Toplu İş İlişkileri Kanun Tasarısı Meclis'te

Toplu İş İlişkileri Kanun Tasarısı TBMM Başkanlığına sunuldu Toplu İş İlişkileri Kanun Tasarısı TBMM Başkanlığına sunuldu. Tasarıda 18 iş kolu belirlenirken, daha önce binde 5 olarak tasarıya girmesi planlanan iş kolu barajı yüzde 3 olarak belirlendi.

TBMM Başkanlığı'na sunulan tasarıda, bir işyerinin girdiği işkolunu tespiti bakanlıkça yapılacak. Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık gibi suçlardan mahkumiyet alanlar sendika kurucusu olamayacağı esası bulunan tasarıya göre 15 yaşını dolduranlar her vatandaş işçi sendikalarına üye olabilecek.

İşçi veya işverenler aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamayacak. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait işyerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilecek.

-İŞ KOLU BARAJI YÜZDE 3'E İNDİRİLDİ-

Mevcut Yasa'da yüzde 10 olan, yapılan çalışmalarda Kanun taslağına binde 5 olarak girmesi planlanan iş kolu barajı yüzde 3 olarak belirlendi. Buna göre, kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde 3'ünün üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde 40'ının kendi üyesi bulunması halinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olacak. İşletme toplu iş sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarak dikkate alınacak ve yüzde 40 çoğunluk buna göre hesaplanacak.

İşletmede birden çok sendikanın yüzde 40 veya fazla üyesinin olması durumunda başvuru tarihinde en çok üyeye sahip sendika toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olacak. Bakanlık, yetkili sendikanın belirlenmesinde ve istatistiklerin düzenlenmesinde kendisine gönderilen üyelik ve üyelikten çekilme bildirimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan işçi bildirimlerini esas alacak.

-ÖZEL HAKEME BAŞVURULABİLECEK-

Taraflar anlaşarak toplu hak veya çıkar uyuşmazlıklarının her safhasında özel hakeme başvurabilecek. Toplu iş sözleşmesine, taraflardan birinin başvurması üzerine özel hakeme gidileceğine dair hükümler konulabilecek. Toplu iş sözleşmesinde aksine hüküm yoksa, Hukuk Muhakemeleri Kanununun özel hakeme ilişkin hükümleri uygulanacak. Toplu hak uyuşmazlıklarında özel hakem kararları genel hükümlere tabi olacak.

-GREV KARARI, UYUŞMAZLIK TUTANAĞININ TEBLİĞİ TARİHİNDEN İTİBAREN 60 GÜN İÇİNDE ALINABİLECEK-

Grev kararı, uyuşmazlık tutanağının tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde alınabilecek ve bu süre içerisinde 6 işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konulabilecek. Bu süre içerisinde, grev kararının alınmaması veya uygulanacağı tarihin karşı tarafa bildirilmemesi halinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşecek.

Öte yandan, sendikaya üyelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca belirlenecek elektronik başvuru üzerinden yapılacak. Sendika 1 ay içinde itiraz etmezse kabul edilmiş sayılacak. Her üye aynı sistem üzerinden üyelikten çekilebilecek.

Sendika genel kurulunca belirlenen aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olacak. Bir toplu iş sözleşmesi aynı işkolunda bir veya birden çok işyerini kapsayabilecek.

-İŞVERENİN LOKAVT KARARI ALMA YETKİSİ KORUNDU-

Greve çıkan işçilerin önünde engel olan ve işveren tarafından daha önce de kullanılan lokavt kararı yeni taslakta da korundu.

Buna göre, uyuşmazlığın tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, grev kararının kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde lokavt kararı alabilecek ve bu süre içerisinde 6 işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabilecek. Bildirilen tarihte başlamayan grev hakkı veya lokavt düşecek. Süresi içinde grev kararı uygulamaya konulmamışsa ve alınmış bir lokavt kararı da yoksa veya lokavt da süresi içinde uygulanmaya konulmamışsa yetki belgesinin hükmü geçersiz sayılacak.

Grev oylaması ise grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden itibaren 6 işgünü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak 6 işgünü içinde yapılacak.

Ayrıca, işçiler greve katılıp katılmamakta serbest olacak. Greve katılan işçiler ile lokavta maruz kalan işçiler işyerinden ayrılmak zorunda kalacak.

-GREV YASAKLARI BU TASLAKTA DA DEVAM EDİYOR-

Mevcut kanunda da uygulanan grev yasağı bulunan iş kollarının durumuna bu Taslak'ta da çözüm getirilmiyor. Buna göre, can ve mal kurtarma işlerinde; cenaze ve defin işleri ile mezarlıklarda, elektrik, doğalgaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafita veya doğalgazdan başlayan petrokimya işlerinde, bankacılık hizmetlerinde, Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde, kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye ve şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde ve hastanelerde grev ve lokavt yapılamayacak.

Ayrıca, Bakanlar Kurulu genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürürlükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü işyerlerinde grev ve lokavtı yasaklayabilecek. Yasağın kalkmasından itibaren 60 gün içinde 6 işgünü önce karşı tarafa bildirilmek kaydıyla grev ve lokavt uygulamasına devam edilecek.

-İŞÇİLERİN İŞ SÖZLEŞMELERİ GREV VE LOKAVT SÜRESİNCE ASKIDA KALACAK-

Tasarıda işçilerin iş sözleşmesinin grev ve lokavt süresince askıda kalması hükmü getiriliyor. Buna göre, kanuni greve katılan, greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçip de grev nedeniyle çalıştırılamayan ve kanuni lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri grev ve lokavt süresince askıda kalacak. İşveren, grev ve lokavt nedeniyle iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin grev veya lokavtın başlamasından önce işleyen ücretlerini ve eklerini olağan ödeme gününde ödemek zorunda olacak.

İşveren, iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine, sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamayacak veya başkalarını çalıştıramayacak. İşverenin bu yasağa aykırı hareketi, taraf sendikanın istemi durumunda görevli makamca denetlenecek.

İşçiler ise, kanuni bir grev ve lokavt dolayısıyla iş sözleşmeleri askıda kaldıktan sonra grev veya lokavt süresince başka bir işverenin yanında çalışamayacak. Aksi halde işçinin iş sözleşmesi işverence haklı nedenle feshedilebilecek.

Ayrıca, taraflardan birinin veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının başvurusu üzerine yetkili mahkemece grev hakkı veya lokavtın iyi niyet kurallarına aykırı tarzda toplum zararına veya milli servete zarar verecek şekilde kullanıldığının tespit edilmesi halinde uygulanmakta olan grev veya lokavtın durdurulmasına karar verilebilecek. - Ankara