Üreticiler, Piyasada Bulunan Güvensiz Ürünlerini Gönüllü Olarak Geri Çağıracak

Üreticiler, kullanıcılarda olan ve piyasada bulunan teknik düzenlemesine uygun olmayan ya da güvensiz olan ürünlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığın müdahalesine gerek kalmadan gönüllü olarak geri çağırabilecek ve düzeltici faaliyette bulunabilecek. Gönüllü geri çağırma faaliyetinde bulunacak üretici bu faaliyete dair tüm bilgi ve belgeler ile birlikte faaliyeti tamamlamak için ihtiyaç duyduğu süreyi de belirterek il müdürlüğüne başvuracak.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi Ve Denetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumluluk alanında bulunan sanayi ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasları, uygunsuzluk halinde alınacak önlemleri ve uygulanacak yaptırımları, denetim personelinin eğitimi, sınavı, görev, yetki ve yükümlülükleri ile üretici ve dağıtıcıların yükümlülüklerini kapsıyor. Yönetmelik ile çapraz denetim tanımında değişikliğe gidildi. Buna göre çapraz denetim, herhangi bir ilde yapılacak denetimin, Bakanlık merkez teşkilatı ya da başka bir il müdürlüğü personelince veya denetimin yapıldığı ilin personeli ile birlikte yapılmasını ifade ediyor.

-GENEL ESASLARDA DEĞİŞİKLİK-

Yönetmelik ile piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin genel esasların belirlendiği 5. Maddede değişikliğe gidildi. Buna göre denetim, ürünlerin bedelli veya bedelsiz olarak piyasaya arz edildiği, satıldığı ve dağıtıldığı her yerde, depo, işyeri, nakil araçları ve gerektiğinde üretim tesislerinde veya üretim ve hizmet aracı olarak kullanıldığı yer ve tesislerde, işlendikleri, ambalajlandıkları, montaj veya dolum yapıldıkları yerlerde yapılacak.

-TEKNİK DÜZENLEMEYE UYGUNSUZLUK-

"Bakanlık merkez teşkilatı veya il müdürlüğü tarafından ilgili teknik düzenlemeye uygun olmadığı tespit edilen ürünler için insan sağlığına, can ve mal güvenliğine, hayvan, bitki yaşamına ve sağlığına ve çevreye bir tehdit oluşturmaması koşuluyla, düzeltilebilir uygunsuzlukların giderilmesi amacıyla, düzeltici faaliyet planını 15 gün içinde sunması için üreticiye bildirim yapılacak. Bu süre içinde düzeltici faaliyet planını sunmayan üretici, düzeltme faaliyetinde bulunmayacağını kabul etmiş sayılacak. Üretici tarafından sunulan düzeltici faaliyet planı, gerektiğinde değişiklik yapılarak, Bakanlık merkez teşkilatı veya il müdürlüğü tarafından onaylanacak ve üreticiye tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere uygunsuzluğun niteliği, ürünün özelliği ve piyasa yaygınlığı durumu değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere düzeltme süresi verilecek. Denetim sonucunda uygunsuzluğunun giderilmesi için süre verilmiş olan bir ürüne aynı uygunsuzluk için tekrar süre verilmeyecek. Ancak verilen süre sonunda uygunsuzluğun üreticinin kusuruna dayanmayan sebeplerle giderilemediğinin tespiti halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre verilebilecek. Teknik düzenlemeye uygunsuzluk nedeniyle verilen sürelerin takibi ile düzeltme faaliyetinin yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü il müdürlüğü tarafından yapılacak.

-GÜVENSİZLİK-

Teknik düzenlemesine uygun olmayan ve güvensizlik şüphesine yol açan ürünler ile ilgili teknik düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olmakla birlikte duyusal inceleme sonucunda güvensizlik şüphesi uyandıran ürünler için tutanağın ilgili bölümü doldurulur ve test veya muayeneye başvurulacak. İlgili teknik düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsa dahi güvensizlik belirtisi taşıyan ürünler için tutanağın ilgili bölümü doldurulacak ve Yönetmeliğin "güvensizlik" ile ilgili düzenlemeler üzere 10. maddesi hükümleri uygulanacak. Belirtilen işlemle sonucunda duyusal inceleme veya test ve muayene yoluyla güvenli olmadığı tespit edilen ürünler için, ürünün piyasaya arzının yasaklanması, piyasada bulunan ürünlerin toplatılması, gerektiğinde ürünün hizmet dışı bırakılması, ürünün üretici tarafından güvenli hale getirilemediği ya da güvenli hale getirilmesinin mümkün olmadığı durumlarda bertaraf edilmesi kararlarından uygun olanlar orantılılık ilkesi gözetilerek verilecek.

-TEBLİGATLA BİLGİLENDİRME-

Önlem kararları alınmadan önce üretici veya dağıtıcı durum hakkında görüşlerini almak üzere tebligatla bilgilendirilecek. Üretici veya dağıtıcı tebligatın kendisine ulaşmasından itibaren on gün içerisinde savunma hakkını kullanacak ve ilgili Genel Müdürlüğe yazılı olarak cevap verecek.

-ACİL DURUMDA SÜRENİN DOLMASI BEKLENMEYECEK-

İnsan sağlığı ve güvenliğinin veya mevzuatla korunan diğer bir kamu yararının tehlikede olduğu acil hallerde bu sürenin dolması beklenmeyebilecek. Savunma hakkı verilmeden bir karar alınması halinde, üretici veya dağıtıcıya cevap verebilme fırsatı sonradan tanınabilecek.

Hakkında önlem uygulanan ürünün güvenli hale getirilmesinin mümkün olduğu durumlarda, üretici üründe tespit edilen güvensizliğin düzeltilebilir olduğunu kanıtlayan belgeler ve düzeltici faaliyet planı ile birlikte kararın kendisine tebliğ edilmesinden itibaren en geç on beş gün içinde il müdürlüğüne başvuracak. Bu süre içinde başvuruda bulunmayan üreticinin düzeltme faaliyetinde bulunmayacağı varsayılacak. İl müdürlüğü, üretici tarafından sunulan düzeltici faaliyet planını gerektiğinde değişiklik yaparak onaylar ve üreticiye tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere güvensizliğin niteliği, ürünün özelliği ve piyasa yaygınlığı durumunu değerlendirerek altı ayı geçmemek üzere düzeltme süresi verecek. Düzeltilebilir güvensizliğin giderilmesi için süre verilmiş olan bir ürüne tekrar süre verilmeyecek. Ancak verilen süre sonunda güvensizliğin üreticinin kusuruna dayanmayan sebeplerle giderilemediğinin tespiti halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre verilebilecek.

-DANIŞMA MASALARI OLUŞTURULACAK

İl Müdürlüğünün görev, yetki ve yükümlülükleri arasında yer alan "Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin tarafsız, bağımsız, eşit ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamak" şeklindeki görevi kaldırıldı. İl müdürlüğünün görevleri arasına ürün güvenliği ve piyasa gözetimi ve denetimi konularında bilgi verebilecek veya ilgililerin şikayetlerini ulaştırabilecekleri danışma masaları oluşturmak eklendi.

Üretici ve dağıtıcı, güvensizlik tespit edilen ve hakkında idari yaptırım uygulanan ürünlere ilişkin bu Yönetmeliğin 10. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmesi gerekecek.

-BİLGİLERİN GİZLİLİĞİ-

Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti sırasında Bakanlık merkez teşkilatı veya il müdürlüklerince yapılan yazışmalar, ihbar ve şikayetler ile denetimlerde temin edilen ve ticari sır niteliğindeki veya fikri ve sınai mülkiyet hakkına ilişkin bilgiler gizli tutulacak. Ancak, mevzuatın ve insan sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan duyurular bu kapsamda sayılmayacak.

-GÖNÜLLÜ GERİ ÇAĞIRMA-

Üreticiler, kullanıcılarda olan ve piyasada bulunan teknik düzenlemesine uygun olmayan ya da güvensiz olan ürünlerini Bakanlığın müdahalesine gerek kalmadan gönüllü olarak geri çağırabilecek ve düzeltici faaliyette bulunabilecek. Gönüllü geri çağırma faaliyetinde bulunacak üretici bu faaliyete dair tüm bilgi ve belgeler ile birlikte faaliyeti tamamlamak için ihtiyaç duyduğu süreyi de belirterek il müdürlüğüne başvuracak. İl Müdürlüğü gönüllü düzeltme faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için üreticinin talebi, ürünün özelliği ve piyasa yaygınlığı durumunu değerlendirerek bir yılı geçmemek üzere süre verecek. Gönüllü düzeltme faaliyetlerinin il müdürlüğü tarafından tanınan sürede üreticinin kusuruna dayanmayan sebeplerle tamamlanamaması halinde ilave süre verilip verilmeyeceği ilgili Genel Müdürlük tarafından değerlendirilerek karar verilecek. İl Müdürlüğü gerekli gördüğü takdirde, gönüllü düzeltmeye tabi tutulan ürünün tarafsız bir test veya muayene kuruluşu tarafından test ve muayenesini isteyebilecek. Gönüllü düzeltme faaliyeti kapsamında uygunsuzluğu giderilen ürünler, il müdürlüğü değerlendirmesine sunulmadan piyasaya arz edilemez ve hizmete sunulamayacak. Gönüllü geri çağırma faaliyetine konu ürünlere ilişkin bilgiler Bakanlık internet sayfasında ilan edilecek.

Gönüllü geri çağırma ve düzeltme faaliyeti kapsamında yükümlülüklerini yerine getiren üretici için bu Yönetmelikte öngörülen idari yaptırımlar uygulanmayacak. Yönetmelik bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.