Ali Rıza Karacan: Ege Boğuluyor

Yaşar Üniversitesi Elektrik ve Enerji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ali Rıza Karacan, İzmir ve Ege Bölgesi genelinde, inversiyon nedeniyle hava kirliliği yaşandığını belirterek, hava kirliliğini önlemek için alınacak önlemleri anlattı.

Karacan, yaptığı açıklamada, İzmir ve Ege Bölgesi genelinde, hava sıcaklığındaki gece ve gündüz farkının arttığı bugünlerde yoğun sis ve rüzgarın da olmamasıyla meydana gelen inversiyon nedeniyle hava kirliliği yaşandığını kaydetti. En önemli önlemin, enerjiyi verimli ve tasarruflu kullanmak olduğunu dile getiren Karacan, "Özellikle merkezi sistemde hala kömür ve fuel-oil kullanan binalarda doğalgaz dönüşümünün yapılması şart. İzmir'de, 900 bin konuta doğalgaz verilebilecek bir durumdayken abone sayısı bunun yarısı olan 473 bin 668. Birçok kişi çeşitli nedenlerle doğalgaz kullanmıyor. Jeotermalde de 150 bin konutu ısıtacak potansiyelimiz var ama yalnızca 19 bin 615 hane bundan yararlanıyor. Doğalgaz kullanımını artırmak için dar gelirlilere doğalgaz desteği, doğalgaza geçene indirimli yakıt gibi seçenekler değerlendirilebilir. Jeotermalde de yeni yatırım yapılabilir" dedi.

-KÜKÜRT DİOKSİTTE MUĞLA VE YATAĞAN BİRİNCİ-

Sınır değeri 100 mikrogram/metreküp olması gereken PM10 değerleri, saatlik olarak yapılan ölçümlere göre, en fazla, İzmir Şirinyer'de 312'ye, Aydın'da 1951'e, Afyon'da 428'e, Denizli'de 569'a, Manisa'da 945'e, Muğla'da 605'e, Kütahya'da 411'e, Uşak'ta ise 428'e kadar çıktığını vurgulayan Karacan, şunları ifade etti:

"Kış aylarındaki hava kirliliğinde en etkili faktör, kalorifer kazanlarından ve sobalardan çıkan zararlı gazlar. Bunun yanında özellikle göç alan şehirlerde nüfusun artması nedeniyle plansız şehirleşme ve yeşil alanların azalması da hava kirliliği açısından olumsuzluk yaratıyor. Sanayileşmenin şehre yakın yerlerde bulunması ve trafikteki araç sayısının fazlalığı da hava kirliliğinin insan sağlığı için ciddi problemler oluşturabilecek boyutlara ulaşmasına neden oluyor. Yüksek basınç etkisiyle kirli hava yükselip dağılamadığı için zehirli gazların yere doğru çöktüğü gözleniyor. Fosil yakıtların yakılmasıyla, havaya karbondioksit, karbon monoksit, azot oksit, kükürt dioksit gibi gazlarla birlikte partiküler kirleticiler de yayılıyor. Ayrıca bazı vatandaşlarımız belki de zorunluluktan, kömür ya da odun bile kullanmayıp çöp, lastik, petrol türevi gibi katı yakıtlar kullanıyor. Çevreye en çok bunlar zarar veriyor."

-NELER YAPILMALI?-

Karacan, hava kirliliğini azaltmak için yapılması gerekenleri de şöyle sıraladı:

"-Kaliteli, ısıl değeri yüksek ve daha az hava kirliliğine neden olacak yakıtlar kullanmak,

-Doğalgaz ve jeotermal enerji kullanımını artırmak,

-Sıcak su üretimi için güneş enerjili ısıtma sistemlerini tercih etmek,

-Binalarda ısı yalıtımı yapmak, ortam sıcaklığını gereğinden fazla yükseltmemek,

-Kömürü, SO2'i emme özelliğinden dolayı kireç tozu ile birlikte yakmak,(1 ton kömüre yaklaşık 25 kg kireç tozu karıştırmak)

-Kaloriferlerin eğitimli kişilerce yakılması, her yıl periyodik bakım yaptırılması, bacaların zamanında temizliği,

-Kömür depoları ve kaloriferli apartmanların denetim altına alınması ile kalitesiz yakıt kullanımını engellemek, mümkünse doğalgaz dönüşümlerini sağlamak.

-Şehirdeki yeşil alanları genişletmek,

-Enerjiyi verimli ve tasarruflu kullanmak,

-Toplu ulaşımı kullanmak,

-Motorlu taşıtlarda katalizörlü egzoz kullanmak."