Çin Dışişleri Bakanı, Yeni Zelanda'ya Ekonomik İşbirliği ve Siyasi Güven Mesajı Verdi

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD, İngiltere ve Avustralya arasındaki AUKUS ittifakının genişletilmiş güvenlik işbirliğine katılmak üzere görüşmeler yürüten Yeni Zelanda'ya ekonomik işbirliğini ve siyasi güveni geliştirme mesajı verdi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Vang, ülkeye yaptığı ziyarette mevkidaşı Winston Peters ile görüştü.

Çinli Bakan, görüşmede Çin ve Yeni Zelanda arasında tarihsel bir ihtilaf veya güncel çıkar çatışması bulunmadığını, iki tarafın geniş ortak çıkarları olduğunu belirterek, karşılıklı faydaya dayalı işbirliğinin ilişkilerin ana tonunu belirlemesi gerektiğini vurguladı.

2024'ün Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Yeni Zelanda'ya gerçekleştirdiği ziyaretin ve iki ülke arasında "kapsamlı stratejik ortaklığın" kurulmasının 10. yılı olduğunu hatırlatan Vang, "Uluslararası ve bölgesel durum ne yönde değişirse değişsin Çin ile Yeni Zelanda arasındaki ilişkiler sağlıklı gelişim doğrultusunu sürdürdü ve dünyada bir istikrar faktörü oldu." dedi.

Vang, iki ülkenin birbirlerinin sosyal sistemlerine ve kendi seçtikleri kalkınma yoluna saygı göstermeyi, temel çıkarlarını ve kaygılarını gözetmeyi sürdürmesini umduklarını dile getirdi.

Ekonomik işbirliği

Çin'in Yeni Zelanda ile güncellenen serbest ticaret anlaşmasıyla iki ekonominin birbirini tamamlayan potansiyel avantajlarını daha iyi değerlendirmeyi hedeflediğine işaret eden Vang, Wellington ile altyapı imarı, dijital ekonomi, teknolojik inovasyon ve yeşil dönüşüm alanlarında işbirliğini geliştirerek yeni büyüme motorlarını harekete geçirmeyi, iklim değişikliğine ortak yanıt aramayı istediklerini belirtti.

Vang, hizmetler ticaretinde negatif listeyi kısaltmak üzere müzakerelere en erken zamanda başlamaya hazır olduklarını kaydetti.

Yeni Zelanda basınında yer alan haberlere göre, aynı zamanda Başbakan Yardımcısı olan Dışişleri Bakanı Peters da görüşmede, iki ülke arasında işbirliği alanları dışında insan haklarına ve Sincan, Hong Kong ve Tibet'teki duruma bakış açısındaki farkların anlaşılması gereğine dikkati çekti.

Güney Çin Denizi ve Tayvan Boğazı'ndaki artan gerilimlerden duydukları endişeyi dile getiren Peters, "Yeni Zelanda, Pasifik'teki gelişmeleri yakın izliyor. Güvenlik sorunları başta olmak meseleleri mevcut bölgesel kurumlar ve düzenlemeler aracılığıyla ele almanın önemine inanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Çin, Yeni Zelanda'nın AUKUS'a yaklaşmasından endişeli

Çin, Yeni Zelanda'nın Pasifik'te kendisini askeri olarak çevrelemeye yönelik bir girişim olarak gördüğü AUKUS ittifakına yaklaşmasından endişe duyuyor.

Pekin yönetimi, AUKUS'un siber savaş, yapay zeka ve hipersonik silahları kapsayan ve "2. Ayak" olarak adlandırılan yeni savunma işbirliği üzerine Avustralya ile Yeni Zelanda arasında yürütülen görüşmelerin ardından Wellington'ı ittifaka taraf olmaması konusunda uyarma ihtiyacı hissetmişti.

Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Cang Şiaogang, 29 Şubat'ta yaptığı açıklamada, AUKUS'un "bencil jeopolitik çıkarlar için oluşturulduğu" savunarak, "Tarafları, bu yanlış ve tehlikeli yolda daha ileriye gitmekten, kendi güvenlik çıkarlarını zedeleme pahasına uluslararası ve bölgesel barışı ve istikrarı sabote etmekten kaçınmaya çağırıyoruz." diye konuşmuştu.

Yeni Zelanda Savunma Bakanlığı da yaptığı karşı açıklamada, Avustralya ile yapılan toplantının AUKUS'un 2. Ayağı'na katılımla ilgili olmadığını, pakt dışındaki ülkelerin yeni işbirliğine dahil edilmesi konusunda henüz bir takvimin belirlenmediğini ifade etmişti.

AUKUS anlaşması ve Çin'in tepkisi

ABD ve İngiltere'nin teknoloji transferiyle Avustralya'nın nükleer enerjiyle çalışan denizaltı filosu oluşturmasını hedefleyen AUKUS anlaşması, 16 Eylül 2021'de imzalanmıştı.

Anlaşmada Çin'in adı anılmasa da 3 ülkenin "artan bölgesel güvenlik endişelerine" yaptıkları vurgu, işbirliğinin Pekin'in bölgedeki askeri gücünü dengelemeye yönelik bir pakt olduğu yorumlarına yol açmıştı.

Çin, anlaşmaya tepki göstermiş, ittifakın bölgesel barış ve istikrara olduğu kadar nükleer silahların yayılmasına yönelik uluslararası çabalara zarar vereceğini vurgulamıştı.

Pekin yönetimi, anlaşmayla nükleer silahlara sahip olmayan Avustralya'ya nükleer teknoloji ve materyaller transfer edileceğine dikkati çekerek, nükleer silahların yayılması rejimi kapsamında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından denetlenmesini talep etmişti.