları o¨ne c¸ıkarken, enerji grubunda do¨viz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki gelis¸melerin yansımaları izlendi. Gıda enflasyonundaki artıs¸ta is¸lenmemis¸ gıda grubu belirleyici oldu. Bu go¨ru¨nu¨m altında, B ve C go¨stergelerinin yıllık enflasyonu ve egˆilimleri yu¨kseldi.

"Egˆitim hizmetlerinde KDV indirimi gelecek dönemde fiyatları olumlu etkileyebilir"

Hizmet fiyatları agˆustosta yu¨zde 1,14 artarken, grup yıllık enflasyonu yatay seyrederek yu¨zde 11,83 oldu. Yıllık enflasyon lokanta-otel ve haberles¸me hizmetlerinde yu¨kseldi, ulas¸tırma, kira ve digˆer hizmetlerde ise geriledi.

Ulas¸tırma hizmetleri yıllık enflasyonundaki du¨s¸u¨s¸te kara yolu ile s¸ehirler arası yolcu tas¸ımacılıgˆı o¨ne c¸ıktı. Hava yolu ile yolcu tas¸ımacılıgˆı fiyatlarında ise yüzde 1,53 artıs¸ go¨zlendi. Bu dönemde lokanta-otel grubunda gerek yemek hizmetleri gerekse konaklama hizmetlerinde fiyat artıs¸ları izlendi.

Digˆer hizmetler grubundaki fiyat artıs¸ında kura duyarlı kalemlerden kis¸isel ulas¸tırma arac¸larının bakım ve onarımı, sagˆlık hizmetleri ve paket tur belirleyici oldu. Digˆer yandan, egˆitim hizmetlerinde aylık fiyat artıs¸ı bu do¨nemde sınırlı kaldı. Egˆitim hizmetlerinde uygulamaya konulan KDV indiriminin gelecek do¨nemde fiyatları olumlu etkileyebilecegˆi degˆerlendirildi.

"Dayanıklı mal grubunda su¨regelen fiyat artıs¸ları devam etti"

Temel mal grubu enflasyonu agˆustosta 1,44 puan artıs¸la yu¨zde 10,02 oldu. Bu do¨nemde yıllık enflasyon dayanıklı mal ve digˆer temel mallarda yu¨kselirken giyim ve ayakkabı grubunda geriledi. Do¨viz kuru gelis¸melerinin de etkisiyle dayanıklı mal grubunda su¨regelen fiyat artıs¸ları genele yayılmıs¸ s¸ekilde devam etti.

Otomobildeki matrah ve O¨TV degˆis¸ikliklerinin grup enflasyonunu gelecek do¨nem yukarı yo¨nlu¨ etkileyebilecegˆi degˆerlendirildi.

Giyim ve ayakkabı grubunda sezon indirimi bir o¨nceki yıla kıyasla bir miktar daha yu¨ksek gerc¸ekles¸irken, digˆer temel mal grubu fiyatlarında bu dönemde bir miktar artıs¸ go¨zlendi.

"Şebeke suyu ve katı yakıt fiyatları arttı"

Enerji grubu fiyatları agˆustosta yu¨zde 1,29 artarken, do¨viz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki gelis¸melere bagˆlı olarak akaryakıt fiyatları yu¨zde 2,17 yu¨kseldi. Bu do¨nemde s¸ebeke suyu ve katı yakıt fiyatları sırasıyla yu¨zde 2,69 ve yu¨zde 1,13 artıs¸ kaydetti. Bu gelis¸melerle grup yıllık enflasyonu 1,02 puan artarak yu¨zde 9,59 olurken, dogˆal gaz fiyatlarındaki yu¨ksek baz bu artıs¸ı bir miktar sınırladı.

Gıda ve alkolsu¨z ic¸ecekler yıllık enflasyonu agˆustosta 0,78 puan yu¨kselerek yu¨zde 13,51 oldu. Bu gelis¸mede, yıllık enflasyonu 1,51 puan artıs¸la yu¨zde 15,36'ya yu¨kselen is¸lenmemis¸ gıda grubu belirleyici olurken, is¸lenmis¸ gıda yıllık enflasyonu sınırlı bir artıs¸la yu¨zde 11,86 düzeyinde gerçekleşti.

I·s¸lenmemis¸ gıda grubunda, mevsimsellikten arındırılmıs¸ veriler taze meyve ve sebze fiyatlarının agˆustosta arttıgˆına is¸aret etti.

Bu dönemde digˆer is¸lenmemis¸ gıda grubu fiyatları ise yatay seyrederken, is¸lenmis¸ gıda fiyatları yu¨zde 0,81 arttı ve bu artıs¸ta ekmek ile tahıllar o¨ne c¸ıktı. Digˆer is¸lenmis¸ gıda yıllık enflasyonu ise agˆustosta yatay seyretti. Bu gelis¸meler sonucunda, taze meyve ve sebze dıs¸ı gıda grubunda yıllık enflasyon bir miktar arttı.

Agˆustos ayında alkollu¨ ic¸eceklerde fiyatlar yu¨zde 2,58 artarken, tu¨tu¨n u¨ru¨nleri fiyatları yatay seyretti. Alkol-tu¨tu¨n yıllık enflasyonu tu¨tu¨n fiyatlarındaki yu¨ksek bazın etkisiyle 19,34 puan du¨s¸erek yu¨zde 2,44'e geriledi.

Yİ-ÜFE

Yurt ic¸i u¨retici fiyatları agˆustosta yu¨zde 2,35 yu¨kselirken, yıllık enflasyon 3,20 puan artarak yu¨zde 11,53'ye çıktı. Bu gelis¸mede do¨viz kuru ve emtia fiyatlarındaki gelis¸meler etkili oldu.

Bu dönemde, petrol ve ana metal haric¸ imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmıs¸ egˆilimi arttı.

Ana sanayi gruplarına go¨re incelendigˆinde, yıllık enflasyon enerji grubu haric¸ bu¨tu¨n alt gruplarda yu¨kseldi. Aylık bazda, enerji fiyatlarındaki du¨s¸u¨s¸te elektrik ve gaz imalatı fiyatları belirleyici olurken, petrol u¨ru¨nleri ve ham petrol fiyatlarındaki yu¨kselis¸ bu du¨s¸u¨s¸u¨ sınırladı.

Ara malları fiyatlarındaki artıs¸ta demir-c¸elik, ana metaller ve plastik u¨ru¨nler o¨ne c¸ıkarken, sermaye malları grubundaki artıs¸ta metal yapı u¨ru¨nleri, motorlu kara tas¸ıtları ile parc¸a ve aksesuarları ve makineler etkili oldu.

Dayanıklı tu¨ketim malları fiyatları mu¨cevherat o¨ncu¨lu¨gˆu¨nde yu¨kseldi. Dayanıksız tu¨ketim mallarındaki artıs¸ta ise tekstil u¨ru¨nleri, katı-sıvı yagˆlar ile fırın u¨ru¨nleri ve unlu mamuller belirleyici oldu.

Bu gelis¸melerle, tu¨ketici fiyatları u¨zerinde u¨retici fiyatları kaynaklı baskılar artmıs¸tır.