Rize'nin İkizdere Vadisi'nde Yapımı Tamamlanan Hidroelektrik Santrali Dereyi 8.5 Km Kuruttu.
Rize'nin İkizdere Vadisi'nde yapımı tamamlanan 95 megavat kurulu gücündeki Cevizlik Hidroelektrik Santrali'nin deneme üretimine geçmesinin ardından suyun tünele alındığı 8.5 kilometre boyunca İkizdere Deresi kurudu. Yöre halkı 64 kilometrelik vadide yapılacak 20'yi aşkın santralle suyun 55 kilometre boyunca tünele alınacağını ve İkizdere'nin tamamen kuruyacağını belirterek duruma tepki gösterdi. Bölgede daha önce de deneme üretimine geçen santral nedeniyle Güneysu Gürgen deresi kurumuştu.
Hidroelektrik santrallerine (HES) karşı verdiği çevre ve hukuk mücadelesi ile öne çıkan İkizdere Vadisi'nde Sanko firması yaklaşık 4 yıl önce 95 megavatt kurulu gücünde HES yapımı için çalışma başlattı. Endemik bitki ve canlı çeşidi açısından dünyanın en önemli 200 vadisinden İkizdere Vadisi'nde HES inşaatlarının başlaması ardından yöre halkı hukuk mücadelesi başlattı. Cevizlik HES inşaatının durdurulması istemiyle İkizdere Derneği öncülüğünde 2007 yılı Mart ayında Rize İdare Mahkemesi'ne dava açıldı. Dava kapsamında ilk bilirkişi heyetinin hazırladığı raporda saniyede 500 litre su bırakılması halinde deredeki canlı yaşamın zarar görmeden devam edebileceği yönünde görüş bildirildi. Bunun üzerine mahkeme, ÇED raporunda belirtilen 150 litre/saniye yerine dereye 500 litre/saniye su bırakılmasına karar verdi. Ancak, bu oranla derenin kuruyacağını ve canlı yaşamın yok olacağını öne süren yöre halkı, DSİ'nin raporlarına dayanarak yıllık ortalama 27.66 metreküp/saniye su akışının olduğu İkizdere Deresi'nde canlı yaşamın yok olmaması için yüzde 25'i oranında, yani 6.91 metreküp/saniye su bırakılması gerektiği iddiasıyla bilirkişi raporuna itiraz etti. İtirazı kabul eden mahkeme, bölgede yeniden bilirkişi heyetinin inceleme yapmasını kararlaştırdı.
Son yapılan bilirkişi incelemesi sonrası Rize İdare Mahkemesi dereye 2.8 metreküp/saniye su bırakılmasını kararlaştırdı. Bu sürede HES inşaatı tamamlandı ve önceki gün deneme üretimine geçti. Santralin deneme üretimine geçmesiyle İkizdere İlçesi Cevizlik Köyü ile Soğuksu Köyü arasında kalan bölümde su tünele alınınca 8.5 kilometre boyunca İkizdere Deresi kurudu. Böylece Rize'de daha önce Güneysu İlçesi'nde yapımı tamamlanan ve deneme üretimine geçmesiyle kuruyan Gürgen Deresi'nin ardından bu kez de İkizdere Deresi kurumuş oldu.
'Derelerin Kardeşliği Platformu' Dönem Sözcüsü Ömer Şan, santralin dere suyunu tuttuğunu, bu nedenle derenin kurumak üzere olduğunu söyledi. Santralin deneme üretimine geçmesi ardından 8.5 kilometrelik derenin kurumaya başladığını anlatan Şan, şöyle konuştu:
"Son günlerde etkili olan yağışlar sonucu derenin debisi yükselmesine rağmen santralden bırakılan suyun azlığı, derenin adeta kurumuş gibi görünmesine neden oluyor. Çünkü dereye firmanın taahhüt ettiği gibi saniyede 2.8 metreküp su bırakılmıyor. Bırakılan su en fazla 500 ya da 600 litredir. Derenin kuruması, yaşamı ve bölge iklimini de olumsuz etkiliyor. Bu suda balığın veya diğer canlıların yaşaması mümkün değil."
Şan, 64 kilometrelik İkizdere Vadisi boyunca yapılacak ve sayıları 26'yı bulması beklenen santraller sonrası suyun 55 kilometrelik uzaklıkta tünellere alınacağını ve böylece İkizdere'nin tamamının kuruyacağını ekledi. Derenin kurumasıyla İkizdere de rafting sporuna kapandı
Gelişmekte Olan Spor Branşları Federasyonu Rafting Asbaşkanı Şafak Tatoğlu, daha önce rafting için ideal parkur olan İkizdere'nin azalan suyu nedeniyle bu özelliğini kaybettiğini söyledi. Tatoğlu, "İkizdere eskiden Türkiye rafting şampiyonalarına ev sahipliği yapıyordu. Ancak, santrallerin deneme üretimine geçmesiyle azalan su seviyesi İkizdere'nin rafting şampiyonalarına kapanmasına neden oldu. Sadece bazı kısa mesafeli bölümlerde antrenman yapılabilir" dedi.
