Muğla'da Narenciye Üreticisi Dertli

Muğla'nın narenciye üretiminde lokomotif kentleri Dalaman, Köyceğiz ve Ortaca'da üreticiler, giderlerini karşılayamamaktan yakındı. Üreticiler buna rağmen pazar ve marketlerde ürünlerin yüksek fiyatla satıldığına dikkat çekti. Narenciye üreticileri portakal, mandalina ve limon fiyatlarının 10 yıldır artmadığını, ancak maliyetlerin katlanarak büyüdüğünü söyleyerek dert yandı. Dalında mandalinanın kilo fiyatının 25 kuruşa düştüğünü söyleyen üreticiler, buna rağmen alıcı bulamadıklarını ifade etti. Üreticinin yaşandığı sıkıntıları, Muğla'nın narenciye üretiminde lokomotif ilçelerinden Dalaman ve Ortaca'nın ziraat odaları başkanları anlattı.

EN ÇOK ZARAR GÖREN ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ

Çiftçinin çok fazla dayanma gücünün kalmadığını vurgulayan Dalaman Ziraat Odası Başkanı Tevfik Tayfun Tuncay, Son zamanlarda narenciye fiyatların pazarlarda çok pahalı olduğu haberleri yapılmakta. Bunlarla ilgili biz üreticiler çok üzgünüz. Çiftçilerimiz bu ürünleri tüketiciye sunmak için canla başla, çok zor şartlarda çalışarak yetiştiriyor ve tüketiciye sunuyor. Bu pahalılık kesinlikle üreticinin yapmış olduğu bir şey değil. Günümüzde bir sigara 13-14 lira olduğu, bir ayakkabının 100 ila 300 lira olduğu bir yerde, çiftçi binbir emekle, çiçekten hasat zamanına kadar gelmesinde çok yüksek girdi maliyetiyle ürettiği ürünlerini satıyor. Pazarda portakal ve mandalinanın kilosunun 3 ila 5 lira olması çiftçinin suçu değil. Çiftçilerimiz de bundan dolayı mağdur oluyor. Bugün çiftçimize başta hükümet olmak üzere herkesin sahip çıkması gerekmektedir. Burada en çok zarar gören kesim üreticiler ile tüketiciler oluyor. Üretici ağaç başına 5 kilo gübre veriyor. Dönümüne 300 lira su parası harcıyoruz. Gübre, su ve zirai ilaca güç yetmiyor. Yetiştirdiğiniz ürün ise para etmiyor. Fiyatlarımız sürekli düşüyor, girdilerimiz sürekli artıyor. 4-5 sene sonra bu ürünleri yiyemeyiz. Üreticilerin çoğu bankalara borçlu. Çiftçi kredi taksitlerini ödemek için çalışıyor. Birçok üreticinin arazileri bankalara ipotekli dedi.

Ortaca Ziraat Odası Başkanı Salim Çöllü ise, Geçen yıllara göre tüketiciler pazarlarda yaş sebze ve meyvenin daha pahalı olduğunu söylüyor ama bu üreticin cebine yansımıyor. Rekoltenin düşük olması nedeniyle üretici bu yıl, daha az ürün aldı. Geçen yıla göre üretici daha az para kazandı. Çünkü girdiler çok fazla diye konuştu.

Tüketici ve üreticinin en çok zarar gördüğü, narenciye satışından ise aracının kar ettiği belirtildi. Dalaman'da portakal, nar, limon ve domates üreticisi Mehmet Orhan, bu yıl limonu kilosu 1 lira, 'Washington portakalı' ise 50-60 kuruştan sattığını belirterek, yüzde 5 fireyi de göz önünde bulundurduklarında portakalın kilosundan 20 kuruş kazandıklarını dile getirdi. Gübre, ilaçlama, mazot ve diğer masrafları karşılayamadıklarını söyleyen Orhan, 10 dönümlük yere 3 bin liralık gübre harcadık. Hastalıklara karşı ilaçlama yapıyoruz. Bunların masrafı belli. Kısacası elimize hiçbir şey kalmıyor. Parayı aracı götürüyor. İhracat yapılıyor ama üreticinin eline geçen para çok düşük. İstanbul'da pazarda portakal en düşük 3 liradan, marketlerde ise iki katı fiyata satılıyor. Neden çiftçiye sahip çıkılmıyor diye konuştu.

Mazot ve gübre giderlerinin sürekli arttığını, ürün fiyatlarının ise aynı kaldığını vurgulayan Orhan, 15 dönüm portakal ve mandalina dikili arazim var. Şu ana kadar 10 bin lira para harcadım. Sattığım ürünümden de 10 bin lira aldım. 10 yıl önce işçinin yevmiyesi 10 lira, mazot 40 kuruştu. Şimdi yevmiye 50 lira, mazot 5 lira. Çiftçinin bunun altında kalkması artık mümkün değil. Para kazanmayı çoktan unuttuk, elimizdekini muhafaza etmenin derdindeyiz dedi.