Merkez Bankası Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'nda, "Tüketici enflasyonundaki yavaşlamanın ana belirleyicisi sebze ürünlerindeki görünüme bağlı olarak düşen işlenmemiş gıda fiyatları olmuştur." ifadelerine yer verildi.

TCMB tarafından haziran ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu yayımlandı.

Rapora göre, haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,03 arttı ve yıllık

enflasyon 2,99 puan azalarak yüzde 15,72'ye geriledi.

Çekirdek

enflasyon göstergesi B endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,62 puan düşüşle yüzde 16,28 olarak gerçekleşti. Tüketici enflasyonundaki yavaşlamanın

ana belirleyicisi sebze ürünlerindeki görünüme bağlı olarak düşen

işlenmemiş gıda fiyatları oldu.

Enerji fiyatları gerileyerek tüketici

enflasyonunu olumlu yönde etkiledi. Bir önceki yıldaki yüksek bazın yanı

sıra iç talep koşullarındaki zayıf seyir çekirdek enflasyon göstergelerinin yıllık

enflasyonundaki yavaşlamayı destekledi. Bununla birlikte, temel mal ana

eğilimindeki ılımlı seyre karşın, hizmet grubu ana eğiliminde canlı turizm

talebi kaynaklı olarak bir miktar yükseliş izlendi.

"Enflasyonun ana eğiliminde yükseliş gözlendi"

Haziranda B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları sırasıyla 0,62 ve 1,01

puan düşüşle yüzde 16,28 ve 14,86 olarak gerçekleşti.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki aya göre gıda, temel mal, enerji

ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,99, 0,55, 0,32 ve 0,08 puan azaldı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin üç aylık ortalamaları

incelendiğinde, enflasyonun ana eğiliminde yükseliş gözlendi. Bu gelişmede, büyük ölçüde

hizmet fiyatları belirleyici oldu.

Haziran ayında hizmet fiyatları yüzde 1,65 yükseldi, grup yıllık enflasyonu 0,23 puan azalarak yüzde 14,92'ye geriledi. Bu dönemde yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetler

grubunda gerilerken, diğer alt kalemlerde artış gösterdi. Haberleşme hizmetleri yıllık

enflasyonunda baz etkisi kaynaklı düşüş gözlenirken, lokanta-otel grubunda turizmdeki canlılığa da bağlı

olarak gerek yemek hizmetleri gerekse konaklama hizmetlerinde yüksek fiyat artışları izlendi.

Ulaştırma grubu enflasyonundaki yükselişte kara yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı fiyatları (aylık

yüzde 15,80) öne çıktı. Geçmiş enflasyona endeksleme davranışına bağlı olarak eğitim hizmetleri

enflasyonundaki yukarı yönlü seyir devam etti.

"Enerji fiyatları haziran ayında yüzde 1,04 azaldı"

Rapora göre haziran ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu 1,80 puan düşüşle yüzde 14,79 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda gerilemeye devam etti. Dayanıklı mal grubunda otomobil fiyatlarındaki yüzde 1,04'lük artışa karşın, diğer alt kalemlerin etkisiyle ılımlı bir fiyat artışı

gözlendi.

Giyim grubunda fiyat değişimi dönemsel ortalamaların altında gerçekleşmeye devam

etti. Diğer temel mallarda ise bir süredir yavaşlamakta olan aylık fiyat artışlarının bu dönemde

yükseldiği görüldü. Yüksek baz etkisinin yanı sıra yakın dönemdeki döviz kuru gelişmeleri ve iktisadi

faaliyetteki zayıf seyir, temel mal enflasyonundaki düşüşü destekledi.

Enerji fiyatları haziran ayında yüzde 1,04 azaldı. Bu gelişmede şebeke suyu ve akaryakıt fiyatları etkili oldu. Bu dönemde, döviz kuru gelişmeleri ve petrol fiyatlarındaki düşüş ile

akaryakıt fiyatları yüzde 2,23 gerilerken, şebeke suyu fiyatlarındaki düşüşte İstanbul ilindeki

indirimin etkisi öne çıktı.

Öte yandan, doğal gaz ve tüp gaz fiyatları sırasıyla yüzde 0,88 ve 0,44

arttı. Bu gelişmelerle, enerji yıllık enflasyonu 2,29 puan düşerek yüzde 10,46 oldu.

"Sebze fiyatları mevsimsel ortalamalarının üstünde düştü"

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu haziran ayında 9,24 puan azalarak yüzde 19,20 oldu. Bu gelişmede sebze fiyatlarına bağlı olarak yüzde 15,31'e gerileyen işlenmemiş gıda

enflasyonu ana belirleyici olurken, işlenmiş gıda grubu yıllık enflasyonu yükselişini sürdürdü.

Bu dönemde taze meyve-sebze grubunda yıllık enflasyon baz etkilerinin yanı sıra sebze fiyatlarının mevsimsel ortalamalarının üstünde düşüş göstermesiyle birlikte yüzde 11,48'e geriledi.

Diğer işlenmemiş gıda grubunda ise patates ve yumurta fiyatlarındaki gerileme devam etmekle birlikte,

başta beyaz et (yüzde 4,67) ve süt (yüzde 4,57) olmak üzere diğer kalemlerde fiyat artışları sürdü.

İşlenmiş gıda grubunda fiyatlar mayıs ayının ardından bu ayda da maliyet artışlarının fiyatlara gecikmeli

yansımasına bağlı olarak, yüzde 2,44 ile yüksek bir oranda arttı ve grup yıllık enflasyonu 1,42 puan

yükselişle yüzde 23,41 oldu. Bu grupta, ekmek ve tahıllar ile süt ürünlerinde daha belirgin olmak

üzere alt kalemler geneline yayılan artışlar izlendi.

"Üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskıları bir miktar azaldı"

Yurt içi üretici fiyatları haziran ayında yüzde 0,09 yükselirken, yıllık enflasyon 3,67 puan düşüşle yüzde 25,04'e geriledi. Aylık artışın ılımlı gerçekleşmesinde, döviz kuru ve petrol

fiyatlarındaki gelişmeler belirleyici oldu. Bu dönemde, petrol ve ana metal hariç imalat sanayi

fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğilimi bir miktar gerilemekle birlikte yüksek seviyesini

korudu.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, fiyatlar ara malı ve sermaye malı gruplarında geriledi, dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları ve enerji gruplarında ise yükseldi. Ara malı grubu

fiyatlarındaki aylık düşüşte ana metaller, temel kimyasal ürünler ve tekstil belirleyici olurken, sermaye

mallarındaki düşüşte metal yapı ürünleri ile motorlu kara taşıtlarının parça ve aksesuarları öne çıktı.

Enerji grubundaki artışı elektrik üretimi ve gaz imalatındaki fiyat artışları sürüklerken, petrol ürünleri düşüş

yönlü katkı verdi. Dayanıklı tüketim malları fiyatları mobilya ürünleri, elektronik ürünler ve ev aletleri

öncülüğünde arttı. Dayanıksız tüketim mallarında ise işlenmiş gıda ürünleri imalatı fiyatlarındaki artış

belirleyici oldu. Bu artışın etkisi tüketici fiyatları tarafında da hissedildi. Sonuç olarak, bu dönemde

tüketici fiyatları üzerindeki üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskıları bir miktar azaldı.