Suriye'nin kimyasal silahlarının imhası - Üzümcü (3) -

Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (KSYÖ) Genel Direktörü Ahmet Üzümcü, Suriye'deki kimyasal silahların imhası konusunda ABD ve Rusya dahil uluslararası toplumun ilk defa bir görüş birliğine varabildiğini ve bu uzlaşının Suriye'deki krize çözüm bulunması için genişletilmesi gerektiğini söyledi.

KSYÖ Genel Direktörü Büyükelçi Ahmet Üzümcü, Suriye'den gelecek kimyasal silahların bir İtalyan limanında Amerikan gemisine imha edilmek üzere transfer edilmesiyle ilgili temaslarda bulunmak için geldiği Roma'da Türk basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Suriye'nin başkenti Şam yakınlarındaki kimyasal saldırı ve KSYÖ ile BM'nin devreye girmesinden sonraki sürecin başarıya ulaşıp ulaşmadığı sorusu yöneltilen Üzümcü, şunları söyledi:

"Biliyorsunuz ilk saldırı iddiası Suriye hükümeti tarafından 19 Mart'ta yapıldı. Halep civarında kanala saldırı olduğunu bildirdiler. 20 Mart'ta da Genel Sekreter beni aradı ve böyle bir araştırma komisyonu kurmayı öngördük. Çünkü o zaman Suriye taraf devlet değildi bize. Ancak BM Genel Sekreteri mekanizmayı harekete geçirebiliyordu ve bu mekanizmayı destekleyip desteklemeyeceğimizi sordu. Bizim de bu yönde mevcut birtakım düzenlemelerimiz vardı zaten ve ben de hazır olduğumuzu söyledim."

KSYÖ uzmanlarını BM Genel Sekreterliği'ne önerdiğini ancak bu sırada Suriye hükümetiyle ayrıntılar üzerinde anlaşmaya varılamadığını aktaran Üzümcü, "Neticede geçen temmuzda bir uzlaşıya varılabildi ve ancak ağustos ayında araştırma heyeti Suriye'ye gidebildi. Onlar da oradayken Guta'daki saldırı iddiaları ortaya çıktı ve genel sekreterin talimatıyla araştırma komisyonu bunlara öncelik verdi ve ilk geçici raporda sarin gazının kullanıldığı ortaya çıktı. Nihai raporda da 4-5 ayrı yerde aslında kimyasal silahların kullanıldığı tespit edildi. Fakat araştırma komisyonunun görevi sadece kullanım tespitiyle ilgiliydi. Dolayısıyla kimin kullandığı konusuna eğilinmedi" dedi.

Guta'daki olayın ardından genel sekreterin bazı açıklamalar yaptığını ve Güvenlik Konseyi'nin kimlerin sorumlu olduğunu araştırmasını, cezalandırılmasını istediğini anımsatan Ahmet Üzümcü, "Evet, aslında doğrusu budur ama bu yönde ne gibi adımlar atılabilir doğrusu bilemiyorum. Bu, bizim örgütümüzün de mevcut görev yönergesinin ötesine geçiyor ve farklı uzmanlıklar gerektiriyor" dedi.

- "Uluslararası toplum adım atmalı" -

Bir gazetecinin, Suriye'de birkaç yıldır devam eden savaşta 100 bin üstünde ölü olduğunu bununla birlikte Esed rejiminin kimyasal silahları teslim ederek, uluslararası arenada güvenilirlik kazanıp iktidarını sürdürme şansını arttırdığının söylenip, söylenemeyeceği sorulan Üzümcü, şunları kaydetti:

"Mart 2011'de başladı bu iç savaş. Eylül 2013'e kadar uluslararası camia bir türlü bir araya gelip herhangi bir ortak adım atamadı. İlk defa kimyasal silahlar konusunda, bunların yok edilmesi konusunda ve Suriye'nin de örgütümüze üye olması konusunda Rusya ve ABD bir görüş birliğine varabildi ve onların da liderliğinde uluslararası toplum bir takım kararlar alabildi. Uluslararası toplum bu uzlaşıyı genişleterek Suriye'deki çatışmaların sona erdirilmesi, sadece çatışmalar değil mevcut insani durumun iyileştirilmesi konusunda bir şekilde adım atmaları gerekir diye düşünüyorum. Ancak bu sayede Cenevre-2 toplantısı toplanabilecek gibi görünüyor."

Suriye rejiminin meşruiyet kazanıp kazanmadığı meselesine girmek istemediğinin altını çizen Üzümcü, "Çünkü benim görevimin ötesine geçiyor fakat uluslararası toplumun bir an önce bu mevcut uzlaşı ortamından yararlanarak köklü adımlar atması gerektiğine inanıyorum. Böyle bir fırsat var. Bu fırsatın herkes tarafından değerlendirilmesi gerekiyor. Sadece uluslararası toplum değil, Suriye hükümeti ve muhalif gruplar tarafından da değerlendirilmesi gerekiyor" diye konuştu.

- Cenevre-2 Konferansı -

Üzümcü, Cenevre-2 Konferansı'nın KSYÖ'nün çalışmalarını nasıl etkileyeceği sorusuna ise şu yanıtı verdi:

"Oradaki çalışmalar ümit ediyorum olumlu yönde etkiler. Çünkü Suriye'deki kimyasalların ülke dışına çıkarılması bakımından güvenlik durumu önemli. Muhalif gruplarla direkt temasımız yok ama BM'nin var. İşbirliği göstermeleri için onlara sürekli çağrıda bulunuldu. Nihayetinde bu onların da yararına olmalı. Neticede bu tür silahların yarattığı tehdit ortadan kalmış olacak. Dolayısıyla Cenevre'deki görüşmeler olumlu yönde gelişirse bizim çalışmalarımız da olumlu yönde etkilenir."

- Nobel Barış Ödülü -

KSYÖ adına aralık ayında Nobel Barış Ödülü'nü alan Genel Direktör Üzümcü, bunun erken olup olmadığı sorusunu da şöyle yanıtladı:

"Nobel Barış Ödülü Komitesi Başkanı Sayın Jagland 11 Ekim'de yaptığı ilk açıklamada böyle bir soruya cevaben, örgütün 16 yıl boyunca kimyasal silahların imha çalışmalarının denetlenmesi konusundaki başarılı sonuçlar çerçevesinde bu ödülün verildiğini söylemişti. Suriye daha fazla görünürlük kazandırdı. Bu komitenin takdiridir. Ben örgütün başındaki kişi olarak bunun erken olduğunu düşünmüyorum. Çok memnuniyet yarattı ve bizim çalışmalarımıza önemli bir teşvik oldu."

(Bitti)