Merkez Bankası Başkanı Başçı Açıklaması

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, "Aşırı ve hızla borçlanmanın birebir yansıması dış açık. Türkiye'de mevduat artışı belli. Yüzde 10-15 civarında mevduat artışı vardır. Tasarrufların artış hızı bellidir. Bunun ötesinde borçlanırsanız yurt dışından borçlanmak zorundasınız" dedi.

Turgut Özal Üniversitesince düzenlenen INTOCBEPS Kongresinin açılışında konuşan Başçı, finansal krizleri önceleyen en dayanıklı göstergenin aşırı hızlı kredi büyümesi olduğunu belirtti.

Bir ülkede krediler arka arkaya birkaç yıl çok hızlı büyürse takip eden yıllarda finansal kriz çıkma olasılığının çok yüksek olduğunu ifade eden Başçı, bunun iktisat tarihinden çıkarılacak bir sonuç olduğunu söyledi.

Başçı, bir ülkede kısa dönem zarfında borç stokunda görülen artışın, aynı dönemde ekonomik kriz olma ihtimalini yükselttiğini vurguladı. Başçı, Türkiye'de finansal sektörün gelişeceğini, finansal araçların dünya standartlarına ulaşacağını dile getirerek, bu süreçte adım adım, sürdürülebilir şekilde gidilmesi gerektiğine işaret etti. Erdem Başçı, şunları kaydetti:

"Aşırı ve hızla borçlanmanın birebir yansıması dış açık. Türkiye'de mevduat artışı belli. Yüzde 10-15  civarında mevduat artışı vardır. Tasarrufların artış hızı bellidir. Bunun ötesinde borçlanırsanız yurt dışından borçlanmak zorundasınız. Demek ki dış açık vereceksiniz. İthalatınız ihracatınızdan fazla olur. Demek ki dış denge için tedbir alacaksanız, aşırı hızlı kredi büyümesini bir miktar makul seviyelere indirmek için tedbir almak gerekir. Bunu da Finansal İstikrar Komitesi koordinasyonunda kurumlarımız yapıyorlar. Dış denge konusunda TCMB tedbirleri tek başına yeterli değildir. Zaten tek başına TCMB'ye verilmiş bir görev de değildir, kısmi görev verilmiş."

Başçı, uluslararası alanda Türkiye'nin finansal istikrarla ilgili durumuna da değinerek, Türkiye'nin G-20'ye kuruluşunda üye olduğunu anımsattı. Türkiye'nin Basel Bankacılık Gözetim Komitesine de üye olduğunu anlatan Başçı, şunları kaydetti:

"Türkiye bu sayede küresel yönetişimde söz sahibi ülkelerden biri haline geldi. Çok önemli, çok olumlu bir gelişme. Çünkü zaman zaman gelişmekte olan ülkelerin problemleri ile gelişmiş ülkelerin problemleri birbirinden farklı olabiliyor. Onlar yavaş büyürken, bizde hızlı bir şekilde kredi büyümesi söz konusu olabiliyor."

Erdem Başçı, Uluslararası Para Fonunda (IMF) da gelişmekte olan ülkelerin söz hakkı almasının önemli olduğunu vurgulayarak, "Gelişmekte ülkelerin yönetimde seslerini daha çok duyurma ihtiyacına binaen 2010 yılında bir kota reformu söz konusu oldu. Burada kotalar gözden geçirildi. Kota artışlarına paralel olarak Türkiye'nin burada etki gücü arttı" şeklinde konuştu.

Türkiye'nin, IMF'nin ana yönetim organı olan 24 üyeli İcra Direktörleri Kurulu'nda 2012'den bu yana İcra Direktör Vekili görevini üstlendiğini, gelecek yıl da İcra Direktörü olacağını anlatan Başçı, "Bu küresel yönetişim ve finansal istikrar anlamında Türkiye'nin artan etkisini gösteren hoş, güzel bir örnek" değerlendirmesinde bulundu.

Finansal istikrarın dünya gündeminde kalmaya devam edeceğini vurgulayan Başçı, burada iktisatçılara ve ilgili alanda çalışanlara çok büyük iş düştüğünü ifade etti.

Başçı, yetenekli ve zeki öğrencilere iktisat alanına katkı sağlamaları önerisinde bulundu.

"(İstanbul'da) Eski evlerin yerlerini maalesef otoparklar aldı"

Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erol Oral, kongrede "Turgut Özal" konulu 15 bildirinin yer alacağını belirtti. Oral, şöyle konuştu:

"Adını anmaktan onur duyduğumuz Turgut Özal, ekonomist, reformist, sosyal ve siyasi yönüyle Türkiye'nin önünü açan bir çok reformun öncülüğünü yapmış, son 100 yılın yetiştirdiği en parlak devlet adamlarındandı. Onun bilinmeyen yönlerinin sunum, bildiri ve tebliğ konusu haline getirilmiş olması, kongremizin öne çıkan en önemli taraflarındandır."

Oral, kongre kapsamında 231 bilim adamının hazırladığı 140 bildirinin sunulacağını bildirdi.

Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Norman Stone, yaptığı sunumda, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın sağlık hizmetlerinde ciddi reformlar başlattığını belirterek, bugün gelinen noktanın bu reformların sonucu olduğunu söyledi. Özal'ın Türkiye'sinde yaşamaktan mutluluk duyduğunu dile getiren Stone, "Bunca övgüden sonra bir eleştirim var. Türkiye'de çok şey değişti ancak İstanbul'un görüntüsü son 20 yılda çok da değişmedi. Eski evlerin yerlerini maalesef otoparklar aldı" diye konuştu.

Türkiye ve dünya ekonomisi, para politikası, ekonomik büyüme, kamu maliyesi, İslami finans, yeşil ekonomi, ekonomik yöntem ve modeller, merkez bankacılığı gibi konuların ele alınacağı 45 oturum ve 3 çalıştaydan oluşan etkinlik, 3 Kasım'da sona erecek.

- Ankara