Tzob Genel Başkanı Bayraktar Açıklaması

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ayçiçeğinde rekolte sevincinin hüzne dönüştüğünü bildirerek, "Ayçiçeği üreticisi, yurtdışı fiyatlarının aşırı düşmesinin sıkıntısını yaşıyor. Geçen sezon kilogramı 1 lira 50 kuruş olan ayçiçeği fiyatı, bugünlerde 95 kuruş ile 1 lira 8 kuruş arasında değişiyor" ifadelerini kullandı.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, ayçiçeği hasadının yeni başlamasına rağmen üreticinin oluşan fiyat nedeniyle sezona buruk başladığını, hasat döneminde ithal fiyatlarının çok aşağı inmesinin, üreticiyi olağanüstü zorladığını belirtti. Türkiye'nin hemen hemen her bölgesinin yağlı tohumlar üretimine elverişli iken, halen yağlı tohumlu ürünlerde net ithalatçı ülke konumunda olduğuna dikkati çeken Bayraktar, şunları kaydetti:

"Ülkemizde üretilen yağlı tohumlardan elde edilen yağ miktarı 655 bin ton iken, toplam yağ tüketimimiz 2 milyon 145 bin tonu bulmaktadır. Yağ ihtiyacının sadece yüzde 30,5'i ülkemizde üretilen yağlı tohumlarla karşılanmaktadır. Yağ ihtiyacımızın karşılanması amacıyla her yıl yağ ve yağlı tohumlar ithalatı gerçekleştirilmektedir.

2012 yılında yağlı tohum ithalatı 2 milyon 131 bin ton, bitkisel yağ ithalatı 1 milyon 325 bin ton ve bunların işlenmesi sonucu arta kalan küspelerin ithalatı ise 1 milyon 880 bin ton olarak gerçekleşmiştir."

Yağlı tohumlara ödenen döviz miktarı yıllık 3,6 milyar dolar

Bayraktar, yağlı tohum, bitkisel yağ ve küspe ithalatına ödenen döviz miktarının yıllık 3,6 milyar doları bulduğunu belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Her yıl ithalata çok büyük miktarlarda döviz ödemekteyiz. Çiftçimizin yararlanması gereken milyarlarca dolarlık kaynağın yurtdışına aktarılmasının kabul edilebilir bir yanı yoktur. Yağlı tohumlu bitkilerdeki açığın kapatılmasına yönelik alınan tedbirler ile birlikte en önemli ilerleme ayçiçeğinde yaşanmış, ayçiçeği üretiminde önemli artışlar kaydedilmiştir. Nitekim, 2000 yılında 800 bin ton ayçiçeği üretiminin 2012 yılında 1 milyon 200 bin tonu yağlık, 170 bin tonu çerezlik olmak üzere 1 milyon 370 bin tona yükselmiştir. 2013 yılında ise üretimin 1 milyon 350 bin tonu yağlık, 150 bin tonu çerezlik olmak üzere toplam 1 milyon 500 bin tona çıkacağı beklenmektedir."

Geçen yıla göre yağlık ayçiçeği üretiminin yüzde 12,5 artış gösterdiğine işaret eden Bayraktar, geçen sezon kilogramı 1 lira 50 kuruş düzeyinde gerçekleşen fiyatın, bugünlerde piyasada 95 kuruş ile 1 lira 8 kuruş arasında değiştiğine dikkati çekti.

"Çiftçimiz korunmalı"

TZOB Başkanı Bayraktar, ayçiçeği hasadının yeni başlamasına rağmen üreticinin oluşan fiyat nedeniyle sezona buruk başladığının altını çizerek, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Gerekli tedbirler alınmadığı takdirde, düşük fiyat nedeniyle mağdur olan üreticinin önümüzdeki sezon ayçiçeği ekiminden vazgeçmesi durumunda, ithalat miktarı artacak ve yağ açığımızla ilgili sorun daha da derinleşecektir. Bu durum sadece yağ sektörünü değil, küspe ihtiyacı nedeniyle hayvancılığımızı da olumsuz etkileyecektir. Önümüzdeki günlerde hasadın yoğunlaşmasıyla birlikte fiyatların daha aşağı düşmesi halinde üreticilerimiz perişan olacaktır.

Ayçiçeği üreticilerimizin mağdur olmalarının engellenmesi bakımından, gerekli tedbirlerin alınması zorunluluğu vardır. Yurtdışından ülkemize yönelik ucuz ithalattan çiftçimizin korunması gereklidir. Yağlık ayçiçeğinde kilogram başına 24 kuruş olan destek artırılmalı, üreticinin maliyetleri düşürülmelidir."

Ekonomi Bakanlığının yağlık ayçiçeği, ayçiçeği tohumu unu, kaba unların da tonuna CIF (mal bedeli, sigorta ve navlun dahil) 675 dolar, ayçiçeği tohumu yağına 1.500 dolar gözetim uygulaması belirlemesinin sorunu çözemeyeceğini vurgulayan Bayraktar, dahilde işleme rejimi ve sıfır gümrük vergisiyle ithal edilen ayçiçeğinin ham yağının başka amaçlarla kullanılmasının önlenmesi gerektiğine işaret etti.

Bayraktar, ayçiçeğinde yaşanan sorunların çözümü için Ekonomi Bakanlığı ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunduklarını, sorunun çözümüne yönelik taleplerini ilettiklerini bildirdi.

Türkiye'de üretilen yağlı tohumlu bitkiler içinde ayçiçeğinin payının (çiğit dahil) yüzde 41 olduğunu bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

"Üretimde olduğu kadar bitkisel yağlar tüketimimizde yüzde 60-70 civarında pay alması ve yüzde 40 civarındaki yüksek yağ oranıyla da ülkemizin en önemli yağlı tohumlu bitkisi konumundadır. Ülkemizde halkın genelde bitkisel yağ olarak ayçiçeğini tercih etmesinin yanı sıra, özellikle Trakya bölgesinde ekim nöbetinde temel bitki oluşu (buğday-ayçiçeği) ayçiçeğinin önemini daha da artırmaktadır. Ayrıca ayçiçeği tohumunun işlenmesinden sonra geriye kalan küspe de hayvancılığımız için yem olarak kullanılması ayrıca önem arz etmektedir." - Ankara