İnsan Hakları İzleme Örgütünden İran'daki Afgan Mülteciler Raporu

İnsan Hakları İzleme örgütü, İran hükümetinin, Afgan mültecilere ve göçmenlere yönelik politikalarıyla bu savunmasız grubu kötü muameleden koruma konusundaki yasal yükümlülüklerini ihlal ettiğini bildirdi.

Örgütün 124 sayfalık raporunda, İranlı güvenlik güçlerinin, binlerce Afgan'ı, İran'da kalma hakları olduğunu kanıtlamalarına veya sığınma başvurusu yapmalarına fırsat tanımadan sınır dışı ettiği belirtildi.

Raporda, söz konusu politikaların, İran'ın mülteci olarak tanıdığı neredeyse bir milyon Afgan'ın ve Afganistan'daki savaştan kaçan yüz binlercesinin güvenliği ve hakları için ciddi bir risk teşkil ettiği kaydedildi.

İran'ın Cenevre Sözleşmesi çerçevesindeki yükümlülüklerini de ihlal ettiği ifade edilirken, örgütün Ortadoğu yöneticisi Joe Stork, "İran, Afganları tehlikenin hem gerçek hem de ciddi olduğu bir ülkeye sınır dışı ediyor" dedi.

Örgüt, Afgan mültecilere yönelik ihlalleri, fiziksel taciz, insanlık dışı ve sağlığa zararlı koşullarda alıkoyma, ulaşım ve sınır dışı kamplarında konaklama için zorla para alma, zorla çalıştırma ve zorla ailelerinden ayırma olarak belgeledi.

İnsan Hakları İzleme örgütü, özellikle İranlı güvenlik güçlerinin yalnız başına seyahat eden göçmen çocuklarını taciz etmesinden endişe duyulduğunu açıkladı.

İran hükümeti, Haziran 2012'de bazı belgesiz Afganların statülerinin yasallaştırılmasına ve sınırlı vize almalarına izin veren planı uygulamaya son vermişti.

Aynı yıl kasım ayında İran kabinesi, "İran'da yasa dışı yaşayan" 1,6 milyon yabancının 2015 yılına kadar sınır dışı edilmesine olanak sağlayan bir düzenlemeyi kabul etmişti.

Raporda, İran'ın, Afganlara mültecilik talebinde bulunma hakkı vermeyen sığınma sistemindeki ciddi kusurlara eğilmesi gerektiği belirtilirken, bu ülkenin en küçük teknik hatalar nedeniyle bile Afganların mültecilik statüsünü daimi olarak ellerinden aldığı ve bu kişileri derhal sınır dışı ettiği kaydedildi.

İran hükümetinin ayrıca ülkenin büyük bölümü için, İran vatandaşı olmayanların seyahatine ve ikametine yasak koyduğu, polisin sınır dışı sırasında ciddi ihlallerde bulunduğu, bazen mültecilere eşyalarını toplama ve aile üyeleriyle görüşme şansı bile verilmediği bildirildi.

Örgüt, İran hükümetinin Afgan göçmenlere yönelik politikalarının da bir diğer kötü muamele ve ayrımcılık örneği olduğu ifade edildi.

İranlı yetkililer, göçmen Afgan çocuklarını eğitmek konusunda çaba gösterirken, çok sayıda belgesiz Afgan çocuğun, okula gitmelerini engelleyen bürokratik işlerle karşı karşıya olduğu belirtildi.

İran'da mülteci statüsündeki Afganların, eğitimlerine ve kabiliyetlerine bakılmaksızın çok az para verilen ve tehlikeli işlerde çalıştığı, İranlı kadınlarla evlenen Afgan erkeklerin vatandaşlık için başvuruda bulunamadığı ve böyle çiftlerin çocuklarının da vatandaşlık konusunda ciddi engellerle karşılaştığı kaydedildi.

İran hükümetinin aynı zamanda Afganların, artan yabancı karşıtı hassasiyetle bağlantılı fiziksel şiddetten korumak için gerekli adımları atmadığı vurgulandı. - Ankara