Okundu Tasarruflarda İvme Yukarı Yönlü

ZİYA ALTUNBAŞ - Son dönemde her önemli veri açıklandığında düşüklüğüne vurgu yapılan tasarruflar yeni düzenlemeler ve alınan tedbirler ile artmaya başladı. Özellikle yılbaşında yüzde 25 devlet katkısı getirilen BES sisteminde katılımların artışı dikkati çekti. Türk halkının geleneksel yatırım aracı olan altın yatırımı ise yılbaşından bu yana yaşanan değer kaybına rağmen artmaya devam etti.

AA muhabirinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre 2013 yılı ocak ayında yurt içi yerleşiklere ait toplam mevduat 738 milyar 833 milyon lira iken, mayıs ayında bu rakam yüzde 6,48 artışla 786 milyar 693 milyon lira ulaştı.

Ocak ayında bu mevduatlardan yurt içi gerçek kişilere ait TL mevduatlar 307 milyar 424 milyon liradan mayıs ayında 321 milyar 562 milyon liraya ulaşırken, ticari kuruluşlara ait mevduatlar 157 milyar 153 milyon liradan 175 milyar 992 milyon liraya, resmi kuruluşlara ait mevduatlar da 42 milyar  289 milyondan 45 milyar 675 milyon liraya çıktı.

Yılın ilk beş ayında döviz mevduatlarında da artış gözlemlendi. Ocak ayında yurt içi yerleşiklere ait 212 milyar 941 milyon liralık döviz mevduat hesabı bulunurken mayıs ayında döviz mevduatları 222 milyar 272 milyon liraya ulaştı. Ocak ayında gerçek kişilerin 122 milyar 653 milyon liralık döviz mevduatı ise mayıs ayında 121 milyar 901 milyon liraya geriledi. Ticari kuruluşların mevduatları ise ilk beş ayda 85 milyar 657 milyon liradan 97 milyar 34 milyon liraya yükseldi.

Geleneksel tasarruf ve yatırım aracı olan altın tasarrufu ise yaşanan değer kaybına rağmen tercih edilmeye devam etti. Bankalardaki yurt içi yerleşik kişilere ait kıymetli maden depo hesaplarında ocak  ayında 19 milyar 25 milyon lira değerinden yaklaşık 198 ton altın bulunurken, 5 aylık süreçte yaklaşık yüzde 10 değer kaybeden altının miktarı mayıs ayında yaklaşık yüzde 20 artışla 237 tona ve hesaplardaki değeri ise 20 milyar 211 milyon liraya ulaştı.

İlk 5 aylık dönemde yurt içi mudi sayısı ise 52,5 milyondan 55 milyona ulaştı.

-BES'e katılımları devlet katkısı hızlandırdı

Yılbaşından itibaren devreye alınan yüzde 25' lik devlet katkısı, Bireylerin yaptıkları düzenli tasarrufların yatırıma yönlendirilmesi için 10 sene önce kurulan Bireysel Emeklilik Sistemi'ne (BES) katılımı ve bu sistemdeki fon tutarının artmasını hızlandırdı. EGM verilerine göre,  ocak ayında 3 milyon 135 bin 708 kişi olan katılımcı sayısı yılın ilk 6 aylık döneminde yüzde 17 artışla 3 milyon 688 bin 127 kişiye ulaştı. Katılımcıların fon tutarı da bu dönemde yaklaşık 20 milyar 464 milyon liradan 22 milyar 991 milyon liraya çıktı. BES'ten yatırıma yönlenen tutar ise 15,8 milyar liradan 18,8 milyar liraya ulaşırken, söz konusu dönemde devletin katkısı ise yaklaşık 482 milyon lira oldu.

-Hisse senetlerinde portföy eridi, yatırımcı sayısı arttı

Borsa İstanbul 100 (BIST 100) endeksi 2013 yılının ilk 6 ayında yüzde 2,45 oranında düşüş kaydederken, değer kaybının dolar bazında yüzde 10'a yaklaşması dikkati çekti.

2012 yılını 78.208 puandan tamamlayan BIST 100 endeksi, yükseliş isteğini Türkiye'nin ikinci bir kredi derecelendirme kuruluşundan yatırım yapılabilir notu alacağı beklentisi ile 2013 yılının ilk beş ayında devam ettirerek 22 Mayıs 2013'de tarihinin en yüksek seviyesi olan 93.398 puanı gördü. Bu seviyelerden düşüşe geçen endeks, ABD'nin parasal genişlemeyi bu yıl sonuna kadar azaltabileceği endişeleri ile kazançlarının tamamını geri vererek eksiye geçti ve haziran ayında kasım 2012'den beri gördüğü en düşük seviyeyi gördü.

Yılın ilk 6 ayındaki bu gelişmelere rağmen yerli yatırımcıların BIST'e olan ilgisi arttı. Ocak 2013'te toplam hisse senetleri yatırımcı sayısı 1 milyon 87 bin iken haziranda bu rakam yaklaşık 1 milyon 106 bine ulaştı. Ocak döneminde 1 milyon 78 bin olan yerli yatırımcısı sayısı ise haziran itibariyle 1 milyon 97 bine çıktı.

Yabancı yatırımcı sayısı ise ocak ayında 8 bin 462'den 8 bin 843'e ulaştı. Ancak bu dönemde yerli yatırımcıların portföy değeri yılbaşında yaklaşık 74 milyar 209 milyon lira iken haziran ayında 61 milyar 522 milyon liraya geriledi. Yabancı yatırımcıların portföy değeri de 141 milyar 500 milyon liradan 133 milyar 684 liraya düştü.

Ocak ayında yatırım fonlarına yatırım yapan yatırımcı sayısı 2 milyon 719 bin iken haziran ayında bu rakam 2 milyon 739 bin 382 ye çıktı. Bu dönemdeki 20 bin 124 kişilik artışın 19 bin 975'i yerli yatırımcıdan oluştu. Yılın ilk altı ayında yatırım fonlarını tercih eden yatırımcıların portföy değeri ise yüzde 17 artışla 35 milyar 834 milyon liraya ulaştı. - İstanbul