Venedik Bienali'nde Protestolar

İtalya'da her iki yılda bir yapılan Venedik Bienali 61. Uluslararası Sanat Sergisi, başlamasına kısa bir süre kala bünyesinde Rusya ve İsrail pavyonlarının da açılması dolayısıyla protestolara sahne oldu.

İtalyan basınında çıkan haberlere göre, bu yıl özellikle Rusya pavyonunun açılacak olması sebebiyle tartışmaların göbeğindeki Venedik Bienali 61. Uluslararası Sanat Sergisi, kapılarını 9 Mayıs'ta resmen açmaya hazırlanırken, bugün iki farklı protesto gösterisi yaşandı.

Bir Rus muhalif rock grubu ve kadın aktivist grubu Femen, Venedik Bienali'ndeki Rus pavyonu önünde, Ukrayna bayrağı renklerinde sarı ve mavi meşaleler yakarken, Rusya'nın bienale katılmasını protesto etti.

Diğer yandan, "Sanat Soykırıma Karşı İttifakı" isimli grup da, İsrail'in, Venedik Bienali'nde pavyonunun bulunmasına tepki göstermek için bir yürüyüş yaptı.

Protestocular, bienalin düzenlendiği bölge yakınlarında toplanarak İsrail pavyonu önüne doğru yürüyüşe geçti. "Soykırıma son" ve "Soykırımın sanatla örtbas edilmesine hayır" pankartlarını taşıyan göstericiler, İsrail'in varlığını protesto etti.

Venedik Bienali Vakfı Başkanı Pietrangelo Buttafuoco ise açılış öncesinde düzenlediği basın toplantısında tartışmalara ilişkin, "Eğer Bienal, eserleri değil, vizyonları değil, pasaportlara göre hareket etseydi, her zaman olduğu gibi dünyanın buluştuğu yer olmaktan çıkardı." dedi.

Bienalde Rusya pavyonunun açılışını bugün yapan Rusya'nın Roma Büyükelçisi Aleksey Paramanov da yaptığı açıklamada, AB'nin yaptırımlarının, Rus kültürünü kısıtlamaya çalıştığını savunarak, "İtalyan yönetiminin ve Bienal Direktörlüğünün, AB'nin kabul edilemez ve acımasız diktalarının ve baskısının hedefi haline gelmesi son derece üzücü." ifadelerini kullandı.

AB, Bienal Vakfı'na dün gönderdiği ikinci mektupta, "Bienal, Rusya'nın gösteriş yapması için bir fırsat olmamalı" ifadesi yer almıştı.

Bu yılki Venedik Bienali, "Rusya" tartışmalarıyla başlıyor

Venedik Bienali Vakfından 4 Mart'ta yapılan açıklamada, bu yılki 61. Uluslararası Sanat Sergisi'ne davet edilen ülkeler ve sanatçılar arasında Rus sanatçıların isimleri de yer almıştı.

Açıklamada ayrıca, organizasyonun "kültür ve sanatın her türlü dışlanması ve sansüre maruz kalmasını" reddettiği ifade edilmişti.

Bienal Vakfı'nın bu kararı, AB yönetimi ve 22 Avrupa ülkesinin tepkisini çekmiş, İtalya'da da tartışmalara yol açmıştı.

AB Komisyonu, 11 Mart'ta Bienal yönetimine, Rusya'nın bu sergiye katılması halinde hibeyi çekme tehdidini gündeme getirmişti. Aynı tarihlerde aralarında Fransa, Almanya, İspanya, Romanya, Polonya, Norveç ve Ukrayna'nın da bulunduğu 22 ülkenin dışişleri ve kültür bakanları yazdıkları ortak mektupta, "mevcut koşullar altında bu kararın kabul edilemez olduğu çünkü Rusya'nın Ukrayna'daki işgalinin devam ettiği" belirtilerek Rusya'nın katılmasına yeşil ışık yakan kararın geri alınması talep edilmişti.

AB, 11 Nisan'da Bienal Vakfı'na sağlanan fonların durdurulması sürecini başlatmıştı.

Bienal Vakfı'nın bu kararı, İtalya hükümetini de ikiye bölmüştü. Kültür Bakanı Alessandro Giuli, hükümetin bu karara karşı olduğunu Venedik Bienali Başkanı Buttafuoco'ya iletirken, Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma-Altyapı Bakanı Salvini ise kültür ve spor faaliyetlerinden kimsenin dışlanmaması gerektiğini kaydetmişti.

Bienalin başlamasına kısa bir süre kala Venedik Bienali'nin 5 kişilik jüri heyeti, 30 Nisan'da istifa etmişti.

Bienal jürisi, istifa etmeden önce İsrail ve Rusya'nın, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde "insanlığa karşı suçlar" nedeniyle yargılanması gerekçesiyle bu iki ülkeyi ödül töreninden dışlama kararı almıştı.

Jürinin istifasının, İtalya Kültür Bakanlığı yetkililerinin Rusya pavyonunun yeniden açılmasına ilişkin bilgi toplamak üzere 29 Nisan'da Bienal'e teftişe gitmesinin hemen ardından gelmişti.

Rusya, Şubat 2022'de Ukrayna savaşına başladığından bu yana Avrupa'da spor ve kültür olmak üzere pek çok uluslararası etkinlikten dışlanmıştı. Rusya, en son Venedik Bienali'ne 2019'da katılabilmişti.