Yurt Dışı Alacaklarda Şüpheli Alacak Karşılığı İçin Türk Mahkemelerinde Dava Açmak Yeterli
Google algoritmasına bırakmayın, okuyacağınız haberi siz seçin! Tıkla ve ekle 
Türkiye'de mukim şirketlerin yabancı şirketlerden alacaklarını tahsil edebilmesi için belirlenen şüpheli alacak karşılığı ayırma koşulları ve uygulamadaki tereddütler ele alınıyor. Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili yasalar çerçevesinde alacakların dava veya icra safhasında olması gerektiği vurgulanıyor.
Türkiye'de mukim şirketlerin yabancı şirketlerden olan para alacakları için şüpheli alacak karşılığı ayırabilmeleri, Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesine göre belirli koşullara bağlıdır. Bu koşullar arasında alacağın ticari veya zirai faaliyetle ilgili olması, dava veya icra safhasında bulunması veya borçlunun iflas etmesi durumunda alacağın iflas masasına yazdırılmış olması yer alır. Küçük alacaklarda ise, 7338 sayılı kanunla 3.000 TL'yi (2026 için 25.000 TL'yi) geçmeyen alacaklar için dava veya icra takibine değmeyecek derecede olma koşulu değiştirilmiştir.
Uygulamada, borçlusu yabancı ülkede mukim olan alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi konusunda tereddütler yaşanmaktadır. Ancak, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 40. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca, Türk mahkemelerinin yetkisi iç hukuka göre belirlenir. Borçlar Kanunu'nun 89. maddesine göre, para borçlarının ifa yeri alacaklının yerleşim yeridir, bu nedenle Türkiye'de mukim şirketler için Türk mahkemelerinde dava açmak yeterlidir. Danıştay kararları da bu görüşü doğrulamaktadır.
Diğer bir önemli konu ise, ceza davalarının şüpheli alacak karşılığı için yeterli olmamasıdır. Vergi Usul Kanunu'nda geçen 'dava veya icra safhası' ibaresi, alacağın tahsili ve takibine yönelik süreci kasteder; suç duyurusu veya ceza davaları bu kapsamda değerlendirilmez. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi de bu yöndedir.
