Cenevre'deki Suriye Görüşmeleri

Cenevre'deki Suriye görüşmelerine katılan muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komitesi (MYK) heyeti, görüşmeler devam ederken Rusya ve rejimin saldırılarını arttırdığını açıklayarak, uluslararası topluma, müzakere sürecinin güvenilirliğini garanti altına alma çağrısına bulundu.

Suriye görüşmelerinin yapıldığı BM Cenevre Ofisi önünde, Suriye muhalefeti heyeti basına açıklamada bulundu.

Açıklamayı okuyan MYK üyesi Farah el-Atassi, dün akşam ve bugün Rusya ve Suriye rejiminin Humus ve Halep'e askeri müdehalesinin arttığına ve saldırıların daha çok sivillere yönelik olduğuna yönelik raporlar aldıklarını söyledi.

El-Atassi, "Rusya'nın rastgele yaptığı bombalamaları durdurması için uluslararası toplumun müdehale etmesine ihtiyacımız var" dedi.

Mistura'nın MYK'ya gönderdiği mektupta, BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye'ye ilişkin 2254 nolu karar tasarısının 12 ve 13. paragraflarının pazarlık konusu olmadığını ve Suriye halkının haklı taleplerini temsil ettiğini ifade ettiği kaydeden El-Atassi, Mistura'nın dünkü basın toplantısında, MYK'nın sadece Suriye halkının değil muhalefetin de sesi olduğunu söylediği ifade etti.

El- Atassi, "Amacımız, müzakerelere başlamadan önce BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye'ye ilişkin 2254 nolu karar tasarısının 12 ve 13. paragraflarının derhal uygulamaya konulmasının garanti altına alınmasıdır" şeklinde konuştu.

El-Atassi'nin okuduğu açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Rejim ve destekçileri özellikle de Rusya, BM'nin uluslararası hukuku uygulamaya koymaya yönelik çabalarını reddetmektedir. Suriye rejimi ve Rusya'nın tavrı, siyasi süreci daha ilk aşamada ciddi şekilde tehlikeye sokuyor. Uluslararası toplumun, sürecinin güvenilirliğini garanti altına almak için acil, ciddi ve net adımlar atmasına ihtiyacımız var"

Cenevre'deki Suriye görüşmelerine rejim adına katılan Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Beşar el-Caferi, BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile bir araya geldikten sonra basın toplantısı düzenledi.

"Karşı tarafın temsilcilerini bilmiyoruz"

El-Caferi, "Hala hazırlık aşamasındayız. Şimdiye kadar dolaylı görüşmeler başlamadı. Karşı tarafın temsilcilerini bilmiyoruz. Mistura'dan muhalefetin katılımcı listesini istedik ve gündem maddelerini talep ettik" dedi.

Müzakerelere başlamak için yapılan hazırlık aşamasının çok zaman aldığını ama önemli olduğunu ifade eden el-Caferi, hazırlık aşamasında görüşmelerin içeriğinin belirlendiğini belirtti. El-Caferi, "Bütün konuları dolaylı görüşmeler başlayınca görüşmeye hazırız" ifadesini kullandı.

Suriye muhalefeti heyetinin görüşmelere başlamak için ön şartları olduğunu hatırlatan el-Caferi, "Bizim karşı tarafın kimlerden oluştuğunu öğrenmemiz lazım" dedi.

29 Ocak'ta Suriye barış görüşmeleri başlarken, dün muhaliflerle Mistura arasında ilk kez BM Cenevre Ofisi'nde gerçekleşen görüşmenin ardından, beşinci günde Caferi ile Mistura görüştü.

Muhaliflerin talebi

MYK, görüşmelerde yer almak için kuşatmaların kaldırılması, tutukluların serbest bırakılması, insani yardımların ulaştırılması ve Rus hava saldırılarının durdurulmasını talep ediyor.

Görüşmelerin gündemini geçen yıl 14 Kasım'da Viyana'da belirlenen ve 18 Aralık'ta BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye'ye ilişkin 2254 nolu karar tasarısında kabul edilen yol haritasının hayata geçirilmesi oluşturuyor.

Buna göre, Suriyelilerin öncülüğünde ilk 6 ay içinde yani hazirana kadar tarafların müzakereleri sonuçlandırıp geçiş hükümeti kurması, bu sırada sahada ateşkes sağlanması öngörülüyor. Ardından 12 ay içinde yeni anayasa hazırlanması ve adil bir seçim gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

Suriye'de Mart 2011'deki halk hareketlerine rejimin şiddet kullanarak yanıt vermesi üzerine başlayan iç savaşta şimdiye kadar 250 binden fazla Suriyeli hayatını kaybederken, 4,5 milyondan fazla kişi de sığınmacı konumuna düştü.

Suriye'de beşinci yılına giren iç savaşın bitirilmesine yönelik ilk adım 30 Haziran 2012'deki Cenevre-1 görüşmeleriyle atılmış ancak görüşmeler sonucu ortaya çıkan Cenevre Bildirisi hayata geçirilememişti. Cenevre-1 Konferansı'ndan sonra yayımlanan Cenevre Bildirisi, Suriye'de iç savaşa son verme hedefiyle siyasi bir geçiş sürecinin başlatılmasını, tarafların karşılıklı rızasıyla oluşturulacak ve tam yetkiye sahip olacak bir geçiş yönetimi kurulmasını, kuşatma altındaki bölgelere insani yardım gönderilebilmesini, tutukluların serbest bırakılmasını öngörüyordu.

İlk girişimin ardından 22 Ocak 2014'te düzenlenen Cenevre- 2 Konferansı'ndan da istenilen sonuç elde edilememişti.