Yeni TRT Vergileri Anayasa'ya Aykırı İddiası

Bakanlar Kurulu’nun TRT gelirlerini artıran ve büyük tepki çeken vergi düzenlemesinde, Anayasa, ilgili yasalar ve Vergi tekniğine aykırı yeni hususlar belirlendi.

Düzenleme ile tüketicilerin araç ve cihazları alırken olmayan bir dizi verginin de ihdas edildiği tespit edildi. Düzenlemede bir başka gariplik de, örneğin radyo için belirlenen verginin, radyonun bedelinin üzerine çıkması. Otoriteler, bunun için de, “Olacak şey değil, düzenleme derhal yürürlükten kaldırılması” diyorlar.

ESKİ Gelirler Genel Müdürü, CHP Trabzon Milletvekili Akif Hamzaçebi, yetkin bir uzman gözüyle tartışılan düzenlemeyi büyüteç altına aldı ve çelişkileri belirledi. Hamzaçebi’nin kişisel internet sitesine de koyduğu çalışmasıyla saptadığı çarpıklıklar şöyle:

Yasaya aykırı

“Tartışılan Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) ile yapılan değişiklik Radyo Televizyon Gelirleri Kanuna aykırı. BKK ile Kanunun, Bakanlar Kuruluna tanıdığı yetkinin sınırları dışına çıkıldı.

Matrah değiştirildi

1. Matrah Bakanlar Kurulu kararıyla değiştirildi, kanunda yazılı olmayan ürünler vergi kapsamına alındı. BKK ile matrah değiştirildi. Bu çok açık bir şekilde kanuna aykırı.

Anayasa’ya da aykırı kanunsuz yeni vergiler

Cep telefonları, ev sinema sistemleri, her türlü uydu alıcısı (çanak antenler) Kanunda yazılı olmadığı halde vergi kapsamına alındı. Anayasa’nın 73. maddesine göre, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur. Burada Bakanlar Kurulu Kararıyla matrah değiştirildi ve Kanunda yazılı olmayan ürünler mali yükümlülük kapsamına alındı. Yapılan tam anlamıyla bir yetki gaspı.

Harç değil haraç

2. BKK’ndaki oranlar olağanüstü ölçüde yüksek. Örneğin, 40 bin TL’lik bir otomobilde verginin tutarı 320 TL. Bu tutar otomobildeki radyonun satış bedelinden daha yüksek. Vergi tutarı servet vergilerinin sınırlarını bile aşıyor. Servet vergilerinde vergi servetin değerine kıyasla makul bir oran olarak belirlenir. Değişiklikten önce bu oran radyo ve tv gibi araçların satış bedelinin yüzde 16’sı olarak belirlendi. Bir ürünün satış bedelinden daha yüksek oranda bir vergi; Anayasanın 73. maddesindeki ‘Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır’ hükmüne aykırı. Bandrol ücretleri bir vergi veya harç değil adeta bir ‘haraç’.

Ürünü satın alırken olmayan vergiyi ödeyecekler

3. Karar, 3 Temmuz’dan itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe konuldu. Yani, 3 Temmuz -17 Ekim arasında otomobil, cep telefonu, ev sinema sistemi veya uydu alıcısı satın alan vatandaşlar, o sırada yürürlükte olmayan bir vergiyi şimdi ödeme zorunluluğu ile karşı karşıyalar. Bu da vergi tarihimizde bir ilktir.

Yüzde 8 oranında vergi iade edilecek

4. BKK radyo ve TV’lerde yüzde 16 olan vergi oranını yüzde 8’e indirdi. Karar 3 Temmuz’dan itibaren geçerli olarak yürürlüğe girdiği için geriye yönelik olarak (3 Temmuz 2009–17 Ekim 2009 arası) radyo ve TV üreticisi/satıcısı/ithalatçısı şirketlere bandrol ücretinin yarısı (Yüzde 16-yüzde 8= Yüzde 8 oranında) iade edilecek. Anılan şirketler veya mükellefler bandrol ücretini bir ‘vergi sorumlusu’ gibi cihazları satın alan tüketicilerden tahsil etmiş olduğu için TRT’ce kendilerine iade edilecek tutarı cihazları satın alanlara iade etmek zorunda. TRT iadeyi doğrudan şirketler yerine satın alanlara yapabilecek. Karar her açıdan sakat olup derhal yürürlükten kaldırılmalıdır.”

TRT yönetimi kanuna karşı hile öneriyor

TRT yönetiminin otomotiv sektörü derneklerine yazı göndererek, sattıkları otomobil ile otomobildeki radyo-cd çalar için ayrı ayrı fatura düzenlenirse, otomobil fiyatı üzerinden yüzde 8 yerine, eskisi gibi sadece radyo bedeli üzerinden binde 16 vergi ödeyebileceklerini belirtmesini Hamzaçebi, “Bu kanuna karşı hiledir. Çözüm de değildir. Bir kamu kurumu, firmalara hile yöntemi gösteremez” diye tepki gösterdi.