Danimarka'da Helal Kesime Yeni Düzenleme

Danimarka'da helal kesim konusundaki yeni çalışmayı ele alan İslami kuruluşlar, görüşlerini bakanlığa bildirdi. Türk Diyanet Vakfı da taslağın şoklu kesim tarifiyle yasallaşması halinde dini uygulamayı ortadan kaldıracağını bildirdi.

Danimarka Gıda Tarım ve Balıkçılık Bakanlığına bağlı Gıda İdaresi tarafından helal kesim konusunda hazırlanan taslak, görüşleri alınmak üzere İslami kuruluşlara gönderildi. Ülke genelinde 32 cami derneği ve 37 binden fazla üyesi bulunan Danimarka Türk Diyanet Vakfı da Türkiye kökenli 8 Müslüman kuruluşuyla istişare ederek hazırladığı konuyla ilgili görüşünü yazılı olarak bildirdi.

Açıklamada, Gıda İdaresi tarafından halen yürürlükte olan yönetmeliğin 10. Maddesi tamamen kaldırılarak Danimarka'da artık helal kesimin yasaklanması anlamına gelecek bir değişikliğe imza atılmak istendiği belirtildi. Gıda İdaresinin, mevcut yönetmelikte bulunan "İslam ve Yahudi inançlarına uygun olarak ritüel kesim yapılabilir" hükmünü kaldırmak ve kendince yeni bir tanım getirmek istediği belirtilen açıklamada, öncellikle 17 Aralık 2012 tarihli yönetmelikte değişiklik yapmaya neden gerek duyulduğunun bilinmediği vurgulandı.

-AB uygulamaları

Türk Diyanet Vakfı'nın açıklamasında, ritüel (dini) kesim konusunun, Avrupa Birliği (AB) hukuk sisteminde ayrıca ele alınarak düzenlenmiş bir husus olduğuna değinildi.

AB düzenlemelerinde, "ritüel kesim, hayvanların kesimi esnasında bir dinin öngördüğü esaslara uyulmak suretiyle yapılan kesimdir" ifadesine yer verildiği aktarılan açıklamada, şöyle denildi:

"AB'nin hukuki düzenlemesinde açıkça görüldüğü gibi, ritüel (dini) kesim hususunda dini gerekler dışında hiçbir etkileme, sınırlama veya yasaklama getirilmemekte, kesim usulü tamamen dinin kendi esaslarına bırakılmaktadır. Zaten, olması gereken de ritüel kesimi, dinin kendi temel/kaynak metinlerinin belirlemiş bulunmasıdır. Halbuki yapılmak istenen söz konusu yönetmelik değişikliği önerisi, ritüel kesime bir dizi belirlemeler, sınırlamalar ve yasaklamalar getirmektedir. Bu da kesim usulünün, dinin dışında yönetmeliği yapanlar tarafından belirleneceği ve artık İslami usullere göre Danimarka'da kesim yapılamayacağı anlamına gelmektedir. Ne var ki bu aynı zamanda, Danimarka'da büyük önem verilen din ve vicdan özgürlüğünün bu alanda kısıtlanması demektir.

AB'nin 2009 yılında mevcut olan düzenlemenin kaldırılıp yeni bir düzenleme getirilmesindeki amaç, üye ülkeler arasında standart bir uygulama sağlamaktır. Düzenlemenin hazırlık taslağında bu husus açıklanmıştır. Bu itibarla kesim esnasında hayvanların bayıltılarak kesilmesi ana kuralına istisna olarak dini ritüeller gereği bayıtılmadan kesilmesi imkanının korunmasının gerekliliğine dikkat çekilmiştir. Eğer AB ülkeleri içinde uygulama birliği sağlamak için yapılan düzenlemeye uygun yeni bir düzenleme yapılmak isteniyorsa Danimarka diğer üye ülkelerdeki şartları dikkate almalıdır. Hemen hemen bütün AB ülkelerinde bayıltmadan dini usullere göre kesim yapılması, kesimin bir kesimhanede ve veteriner kontrolü altında yapılması şartı ile serbesttir. Sadece Polonya ve İsveç'te söz konusu ritüel (dini) kesim yapılması kanunla yasaklanmıştır. Ancak söz konusu ülkelerde yapılan bu yasal düzenlemelerle ritüel (dini) kesimin yasaklanması sebebiyle helal kesim yapılamayacağından artık bu ülkelerde verilmekte olan helal sertifikaları da İslam'a göre tartışmalı hale gelmiştir. Umarız Danimarka'da da benzer bir durum yaşanmaz."

Belirtilen nedenlerle mevcut yönetmeliğin devamından yana görüş belirtilen açıklamada, "Danimarka Türk Diyanet Vakfı olarak, yürürlükteki yönetmelikte yer alan; İslam dinine ve Yahudiliğe uygun olarak bayıltmadan/şoksuz ritüel (dini) kesim yapılmasına imkan veren 10. maddenin mevcut haliyle kalması gerektiği görüşündeyiz. Ümit ediyoruz ki İslam'a ve Yahudiliğe göre kesim yapılmasına izin veren düzenleme devam eder ve yönetmelikte yapılacak değişiklik hukuki bir sürecin başlatılmasını gerektirmez" ifadelerine yer verildi.

Açıklamada son olarak Danimarka Türk Diyanet Vakfı'nın her türlü istişare ve işbirliğine açık olarak konuyla ilgili gelişmeleri çok yakından takip ettiği ve her türlü bilgiyi üyeleriyle paylaşacağı kaydedildi. - Danimarka