Görme Engellilere Robot Desteği

Bursa'da lise öğrencilerinin geliştirdiği görme engellilere restoran desteği veren robot, İtalya'da düzenlenen yarışmadan iki ödülle döndü.

Bursa'daki Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, görme engelliler için restoran desteği sunan bir robot geliştirmeye karar verdi.

Farklı liselerde öğrenim gören 3 öğrenci, yemek yediği sırada çatal, kaşık, bıçak, bardak gibi mutfak aletlerini bulmakta zorlanan görme engellilerin hayatını kolaylaştırmak için yapay zeka destekli robot tasarladı.

Önünde 2 kamera bulunan robota, 3 bin 200'ün üzerinde veri örneği tanımlandı.

Robot, geliştirilen yazılım ve yapay zeka desteğiyle masada bulunan mutfak gereçlerini kodlayıp, görme engelli kişiye olan uzaklığını ve hangi yönde olduğunu sesli komut yöntemiyle bildiriyor.

Öğrenciler, geliştirdikleri robotla proje öğretmenlerinin desteğiyle, İtalya Eğitim ve Liyakat Bakanlığınca 21-23 Mart'ta İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen 38. Gençlik ve Bilim Yarışması'na (I Giovani e le Scienze 2026) katıldı.

Öğrenciler, çok sayıda ülkeden öğrencilerin katıldığı, yaklaşık 10 bin projenin yer aldığı yarışmada altın madalya kazandı.

Proje, ayrıca yarışmanın paydaşlarından ABD'nin Yale Üniversitesi tarafından da "en üstün proje" ödülüne layık görüldü.

Cihaz, kameralarla nesneleri görüp sesli komut yardımıyla geri bildirim yapıyor

tHalil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Hakan Özkaynak, AA muhabirine, Türkiye'nin bu yarışmada ilk kez altın madalya kazandığını söyledi.

Geliştirdikleri duyarlı projeden dolayı öğrencilerini kutlayan Özkaynak, binlerce projenin arasından birinci olmanın kendilerini gururlandırdığını anlattı.

Proje öğrencilerinden Tuna Yamaç da görme engellilerin hayatına dokunabilmek amacıyla böyle bir proje ortaya koyduklarını söyledi.

Cihazın yapay zeka desteği ve kameralar sayesinde, nesneleri insan gözü gibi görüp sesli komut yardımıyla geri bildirim yaptığını aktaran Yamaç, şunları kaydetti:

"Sesli komut yardımıyla, 'Bardak nerede?' diye sorduğunda yönlendirme yapıyor. 'Elinizin 20 santimetre sağında ya da solunda' gibi yönlendirme yapıyor. Cihazda 2 kamera kullanıyoruz. Bu kameralar, insan gözü gibi çalışıyor. İçerisine yüklediğimiz 3 bin 200'den fazla veri örnekli data setiyle cisimleri algılayıp, bu cisimler üzerinden bize çıkarım yapıyor."

"Projemize güveniyorduk"

Yamaç, kendisinin ve projedeki arkadaşı Poyraz Güvener'in küçüklükten beri görme probleminin olduğunu belirterek, "Yüksek numara gözlük kullanıyorum. Biraz oradan empatiyle geldi. Teknolojiye de uzun süredir ilgim var. İtalya'nın Milano şehrindeki yarışmaya katıldık. Ülkemizi temsil etmekten gurur duyduk. Projemize güveniyorduk. Altın madalya aldığımıza şaşırmadık ama çok sevindik." ifadesini kullandı.

Poyraz Güvener ise 20 görme engelli ile 30 engeli bulunmayan kişiler üzerinde projeyi test ettiklerini söyledi.

Geri bildirimlerin kendileri için önemli olduğunu vurgulayan Güvener, şunları kaydetti:

"50 bireyimiz bize 5 üzerinden puan verdiler. Toplamda 4,6'lık güzel bir puan aldık. Ben bu projenin test ve yapay zeka geliştirme bölümünde görev aldım. Yapay zeka, cihazın önündeki objeleri görmesinde destek sağlıyor. Projemize güveniyorduk, altın madalya bekliyorduk fakat Yale Üniversitesi'nin verdiği özel ödülü hiç beklemiyorduk. Cihaz üzerindeki geliştirmelerimiz devam edecek. Sistemi daha farklı kamera tipleriyle, daha iyi çalışan yapay zeka sistemleriyle ve daha farklı sistemlerle birlikte geliştirmeyi planlıyoruz."