TÜBİTAK'tan Uzay Kongresi Desteği

TÜBİTAK, 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) için bildiri özeti kabul edilen araştırmacılar, genç profesyoneller ile lise ve üzeri eğitim düzeyindeki öğrencilere "etkinlik katılım desteği" verecek.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Türkiye, dünyanın en prestijli uzay organizasyonu olan IAC'ye 5-9 Ekim'de Antalya NEST Kongre Merkezi'nde ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

"The World Needs More Space" (Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var) temasıyla düzenlenecek kongre, küresel uzay ekosisteminin önde gelen temsilcilerini, astronotlar ve karar alıcıları bir araya getiren stratejik bir diplomasi platformu niteliği taşıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde yürütülen stratejik çalışmalar sonucunda Türkiye, bildiri özeti başvurularında dünya ülkelerini geride bırakarak zirveye yerleşti.

Bu süreçte TÜBİTAK tarafından, bildiri özeti kabul edilen araştırmacılar, genç profesyoneller ile lise ve üzeri eğitim düzeyindeki öğrenciler için "TÜBİTAK Ulusal Yarışma/Etkinlik Katılım Desteği" başvuruları açıldı.

İlgililer, çağrı kapsamında başvuru yaparak kongreye katılım desteğinden yararlanabilecek.

Destek konuları

Söz konusu destekle, öğrenimi devam eden lise öğrencileri ile lise üzeri eğitim düzeyindeki öğrenci ve mezunların proje üretmeleri, geri bildirimler yoluyla projelerini geliştirmeleri ve geliştirdikleri projelerle yurt içi ve dışındaki bilimsel veya teknolojik yarışma ve ilgili etkinliklere katılmalarının teşviki amaçlanıyor.

Böylece "Milli Teknoloji Hamlesi"nin ana bileşenlerinden biri olan beşeri sermayenin gelişimine katkı sağlanması hedefleniyor.

Yurt içinde ve dışında gerçekleştirilen bilimsel yarışma ve ilgili etkinliklere katılmak isteyen öğrencilere, mezunlara veya bunların oluşturduğu takımlara destek sağlanıyor. Destek almaya hak kazanan kişi ya da takımların bunlardan faydalanma süresi en fazla 12 ayla sınırlandırıldı. Değerlendirme sonucuna göre destek kapsamı ve miktarı TÜBİTAK tarafından belirlenecek.

Ulaşım sponsoru Türk Hava Yolları olan program kapsamında, "Ulusal Yarışma/Etkinlik Katılım Desteği" çağrısıyla yurt içinde düzenlenen, "Uluslararası Yarışma/Etkinlik Katılım Desteği" çağrısıyla da yurt dışında gerçekleştirilen yarışma ve etkinliklere katılım için destek verilecek.

Ulusal destek kapsamında sağlanabilecek destek kalemleri arasında yarışma veya etkinlik başvuru/kayıt ücreti, geliştirilen projeye ilişkin olmak şartıyla demirbaş ve sarf malzeme, yurt içi ulaşım ve günlük iaşe yer alıyor.

Uluslararası kapsamda ise yarışma veya etkinlik başvuru/kayıt ücretinden ulaşıma, harcırahtan geliştirilen projeye ilişkin demirbaş ve sarf malzeme ücretlerine kadar çeşitli kalemlerde destek sağlanacak.

Destek miktarları

Destek üst limitleriyse Ulusal Yarışma/Etkinlik Katılım Desteği kapsamında 100 bin lira ve Uluslararası Yarışma/Etkinlik Katılım Desteği kapsamında 245 bin lira olarak belirlendi.

Türk Hava Yolları sponsorluğunda karşılanacak yurt içi ve dışı uçak bileti bedeli üst limitlere dahil edilmeyecek.

Başvuruların yarışmanın düzenleneceği tarihten en az 60 gün önce yapılması önem taşıyor. Başvurular, Bilim ve Toplum Proje Başvuru Sistemi (https://bilimtoplum-pbs.tubitak.gov.tr) üzerinden çevrim içi yapılabilecek.

Türkiye'den başvurular rekor kırmıştı

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından açıklanan resmi verilere göre, kongreye 108 ülkeden 8 bin 320 bilimsel çalışma özeti başvurusu yapıldı. Böylece Türkiye, kongrenin 77 yıllık tarihinde bu sayıya ulaşan ilk ülke oldu.

Ayrıca Türkiye'den yapılan 1810 başvuru, bugüne kadar tek bir ülkeden gerçekleştirilen en yüksek katılım sayısı olarak kayıtlara geçti.

Böylece Türkiye, hem makale özeti başvuruları hem de tek bir ülkeden gerçekleştirilen en yüksek katılımla iki ayrı rekor kırdı. Bu rekor, son olarak 2024 yılında 7 bine yakın başvuru alan İtalya'ya aitti.

Kongre kapsamında yapılan bildiri başvuruları, katılımcıların sunacakları bilimsel çalışmaların özetlerini ve kısa açıklamalarını içeriyor. Bu bilimsel çalışmaların, kongrenin uzay alanına sağlayacağı katkılarda kritik rol oynaması bekleniyor.