Tütün Tarımının Kaderini Kimler Çiziyor?

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Uluslararası Tütün Yetiştiricileri Derneği (ITGA) Başkanı António Abrunhosa'yı da ağırladığı bir basın toplantısı düzenleyerek, Türkiye'de tütün üretimi ve ihracatıyla ilgili mevcut tabloyu ve yaşanan sorunları tartıştı. Toplantıda, Türkiye'nin kaliteli ve ihraç edilebilir oryantal tütündeki lider konumu, önündeki fırsatlar ve tehditler ele alındı. Tütün üretimine ilişkin önerileri içeren TKÇS'nin 17. ve 18. maddelerine yönelik çalışmaları ve bu çalışmaların tütün ihracatı üzerindeki etkileri de değerlendirildi. TİM'in konuğu Abrunhosa, TKÇS'nin taslak önerilerini sert bir dille eleştirdi.

İSTANBUL, Uluslararası Tütün Yetiştiricileri Derneği (ITGA) Başkanı António Abrunhosa'yı da ağırladığı bir basın toplantısı düzenleyerek, Türkiye'de tütün üretimi ve ihracatıyla ilgili mevcut tabloyu ve yaşanan sorunları tartıştı. Toplantıda, Türkiye'nin kaliteli ve ihraç edilebilir oryantal tütündeki lider konumu, önündeki fırsatlar ve tehditler ele alındı. Tütün üretimine ilişkin önerileri içeren TKÇS'nin 17. ve 18. maddelerine yönelik çalışmaları ve bu çalışmaların tütün ihracatı üzerindeki etkileri de değerlendirildi. TİM'in konuğu Abrunhosa, TKÇS'nin taslak önerilerini sert bir dille eleştirdi.

Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM), tüm dünyada 30 milyonu aşkın tütün üreticisini temsil eden Uluslararası Tütün Yetiştiricileri Derneği (ITGA) Başkanı António Abrunhosa'yı ağırladığı basın toplantısına, TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi ve TİM Yönetim Kurulu Üyesi Noyan Gürel de katıldı. Toplantının açılışında TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, Türkiye'deki tütün üretimi ve ihracatıyla ilgili tabloyu ortaya koydu. Buna göre, Türkiye, yılda yetiştirilen 60 bin tonun üzerinde oryantal tütünle dünyanın en büyük oryantal tütün üreticisi konumunda. Türkiye'nin tarımsal ihracatının simgelerinden biri olan tütün üretiminden yıllık ortalama 400 milyon dolar ihracat geliri elde edilirken, yaklaşık 55 bin çiftçi ile ailesi de geçimini tütün tarımından sağlıyor.

Türkiye'nin 2003 yılında 150 bin ton olan tütün üreti, 2010 yılında en düşük seviyesine gelerek 64 bin tona gerilediği ancak 2011 yılında tekrar artmaya başlayarak 68 bin tona yükseldi. Tütün ihracatı performansı ile tütün üretimi arasında bir paralellik olduğu vurgulanırken, TİM'in verilerine göre, 2012 yılının ilk 8 ayı itibariyle şimdiden 60 bin tonluk ve 340 milyon dolarlık tütün ihracatı gerçekleşti. Bu veriler tütün ihracatının geleceği ve ekonomik katkısı anlamında umut verici olarak değerlendirildi.

Büyükekşi, bu toparlanmada, tütün üretimine dönük yapılan yeni çalışmaların etkili olduğunu söyledi. Bunlar arasında Ege Tütün İhracatçıları Birliği'nin (ETİB) tütün tohumu üretimi ve ıslahı konusunda Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile başlattığı çalışma gibi programlar yer alıyor.

-BÜYÜKEKŞİ: "TÜTÜN ÜRETİMİNDE AŞIRI 2023 İHRACAT VE TARIM HEDEFLERİNİ YAKALAMAMIZI GÜÇLEŞTİRECEK"-

Mehmet Büyükekşi, tütünde üretim ve ihracatın yeniden toparlandığı bir dönemde TKÇS'nin tam tersi yönde bir etkide bulunabileceğine dikkat çekerek bu konuda şunları söyledi:

"Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin 17. ve 18. maddelerine yönelik taslak oluşturma çalışmaları yapılmaktadır. Aşırı öneriler barındıran TKÇS taslağının bugünkü haliyle kabul edilmesinin, Türkiye'deki tütün tarımına ciddi zarar vereceği ve ihraç edilebilir kaliteli tütün yetiştirilmesi için hayata geçirilen yeni projeleri olumsuz etkileyeceği kaçınılmaz bir gerçektir. Çiftçiye sağladığı gelir anlamında henüz bir alternatif bulunamamışken tütün üretiminin zorla sınırlandırılması tarım istihdamını da olumsuz etkileyecektir. Tütün çiftçilerine sağlanan her çeşit finansal ve teknik desteğin engellenmesi, Türkiye'de yetiştirilen tütünün üretim miktarının ve kalitesinin düşüşüne sebep olacak; bu alandaki küresel rekabet gücümüz de zarar görecektir. Sonuç olarak, dünyada talebi olmasına rağmen tütün tarımının zorla engellenmesi, ekonomi ve ihracatı olumsuz etkileyecek olup, Türkiye'nin 2023 ihracat ve tarım hedeflerini yakalaması da oldukça güçleşecektir."

-ABRUNHOSA: "TKÇS ÖNERİLERİ, EKONOMİ İLE İLGİLİ KARARLARI KÜLTÜR BAKANI'NIN ALMASI GİBİ"-

Büyükekşi'nin ardından söz alan Uluslararası Tütün Yetiştiricileri Derneği (ITGA) Başkanı António Abrunhosa TKÇS konusuna odaklanarak, "Tütün üretimi ve ekim alanlarının zorla azaltılması ve tütün çiftçisine sağlanan finansal, teknik vb. her türlü desteğin kaldırılması gibi yasakçı hükümleri içeren taslak, milyonlarca insanın hayatıyla oynamaktadır ve bu da kabul edilemez" dedi.

Taslak önerilerin nasıl hazırlandığını sorgulayan Abrunhosa, konuşmasında şu görüşleri paylaştı:

"Uluslararası temsilcilerin ve tütün tarımında herhangi bir uzmanlığı bulunmayan bürokratların masa başından tütün üretimine dair bu tür kararlar vermesini, ekonomi ile ilgili kararları Kültür Bakanı'nın almasına benzetiyorum. Böyle giderse dünyadaki milyonlarca insan işinden ve ekmeğinden olacak. Ancak bir umut var. Mevcut taslağa ilişkin ülke görüşleri nihai hale getirilerek, önümüzdeki 12 Kasım tarihinde Seul'de gerçekleşecek Taraflar Konferansı'nda oylamaya sunulacak. Burada, Brezilya, Yunanistan, Hindistan ve Meksika'yla birlikte Çalışma Grubu'ndaki 5 lider ülkeden biri olan Türkiye'nin tütün üreticisini ve ihracatını gözeten bir tavır alacağını ümit ediyoruz."

-GÜREL: "YURTDIŞINDAN TALEP YÜKSELİRKEN ULUSLARARASI GELİŞMELER ENDİŞE VERİCİ"-

TİM Yönetim Kurulu Üyesi Noyan Gürel yaptığı açıklamada global düzeyde yapılan çalışmaların tütün üretimine aşırı sınırlamalar getirdiğini ve 2023 yılı tarımsal büyüme hedeflerine ulaşılmasını engelleyebileceğini dile getirdi.

Ege Tütün İhracatçıları Birliği'nin (ETİB) tütün tohumu üretimi ve ıslahı konusunda Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile başlattığı çalışmalar gibi programlar yer aldığını belirten Gürel, yurtdışından, kaliteli Türk tütününe olan talebin yükseldiğini vurguladı ve ihracatçılar olarak bu talebe yetişmek için üretimi artırmaya çalıştıklarını, ancak uluslararası gelişmelerin endişe verici olduğunu ifade etti. Noyan Gürel sözlerini şöyle tamamladı:

"Taslak önerilerin olduğu gibi kabul edilmesi, tütün üretiminin bu koşulları uygulamayacak ülkelere kaymasına, bizim gibi tütün üreticisi ülkelerde ise ciddi ihracat kaybına ve ekonomik zararlara yol açacaktır. O nedenle mevcut taslağın nihai hale getirilmesi sürecinde, çalışma grubundaki 5 "anahtar ülke'den biri olan Türkiye'nin Türk tütününü bitirecek uygulamalara karşı çıkması büyük önem taşımaktadır. 12 Kasım tarihinde Seul'da gerçekleşecek toplantıda devlet yetkililerimizin konunun Türk ekonomisine olası etkilerini düşünerek kararlar alacağına inancımız tamdır." - Ankara