Lübnan'da bir yıl önce istifa eden geçici Başbakan Diyab'dan siyasi güçlere yeni hükümeti kurmaları çağrısı

Lübnan'ın başkenti Beyrut'taki patlamadan sonra halktan gelen tepkiler üzerine 10 Ağustos 2020'de istifa eden ancak yeni hükümet kurulamadığı için bir yıldır görevini geçici olarak sürdüren Başbakan Hassan Diyab, ülkedeki siyasi güçlere ulusal çıkarlar doğrultusunda hareket ederek yeni kabineyi oluşturmaları çağrısında bulundu.

Diyab, istifasının üzerinden bir yıl geçmesi münasebetiyle yaptığı yazılı açıklamada, Lübnan'ın en uzun süreli geçici hükümeti olarak tarihe geçtikleri belirtti.

Lübnan'ın derin bir ekonomik krizle boğuşmasına ve vatandaşın yaşadığı çilenin de katlanmasına rağmen bir yıldır, ülkedeki çöküşe karşı tek çözüm yolu olarak görülen Uluslararası Para Fonu (IMF) ile müzakereleri başlatacak yeni hükümeti kurma çabalarının sonuç vermediğine dikkati çeken Diyab, şunları kaydetti:

"Hükümetimiz istifa ettiğinde ekonomik krize karşı hazırladığımız iyileştirme planı konusunda IMF ile bir ilerleme katetmiştik. Ancak Beyrut Limanı'ndaki uğursuz patlama bizim hükümetin istifasına yol açtı ve IMF ile müzakereler durmuş oldu. Böylece Lübnan'a yönelik dış ekonomik ve mali yardımların durduğu bir dönemde mali, ekonomik ve toplumsal etkenlerin çöküşü başlamış oldu."

Hükümetinin istifasından sonra Lübnan'a yapılan yardımların patlamanın etkilerine yönelik olduğuna işaret eden Diyab, ülkenin siyasi, mali, ekonomik ve toplumsal belirsizliğe girdiğini vurguladı.

Geçici hükümeti olarak bir yıldır hiçbir sorumluluktan kaçmadıklarını aktaran Diyab, "Elimizden gelen her şeyi yaptık. Ancak hiçbir hükümetin gücü, bir eylem planı ve dışarıdan yardım almadan yapısal krizi çözmeye yetmez. O halde bizim geçici hükümetimizin bu krize çözüm bulmasının nasıl imkanı olabilir ki?" ifadelerini kullandı.

Kabinesinin istifasının üzerinden bir yıl geçmesinin ardından yeni hükümeti kurma umudu veren gelişmeler olduğuna dikkati çeken Diyab, ülkeyi krizden kurtaracak yeni hükümete umutla baktıklarının altını çizerek, Necip Mikati hükümetinin kurulması için Lübnanlı siyasi güçlere ulusal çıkarlara göre hareket etme çağrısında bulundu.

Hükümet boşluğu bir yıldır devam ediyor

Ekonomik krizin ardından yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ve Beyrut Limanı'nda 4 Ağustos 2020'de meydana gelen büyük patlamayla sarsılan Lübnan'da istifa eden Diyab hükümetinin yerine yenisini kurma çalışmaları bir yıldır sonuç vermedi.

Yönetimi paylaşan siyasi gruplar, geçen yıl Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ülkeye ziyaretinden hemen önce 31 Ağustos'ta Lübnan'ın Berlin Büyükelçisi Mustafa Edib'i yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Söz konusu ziyaret sırasında başkent Beyrut'ta toplu halde görüştükleri Macron'a ekonomik reformları hayata geçirecek halkın talep ettiği teknokratlar hükümetini 15 gün içinde kurma sözü veren Lübnanlı siyasi güçler, Mustafa Edib'in sunduğu kabine üzerinde mutabakat sağlayamadı. Edib, bunun üzerine 26 Eylül 2020'de yeni hükümeti kurma görevini bırakarak diplomatik görevine geri döndü.

Mustafa Edib'ten sonra 22 Ekim'de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Müstakbel Hareketi Genel Başkanı Saad el-Hariri de yaklaşık 9 ay süren çabalarından sonuç alamadı. Hariri, 15 Temmuz'da Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile anlaşamadıkları için yeni hükümeti kurma görevini iade ettiğini açıkladı.

Ekonomik krizin her geçen gün derinleşerek hayat koşullarını olumsuz etkilemesinin yanı sıra Beyrut Limanı'ndaki patlamanın birinci yılı öncesi oluşan baskılara karşı harekete geçen siyasi güçler, 26 Temmuz'da eski Başbakan Nacip Mikati'nin yeni hükümeti kurmakla görevlendirilmesini sağladı.

Mikati, görevi aldıktan hemen sonra siyasi grupların liderleriyle yaptığı istişarelerin ardından 4 gün üst üste Baabda Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na çıktı. Kabinenin oluşturulmasına dair her gün olumlu mesajlar veren Mikati, 29 Temmuz'da bir televizyon kanalına verdiği demeçte yeni hükümetin 4 Ağustos'tan önce kurulmasının söz konusu olmadığını belirterek bu yönde oluşan beklentileri suya düşürdü.

Yeni hükümetin teknokratlar ile siyasilerden oluşmasının mümkün olmayacağını söyleyen Mikati, Mayıs 2022'de yapılması planlanan seçimlere ülkeyi sağlıklı bir şekilde götürmek için kabinesinin teknokratlardan oluşması gerektiğini savunuyor.

Ancak daha önce Mustafa Edib ve Saad Hariri'nin teknokratlar hükümeti kurma çabalarına yanaşmayan siyasi güçlerin Mikati'nin bu yöndeki çalışmalarına nasıl karşılık vereceği merak konusu.