Kallas, UCM'ye yönelik yaptırımlarda 6 aylık süreyi diplomasi için kullanmak istedi

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) zayıflatmaya çalışmanın "hatalı yaklaşım" olduğunu belirterek, UCM'yi ABD'nin yaptırımlarına karşı korumak için Engelleme Tüzüğü dahil bütün seçeneklerin masada tutulması gerektiğini bildirdi.

Kallas, Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu'nda "UCM'yi savunmaya yönelik Avrupa desteği" başlıklı oturumda konuştu.

UCM'yi zayıflatmaya çalışmanın "hatalı yaklaşım" olduğunu vurgulayan Kallas, bu tutumun Avrupa'nın çıkarlarına aykırı olduğunu ve Mahkeme'nin kuruluş anlaşmasına imza atan 120'den fazla ülkenin iradesiyle çeliştiğini söyledi.

Nijer, Mali, Burkina Faso, Çad ve Venezuela gibi ülkelerin UCM'den çekilme kararı almasının "küresel adaletin temellerini aşındırma riski" taşıdığını dile getiren Kallas, başka ülkelerin de bu yönde karar alabileceği tehlikesine karşı uyarıda bulundu.

Kallas, ABD'nin açıkladığı son yaptırımların Mahkeme'yi bütünüyle tehlikeye attığının altını çizerek, şunları kaydetti:

"Mevcut operasyonların sürdürülmesi için tanınan 6 aylık süre, bir nefes alma imkanı sağlamaktadır. Taraf ülkeler bu süreyi, yaptırımların ve mahkemenin bağımsızlığı ile bütünlüğünü zayıflatmayı amaçlayan diğer tüm tedbirlerin geri alınmasını sağlamak adına diplomasi yürüterek değerlendirebilirler."

AB'nin 6 aylık sürede yaptırımların hukuki sonuçlarını tüm yönüyle analiz etmek, diyalog başlatmak ve çözüm yolları aramak için kullanacağını ifade eden Kallas, ABD'ye yaptırımları geri çekme çağrısını yineledi.

Kallas, AB'nin son 2 yılda UCM'ye 30 milyon avro destek sağladığını aktararak UCM Başkanı Tomoko Akane ile düzenli olarak iletişim halinde olduğunu, AB'nin UCM için neler yapabileceğini görüşmek üzere bu hafta Lahey'i ziyaret edeceğini belirtti.

AB'nin Engelleme Tüzüğü dahil bütün seçeneklerin masada tutulması gerektiğine işaret eden Kallas, ABD'nin son yaptırımlarının uygulamaya girmediğini anımsatarak Avrupalı şirketlere UCM'ye yönelik hizmetlerini durdurmama çağrısı yaptı.

ABD'nin UCM'ye yaptırımları

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM'nin eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'ın "2026 Nobel Barış Ödülü"nü kazanmasının ardından Mahkemeye yaptırım uygulama kararı aldıklarını açıklamıştı.

Rubio, ABD'nin UCM tarafından Amerikalıların yargılanmasına izin vermeyeceğini belirterek, "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi ortadan kaldıracağız." ifadesini kullanmıştı.

UCM, Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmış, ABD ise karara karşı çıkmıştı.

Washington yönetimi, ağustosta UCM Başkanı Tomoko Akane'nin de aralarında bulunduğu yargıç ve savcılara yaptırım kararı almıştı.

AB'nin Engelleme Tüzüğü

"Engelleme Tüzüğü" ilk kez 1996 yılında ABD'nin Küba, İran ve Libya'ya ambargo uygulama kararının ardından gündeme gelmişti. Bu mevzuatla, söz konusu ülkelerle iş yapan Avrupalı şirketlere yönelik yabancı mahkemelerin verebileceği kararların engellenmesi ve böylece bu şirketlerin korunması amaçlanmıştı.

Ancak tüzüğün uygulanması, daha sonra AB ve ABD'nin konuyu müzakere ederek çözüm bulmasıyla rafa kaldırılmıştı.

Söz konusu tüzük, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile 2015'te imzalanan nükleer anlaşmadan çekilme kararı üzerine ise 7 Ağustos 2018'de yürürlüğe girmişti.