İran'a Yaptırım Talebi ABD'den Destek Buldu

ABD yönetimi, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın, nükleer anlaşmaya uymadığı gerekçesiyle İran'a Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının yeniden getirilmesi için BM Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) yaptığı başvuruyu memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, E3 ülkeleri olarak bilinen İngiltere, Fransa ve Almanya'nın BMGK'ye yaptığı İran başvurusuna destek verdiklerini belirtti.

Rubio, yaptığı yazılı açıklamada, E3 ülkelerinin, İran'ın ilgili anlaşma maddelerine uymadığını açıkça tespit ederek BMGK nezdinde konuyu gündeme taşıdıklarını ve ABD olarak kendilerinin de bu sürece destek verdiklerini ifade etti.

İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 ülkeleri, İran'a BM yaptırımlarını getirebilme imkanına sahip "snapback" mekanizmasının işletilmesi için BMGK'ye başvurmuştu.

BM yaptırımları nasıl geri getirilir?

Nükleer anlaşmayı destekleyen 2231 sayılı BMGK kararına göre, anlaşmaya "katılan" herhangi bir devlet, İran'ın anlaşmaya önemli ölçüde uymadığını düşünmesi halinde Güvenlik Konseyi'ne şikayette bulunabiliyor. Konu BMGK'ye ulaştığında, 30 günlük bir süreç başlayacak.

Bu süreçte BMGK'nin İran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının devamı için yeni bir karar alması gerekecek. Bu kararın da BMGK daimi üyeleri Rusya, Çin, ABD, Fransa ve İngiltere tarafından veto edilmemesi gerekiyor.

Bu karar zamanında kabul edilmezse, 2015'teki anlaşma kapsamında kaldırılan BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek. Konseyde başka bir oylamaya gerek duyulmuyor.

Hangi BM yaptırımları geri dönebilir?

Mekanizmanın devreye girmesiyle 2006-2010 yıllarında İran'a karşı çıkarılan 1696, 1737, 1747, 1803, 1835 ve 1929 sayılı kararlar yeniden geçerlilik kazanacak.

Bu durumda geri getirilecek yaptırımlar arasında silah ambargosunun yeniden yürürlüğe girmesi, İran'ın nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip füze geliştirmesinin yasaklanması ve yüzlerce kişi ile kuruluşa yönelik mali kısıtlamalar ve seyahat kısıtlamaları yer alıyor.