Yemen'deki Meşru İttifakta Çatlak mı Oluşuyor?

ZEKERİYA EL-KEMALİ - Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Başbakan Halid Bahhah arasında "dışişleri bakanının kim olduğu" meselesiyle başlayan ve geçen hafta yapılan "hükümetteki revizyon" ile gün yüzüne çıkan anlaşmazlık "Yemen'deki meşru ittifakta çatlak mı oluşuyor" sorusunu gündeme getiriyor.

Kasım ayı ortasından bu yana Aden'de bulunan Hadi ile halen Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ta ikamet eden Bahhah arasındaki gerilim, Eylül 2014'te başkent Sana'yı ele geçiren Şii Husilerin geçen mart ayında Dışişleri Bakanı Abdullah es-Saidi'yi ev hapsine almasının ardından Hadi'nin dışişleri bakanlığına Sağlık Bakanı Riyad Yasin'i getirmesiyle başladığı ifade ediliyor.

Yasin'in "dışişleri bakanı" sıfatıyla  yurt dışı gezilerinde Cumhurbaşkanı Hadi'ye eşlik etmesi, buna karşılık Başbakan Bahhah'ın ise yabancı temsilcilikler ve büyükelçiliklere "dışişleri bakanı" olarak Saidi'yi tanıtması, yaklaşık altı aydır "ülkede dışişleri bakanının kim olduğu" konusunda zihinlerde soru işareti oluşmasına neden oluyor.

Hadi'nin sürpriz bir şekilde 1 Aralık'ta 5 bakanın revizyon kararı kapsamında Dışişleri Bakanlığı görevine, Cenevre müzakerelerinde heyet başkanı olan Abdulmelik Mehlafi'nin getirilmesinin ikili arasındaki mevcut gerginliği yeniden gün yüzüne çıkardığı belirtiliyor.

Başbakan Yardımcısı ve Sivil Hizmet ve Sigortacılık Bakanlığı görevine getirilen Abdulaziz Ahmed Cebari ile Basın Enformasyon Bakanlığı görevine getirilen Muhammed Abdulmecid Kabati perşembe günü Aden'deki Maaşık Sarayı'nda Cumhurbaşkanı Hadi huzurunda yemin ederek göreve başlarken, Dışişleri Bakanlığına getirilen Mehlafi'nin de BM Yemen Temsilcisi İsmail Veled Şeyh ile görüştüğü kaydediliyor.

Revizyon kararının hemen ardından üst düzey hükümet yetkilileri bu kararı "gayrı meşru" olarak nitelendirirken, aynı gece yaptığı açıklamada Hadi'nin hükümette yaptığı revizyonu reddettiğini duyuran ve istifa sinyalleri veren Bahhah'tan ise herhangi bir yeni açıklama yapılmaması dikkati çekiyor. Bazı hükümet yetkilileri ise "tüm ihtimallerin hala masada" olduğunu söylemekle yetiniyor.

"Revizyon kararının zamanlaması yanlış"

AA muhabirine konuşan uzmanlar, yaklaşık 8 aydan bu yana yönetimi ele geçirmek için sıcak çatışmalara sahne olan Yemen'deki Hadi-Bahhah gerginliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Eş-Şahid gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Abdulaziz el-Muceydi, Hadi'nin hükümette yaptığı revizyonun "zamanlamasının yanlış"  olduğunu söyledi.

Muceydi, "Cumhurbaşkanı hükümet yanlısı güçlerin sahada bazı kazanımlarını kaybetmesinin ardından çeşitli cephelere takviye birlikler göndermek ve ele geçirilen bölgelerin güvenliğini sağlamak yerine Başbakan ile arasında yeni anlaşmazlığa neden olacak şekilde bu tür bir revizyon yapmayı tercih etti" dedi.

Hükümetin işlevsiz ve istenilen hareket kabiliyetine sahip olmadığını savunan Muceydi, "Hadi arabanın havasız kalan tekerleklerini ve aküsünü değiştirerek tamir etmeye çalışıyor" ifadesini kullandı.

Hükümet kurumlarının başkent Sana'daki milislerin kontrolü altında bulunduğuna dikkati çeken Muceydi, Hadi'nin ülkenin içinde bulunduğu bu savaş durumunda, tecrübeli komutanları sahaya sürmesi, emniyet güçleri oluşturması ve savaşın gidişatını bizzat denetlemesi gerektiğini ifade etti.

Muceydi, Cumhurbaşkanı yardımcısının revizyondan dolayı rahatsızlığını dile getirdiğini, buna karşın revizyonu reddetmediğini savundu.

Meşru yönetim arasında yaşanan anlaşmazlık ile El-Kaide terör örgütünün, Hadi'nin doğum yeri olan, Ebin ilinin merkezi Zincibar'ı ele geçirmesi arasında bağlantının bulunmadığını düşünen Muceydi, söz konusu anlaşmazlığın buna benzer kayıpların meydana gelmesini teşvik ettiğini vurguladı.

" Taiz'i geri alma mücadelesinde henüz elle tutulur bir ilerleme kaydedilmedi"

Öte yandan gazeteci-yazar Ahmed el-Arami de Hadi ile Bahhah arasında çıkan anlaşmazlığın, "cumhurbaşkanından umudunu kesen halkın hükümete yönelik ümitlerini de yitirmesine neden olacağını" belirtti.

Halihazırda ne cumhurbaşkanlığı ne de hükümetin insanlara somut bir şeyi sunamadığını, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve hükümetin tümünün sadece dışişleri bakanlığı görevini yaptığını ve bunda da anlaşamadığını ileri süren Muceydi, "Bu durumda halk onlardan neyi bekleyebilir" şeklinde konuştu.

Bu arada adının açıklanmasını istemeyen ulusal orduda görevli üst düzey bir subay ise milislere karşı sürdürülen savaşın ülke içerisinden yönetilmesi için cumhurbaşkanı ve hükümete Aden kentine gelmeleri için çağrıda bulunduklarını,  ancak düşmana yarayacak ferdi savaşları yönetmek için kente döndükleri gerçeğiyle büyük şaşkınlık yaşadıklarını söyledi.

Aden'den gelen birliklerin Taiz kentinin güney cephesindeki direnişi kırmayı başaramadığını kaydeden askeri yetkili, Kasım ayının ortasından bu yana devam eden Taiz'i geri alma mücadelesinde henüz elle tutulur bir ilerlemenin kaydedilmediğini dile getirdi.

Söz konusu yetkili ayrıca, Şii Ensarullah Hareketi (Husiler) ve devrik cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih yanlısı güçlerin Lahic ilinin kırsal bölgeleri ile etrafındaki dağlarda mevzilendiğini, bunun nedeninin de "başarısız yöneticiler" olduğunu savundu.

Husilere ait basın yayın organlarında, Husilerin Taiz'e bağlı Muhha ilçesinin açıklarında bulunan koalisyon güçlerine bağlı savaş gemilerine saldırmaya başladığı yönünde haberler yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Hadi, 1 Aralık'ta, Halid Bahhah başkanlığındaki hükümette 5 bakanı kapsayan revizyon kararı almıştı. Hadi, söz konusu karar ile Cebari ve Kabati'nin yanı sıra Abdulmelik Abdulcelil el-Mehlafi'nin Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı, Hüseyin Mahmud Arab'ın Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı ve Salih Kaid eş-Şenfera'yi de Ulaştırma Bakanı olarak atamıştı.

Başbakan Bahhah ise Hadi'nin hükümette 5 bakanı kapsayan revizyon kararına karşı olduğunu açıklamıştı.