Çad'ın Devrik Lideri Habre'nin Yargılanması

Çad Cumhuriyeti İletişim Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Hassan Sylla Bakari, Senegal'de yargılanan Çad'ın devrik lideri Hissein Habre'nin döneminde Çad'da kimsenin kimseye güvenmediğini, ülkenin adeta bir açık cezaevi durumunda olduğunu söyledi.

Yönetimde bulunduğu dönemde ülkesinde "binlerce kişinin öldürülmesi, kaybolması ve işkence edilmesinden" sorumlu tutulan devrik lider Hissein Habre'nin 20 Temmuz'da başlayan yargılanma sürecini takip etmek üzere Senegal'in başkenti Dakar'a gelen Çadlı bakanlardan oluşan heyet basın toplantısı düzenledi. Çad İletişim Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Bakari, Çad Adalet ve İnsan Hakları Bakanı Mahamat Issa Halikimi ile Çad İnsan Hakları Genel Müdürü Abdel Nasser Mahamat Ali Garboa, "Habre davasına" yönelik soruları cevapladı.

Çad'ın devrik lideri Habre'nin tutuklu bulunduğu Senegal'de iki gün önce hakim karşısına çıktığını hatırlatan Bakari, Habre'nin 1991'de Çad Ulusal Tahkikat Komisyonunca başlatılan soruşturmanın sonunda, yönetimde olduğu 26 Ocak 1983'te çıkardığı yasa ile kurduğu "Belgeleme ve Güvenlik Müdürlüğü"nün işkence, idam ve kaybolmalarının sorumlusu olduğunun belirlendiğini ve hakkında dava açıldığını belirtti.

Komisyonun tahkikat sonucunda Habre'nin iktidarda olduğu sekiz yılda ülkesinde binlerce kişiyi mağdur ettiğini, Çad'ı milyarlarca lira zarara uğrattığını tespit ettiğini dile getiren Bakari, "Bu yönetimde kimse kimseye güvenmiyordu. Kocalar eşlerine güvenmiyordu ve eşler kocalarına güvenmiyordu, çocuklar anne babalarına güvenmiyordu. Çad açık cezaeviydi" diye konuştu.

Bakari, çok sayıda gazetecinin düşünceleri yüzünden hapishanelerde öldüğünü, ülkede bu yıllarda basın özgürlüğünden bahsetmenin mümkün olmadığını kaydederek, "Çad, Habre'yi yargılayacak özel mahkemenin kuruluşuna 2 milyar CFA Frankı (3,33 milyon dolar) katkıda bulundu" dedi.

"Bu dava Afrika adaletinin kanıtıdır"

Bakari, Afrika Birliği tarafından kurulan Afrika Ceza Mahkemesince yargılanan Habre'ye mahkeme heyeti tarafından avukat atandığına işaret ederek, Habre'nin avukatlarının müvekkillerinin adil bir şekilde yargılanmayacağı gerekçesiyle mahkemeyi protesto ettiklerini ve bu sebeple resen avukat tayin edildiğini vurguladı.

Bunun uluslararası ceza hukukunda normal bir durum olduğunu kaydeden Bakari, davanın 7 Eylül'e ertelenmesinin de dosyaların incelenmesi için makul bir süre kabul edildiğini söyledi.

Çad Adalet ve İnsan Hakları Bakanı Mahamat Issa Halikimi de "Bu dava Afrika adaletinin kanıtıdır. Çad halkı sadece adalet istiyor. Mahkemenin vereceği karar ne olursa olsun saygı duyacağız" değerlendirmesinde bulundu.

Devrik lider Habre kimdir?

Darbeyle Çad'da iktidarı ele geçiren ve ülkeyi yönettiği 1982-1990 yılları arasında ülkesinde 40 bin kişinin öldürülmesi, on binlerce kişinin kaybolması ve binlerce işkence vakasından sorumlu tutulan Habre, Senegal'in başkenti Dakar'da 2013'te tutuklanmıştı.

Afrika Birliği tarafından kurulan Afrika Ceza Mahkemesi'nde yargılanan Habre'nin avukatları, dün görülen davanın ikinci duruşmasında, müvekkillerinin adil şekilde yargılanmadığını öne sürerek savunma yapmayacaklarını ifade etmiş, bunun üzerine mahkeme başkanı Habre'yi savunmaları için resen üç avukat atamıştı. Mahkeme, avukatların hazırlık yapmaları ve dosyaları incelemeleri amacıyla davaya 7 Eylül 2015'te devam edilmesine karar vermişti.

Habre, dava boyunca mahkeme başkanının hiçbir sorusuna cevap vermeyerek susma hakkını kullandığını dile getirmiş, adil bir yargılama yapılmadığını savunmuştu.