Türkiye'de Enflasyonun Tarihsel Seyri ve Politik Hatalar
Google algoritmasına bırakmayın, okuyacağınız haberi siz seçin! Tıkla ve ekle 
1924-2025 döneminde Türkiye'deki yıllık enflasyon oranları üzerinde duruluyor. Enflasyonun yüksek olmasının nedenleri, ekonomi politikaları ve geçmişteki krizlerle bağlantılı olarak ele alınıyor. 2026 mart enflasyonu yüzde 29,5 olarak kaydedildi.
Grafikte 1924-2025 dönemindeki yıllık enflasyon oranları gösteriliyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında tüketici veya üretici enflasyon verileri olmadığı için GSYH deflatörü kullanılıyor. Bu dönemin ortalaması yüzde 24'tür ve son beş yılın enflasyonu bu ortalamanın üzerindedir. Mart 2026 enflasyonu yüzde 29,5 ile ortalamanın üzerinde seyretmektedir.
Enflasyonun neden bu kadar yüksek olduğu sorgulanıyor. 1924-2025 döneminin en yüksek iki enflasyonu, uygulanan 'garip' ekonomi politikasından kaynaklanmaktadır. 1993'te enflasyon yüzde 67,8 iken, bir yıl sonra 38,7 puan artarak yüzde 106,5 olmuştur. 2021'de yüzde 29 olan enflasyon, 2022'de 66,2 puan sıçrayarak yüzde 96,1'e ulaşmıştır.
1994 krizinde, yüksek bütçe açığı borçlanma ile finanse edilmiş ve faizler artmıştır. Faizi düşürmek için, borçlanma ihtiyacını azaltacak politikalar yerine Merkez Bankası'na para bastırılmış, bu da döviz talebini artırarak kur ve enflasyonun sıçramasına neden olmuştur. 2022'deki enflasyon sıçraması ise, enflasyon hedefi yüzde 5 iken mevcut enflasyonun yüzde 19 olmasına rağmen Merkez Bankası'nın faiz indirmeye başlamasıyla tetiklenmiştir. Döviz kurunun sıçraması ve alınan önlemlerin yetersiz kalması enflasyonu artırmıştır.
İktisat teorisinin 'asla yapılmaması' gereken politikaların uygulanması, bu yüksek enflasyon dönemlerine yol açmıştır. Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı gibi kurumların uzmanları, bu politikaların ekonomik hasara neden olacağını uyarmış olabilir, ancak karar alıcılar bu uyarıları dinlememiş veya anlatılamamış olabilir. Bu hatalar yapılmasaydı, 1994 krizi ve 2022-2026 dönemindeki yüksek enflasyon yaşanmayabilirdi.
