Ethem Baran'ın 'Kırkikindiler Bittiğinde' romanı: Bir ömrün bir güne sığdığı yüzleşme ve yas hikayesi

Ümran Avcı – Ethem Baran imzalı 'Kırkikindiler Bittiğinde', bir ömrün bir güne sığdığı yüzleşme, hesaplaşma ve bitmeyen bir yas hikâyesi. Ankara'da geçen romanda, şiirler yazıp bastıran İlhan, eski eşi Şermin'den intihar edeceğini söyleyen bir telefon alır. Okur, İlhan'ın hemen kurtarmaya gideceğini düşünürken o, pencere önünde geçmişe yolculuk eder: Babasının terk edişini, babalı yetimlikten babasız yetimliğe savruluşunu, sevdiği kadınları ve terk edilişlerini hatırlar. Saatler sonra evden çıkıp Şermin'in evine varır.

İlhan karakteriyle 1994'te 'Kurutulmuş Gül Mevsimi'nden tanışıyoruz. Yazar, karakterlerle ahbap olduğunu ve onların yeni hikâyeler fısıldadığını söylüyor. İlhan'ın gençliğini anlattığı yılların üzerinden çok zaman geçti ama sonraki yıllarını merak edip roman yazdı. Ankara'da o yıllardan bugüne pek bir şey kalmadı; gecekonduların yerini kentsel dönüşüm aldı, İlhan gibilerin yaşam alanları daraldı.

İlhan'ın Şermin'e yardım için harekete geçememesi, yaşadığı hayal kırıklıkları ve takatinin kalmamasından kaynaklanıyor. İntiharlarla kuşatılmış bir evrende yaşıyor ve o gün gelen telefon dönüşümünü tetikleyen son kıvılcım oluyor. Bir noktadan sonra, zorda kalmış kızları kurtaran kısa pantolonlu çocuk sahneden çekiliyor.

Yazarın önceki romanı 'Köhne'deki ebeveyn yarası bu romanda baba yoksunluğuna evriliyor. İlhan'ın oğlu Attila da bu yarayı farklı biçimde taşıyor. Babayla kuramadığı ilişki, İlhan'ın kadınlarla ilişkisini etkiliyor; kendini tek kişilik bir oyunun içinde buluyor ve herkesi kurtarmak için sahneye çıkıyor. Sevmeyi seviyor, aşka inanıyor.

Romanda bir başka kahraman da şair Attilâ İlhan. Yazar için büyük bir şair olan Attilâ İlhan'ın yazı evreni, İlhan karakterine birebir uyuyor. 'Üçüncü Şahsın Şiiri' onun çevresinde uğulduyor, gar saatleri İlhan'a da aynı zamanı gösteriyor.