Yapay Zeka ve İnsan Hakları Uyarısı

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, yapay zekanın toplumları dönüştürdüğünü, çok hızlı bir şekilde geliştirildiğini ve kullanıma sunulduğunu kaydederek, "Görevimiz açık: Yapay zekanın insanlara hizmet etmesini sağlamak, tersini değil. İnsan hakları pusula görevi görüyor." dedi.

Türk, Cenevre'de BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliğinin (ITU) ev sahipliğinde başlayan "İyilik için Yapay Zeka Küresel Zirvesi" kapsamında konuşma yaptı.

Yeni bir ilacın piyasaya sürülmeden önce yıllarca süren klinik denemelerden, düzenleyici incelemelerden ve piyasa onayından geçmesinin uzun yıllar aldığını anımsatan Türk, yapay zeka konusunda aynı özenin gösterilmemesinin sorgulandığını belirtti.

Türk, "Yapay zeka zaten toplumlarımızı dönüştürüyor, çok hızlı bir şekilde geliştiriliyor ve kullanıma sunuluyor. Kitlesel gözetimi, sosyal medyada dezenformasyonu ve cinsiyet perspektifi dahil ön yargıyı körüklüyor. Yapay zeka destekli algoritmaların çocuklara verdiği zarar artıyor. Yapay zeka sunucularını barındıran veri merkezleri çevremizi boğuyor." diye konuştu.

Yapay zekanın olağanüstü bir potansiyele sahip olduğunu da anımsatan Türk, bunun tıbbi teşhisleri desteklemeye, bilimsel araştırmaları hızlandırmaya, kamu hizmetlerini güçlendirmeye ve daha fazlasına yardımcı olduğunun altını çizdi.

Türk, şu ifadeleri kullandı:

"İşte tam da bu yüzden insanların yapay zekaya güvenebilmelerini sağlamalıyız. Öyleyse kendimize sormamız gerekiyor: Kamu yararına olan bir konu etrafındaki düzenleme neden tartışmaya açık? Bunu daha önce de yaşadık. İklim değişikliğiyle mücadelede değerli yıllar kaybettik çünkü güçlü aktörler bilime şüphe düşürdüler, eylemi geciktirdiler ve kısa vadeli ekonomik ve siyasi çıkarlara öncelik verdiler."

Yapay zeka sistemlerinin nasıl çalıştığını, kimin fayda sağladığını, kimin kaybettiğini ve kimin sorumlu olduğunu sorgulamak yerine yapay zeka sistemlerinin hayatı iyileştireceğine inanmalarının istendiğine değinen Türk, eleştirel düşünmenin büyük bir kolaylıkla kenara atıldığını vurguladı.

İnsan haklarının iradeyi geri kazanmaya ve insanları etkileyen kararlarda söz sahibi olmaya yardımcı olduğunun altını çizen Türk, "Görevimiz açık: Yapay zekanın insanlara hizmet etmesini sağlamak, tersini değil. İnsan hakları pusula görevi görüyor. Onları sonuna kadar kullanalım." dedi.