"Savaşın Ardından İnsanlık Bir Kez Daha Ağlayacak"

ADEM YILMAZ - Suriye'deki iç savaşta harabeye dönen Halep'in tarihi yapıları fotoğraf ve görüntülerde yaşatılıyor.

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Fen- Edebiyat Fakültesi Bölümü Başkanı Doç. Dr. Halil İbrahim Yakar ve  Dr. Ahmet Özpay, Suriye'deki iç savaştan önce Halep şehrindeki Osmanlı eserlerini araştırdı. Bu çerçevede yaklaşık 325 Osmanlı yapısını tespit eden akademisyenler, 18 ayda 3 bin 600 fotoğraf ve 15 saat video çekimi yaptı.

Çalışmayı kitap ve belgeselde toplayan Yakar ve Özpay, adeta Halep'in tarihini de arşivledi.

O dönemde, Halep'teki tarihi eserlerin yıkılıp yakılacağını akıllarına dahi getirmeyen eğitimciler, ellerindeki materyalleri paylaşarak savaş sonrası gerçekleştirilecek çalışmalara katkı sağlamak istiyor.

Yakar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Halep'te yerle bir edilen tarihi yapıları fotoğraf ve görüntülerde yaşatmaya çalıştıklarını söyledi.

Osmanlı'nın Halep'e yaptırdığı eserleri tek tek kayıt altına aldıklarını hatırlatan Yakar, şunları kaydetti:

"Bu işi yaparken gerçekten heyecan duyuyorduk. Halep'te gezerken kendimizi Türkiye'de hissetiyorduk. Bu eserleri ortaya çıkarmayı Osmanlı'ya vefa borcu olarak gördük. Yapıların başına böyle birşeyin geleceğini hiç düşünmedik. Şimdi Halep'in halini görünce yaptığımız işin ne kadar önemli olduğunu anlıyoruz. Bu bize Allah'ın öngörüsü oldu. 18 ay boyunca her hafta Halep'e gittik, tek tek eserleri tespit ettik. Halep Vakıflar Müdürlüğünde dahi olmayan eserleri günyüzüne çıkardık."

İnsanlar can derdinde

Çalışmayı yaparken birgün bölgede savaş olacağının aklının ucundan bile geçirmediğini vurgulayan Yakar, "Savaş, yaptığımız çalışmanın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha ortaya koydu" dedi.

Suriye'deki insanların şuan "can derdi"nde olduğu için yıkılan mimari eserlerin, kaybolan tarihin farkında olmadığına dikkati çeken Yakar, "Birgün savaş bitecek, ondan sonra eserlerin durumu ortaya çıktığında insanlık bir kez daha ağlayacak. Yapıların son hali gördüğümüzde insanlık bir kez daha katledilmiş olacak. İnsanlık şuan iki kez katlediliyor. İnsanlar ölüyor, mimari eserler yok oluyor" şeklinde konuştu.

"Elimizdeki belgeler yol gösterecek"

Hazırladıkları "Adım Adım Osmanlı'nın İzinde" adlı çalışmaya değinen Yakar, "Bir gün zulüm bitecek ve savaş sona erecek. İnsanlar normal hayata döndüğünde eserlerin restorasyon ve tadilatı gündeme gelecek. İnşallah o zaman uzun sürmez. O gün geldiğinde yaptığımız eserin kıymeti bir kez daha ortaya çıkacak. Elimizdeki belgeler Halep'in tadilatında yol gösterecek" ifadesini kullandı.

Halep'teki yapıların bölgesi ve mimari özelliğini detaylarıyla anlattıklarını dile getiren Yakar, yapıların fotoğraf ve görüntülerine bakılarak rahat bir şekilde yeniden inşa edilebileceğini sözlerine ekledi. - Gaziantep