Bağdat ile Erbil Arasındaki Petrol Sorunu

Irak Türkmen Cephesi Diyala Milletvekili Hasan Özmen, merkezi Bağdat hükümetiyle Kürdistan yönetimi arasında yaşanan krizde, esas problemin yabancı petrol şirketlerinin alacakları konusu olduğunu söyledi.

Özmen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Bağdat hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi arasında yaşanan petrol krizinin ancak 30 Nisan'daki valilik seçimlerden sonra çözülebileceğini belirtti.

Petroldeki anlaşmazlık nedeniyle Irak bütçesinin, mecliste görüşülemediğini ifade eden Özmen, yaşanan süreci şöyle anlattı:

"Konunun mecliste görüşülmesi için oylama yapıldı. Ancak yeterli sayı sağlanamadığı için Meclis iki gün üst üste toplanamadı. Şimdi merkezi hükümet, bu ihtilafları çözmek için Petrol Bakanı, Maliye Bakanı ve Planlama Bakanından oluşan bir heyet oluşturdu. Bu heyet, çarşamba günü Mali Komisyondaki gruplarla görüşerek sıkıntıları gidermeye çalışacak."

Yabancı petrol şirketlerinin alacakları sorunu

"Merkezi Bağdat hükümetiyle Kürdistan hükümeti arasındaki esas problem, yabancı petrol şirketlerinin alacakları hususudur" diyen Özmen, şöyle devam etti:

"Kürdistan hükümetinin belirlediği rakama göre bölgede petrol üretimi yapan yabancı şirketlere 4 trilyon 200 milyar dinar (3.5 milyar dolar) para gidiyor. Irak hükümeti, Erbil yönetimine, sattığınız petrolden elde ettiğiniz gelirle bu borçları ödeyin' diyor. Bağdat, Erbil yönetiminin 110 milyon varil civarında petrol ihraç ettiğini ve bunun parasını, Irak hükümetine ödemediğini iddia ediyor. Kürdistan hükümeti ise bu kadar ihracat yapmadığını savunuyor."

"Rakamlarda mutabakat sağlanamıyor"

Kürt bölgesinde ne kadar petrol üretildiği ve satıldığıyla ilgili rakamlarda da mutabık kalınmadığını kaydeden Özmen, "Bu, tespit edilemeyen petrol miktarı sorunudur. Bu tamamen teknik bir konudur. Taraflar arasında alacak verecek hususunda anlaşmazlık var. Bağdat ve Erbil'deki uzmanların rakamlarda mutabık kalması gerekiyor. Bu mutabık sağlandıktan sonra genel bütçe, Bakanlar Kurulunca Meclise gönderilir ve onaylanır" diye konuştu.

Bütçedeki iki madde kriz derinleştirdi

Özmen, bütçeye konulan iki maddeden dolayı yaşanan krizin derinleştiğini ifade ederek, şunları söyledi:

"Tartışılan 2014 Irak bütçesinde Kürdistan bölgesinin, merkezi hükümete günlük 400 bin varil petrol vermesini şart koşan bir madde var. Bu maddede, 'bir bölgede üretilen petrol, merkezi hükümete tahsis edilmezse bunun para karşılığı o bölgeye verilen bütçeden kesilecektir' deniliyor. Bağdat, 'eğer 400 bin varil petrolü alamazsam bütçeden verdiğim yüzde 17'lik paydan alacağımı keserim' diyor. Erbil ise buna karşı çıkıyor. Bu madde kaldırılırsa soruna geçici bir çözüm bulunur. Parlamentodaki Kürt milletvekilleri de bütçeyi onaylar."

"Hükümet yüzde 17'lik payı kesemez"

Özmen, "Bağdat, Kürtlere bütçeden verilen yüzde 17'lik payı tamamen kesebilir mi" sorusuna, "Hayır. Hükümet, bir bölgenin bütçeden alacağı payı kesmeyi göze alamaz. Kürdistan, Türkiye ile anlaşıp yüzde 17'lik paydan vazgeçse de Irak vazgeçmez. Çünkü bu, Irak içinde bir emsal oluşturur. O zaman Basra, Musul ve Kerkük'tekiler de kendi petrolünü satmak ister diye düşünüyorlar. Basra zaten pusuda bekliyor. Burada anayasanın yorumuyla ilgili bir mesele var. Bağdat hükümetine göre Kürdistan Yönetiminin petrol satışı, egemenliğin kaybedilmesi anlamına geliyor" cevabını verdi.

"Zarar 10 milyar dolara yaklaşıyor"

Bütçenin mecliste onaylanmaması nedeniyle ülke ekonomisinde yaşanan zararın 10 milyar dolara yaklaştığını ileri süren Özmen, bu işte bütün Irak halkının zarar gördüğünü, bütçeden para çıkmadığı için bütün yatırımlar ve ekonominin durmuş vaziyette olduğunu aktardı.

"Boru hattı iptal olmaz"

Özmen, "Kürt bölgesinin petrolünü, Türkiye'ye taşıyacak boru hattı iptal olur mu" sorusu üzerine şunları kaydetti:

"Boru hattı iptal olmaz, buraya başka hat bağlanır gene çalıştırılır. Irak'ın şu an günlük petrol üretimi 3.5 milyon varil ancak bunun sadece 2 milyon 400 bin varili ihraç edilebiliyor. Yani başka petrol hatlarına ihtiyaç var. Kızıldeniz'den giden hat çalışmıyor. Basra Körfezi'ndeki hattan çoğu zaman sevkiyat yapılamıyor. Kerkük- Ceyhan Boru Hattı patlamalara, sabotajlara maruz kalıyor. Bu yeni boru hattı herkes için faydalı olacaktır."

IKBY'nin, Irak bütçesinden alacağı yüzde 17'lik payın tamamının ödenmediğini, Irak'ın egemenlik giderleri ve borçları nedeniyle kesintiler yapıldığını aktaran Özmen, Kürt yönetiminin bu paydan yıllık 10 milyar dolar alabildiğini bildirdi. - Erbil