Yemen'de Çatışmalar Sonrası Kontrol Hükümette

Yemen'in doğusundaki Hadramevt ve el-Mehra vilayetlerinde, hükümete bağlı "Vatan Kalkanı" güçleri ile Güney Geçiş Konseyi (GGK) unsurları arasındaki gerilim ve çatışmaların ardından askeri ve siyasi gelişmeler hız kazandı.

Hükümete bağlı "Vatan Kalkanı" güçleri, GGK unsurlarının çekilmesinin ardından iki vilayette de kontrolü büyük ölçüde yeniden sağladı.

Aralık ayının başında GGK güçleri Hadramevt ve el-Mehra'yı ele geçirmiş, Yemen topraklarının yaklaşık yarısını oluşturan bu bölgelerden çekilmeleri yönündeki yerel, bölgesel ve uluslararası çağrıları reddetmişti.

Güney Yemen'in kuzeyden ayrılmasını savunan GGK, güney bölgelerinin önceki hükümetler tarafından ihmal edildiğini öne sürerken, Yemen yönetimi ise ülkenin toprak bütünlüğünü koruma konusundaki tutumunu sürdürüyor.

Mukalla'ya giriş ve Hadramevt'te tam kontrol

"Vatan Kalkanı" güçleri 4 Ocak'ta, Hadramevt'in sahil kesimindeki başkent Mukalla'ya ulaştı. Daha önce vilayetin ikinci büyük kenti Seyun'un kontrol altına alınmasının ardından Mukalla'ya girilmesiyle hükümet güçleri Hadramevt'in tamamında kontrolü sağlamış oldu.

Böylece GGK unsurları vilayetten çıkarıldı.

Yemen'in yüz ölçümü bakımından en büyük vilayeti olan Hadramevt, 193 bin kilometrekarelik alanı, sahil, vadi ve çöl bölgelerini kapsayan yapısı ve sahip olduğu petrol ve doğal gaz sahalarıyla ülke ekonomisi açısından stratejik bir konuma sahip bulunuyor.

Devlet televizyonu, "Vatan Kalkanı" güçlerinin Mukalla'ya doğu girişinden kente ulaştığını duyururken, yayımlanan görüntülerde vatandaşların askerleri tekbir ve seviçle karşıladığı görüldü. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde de kent sakinlerinin hükümet güçlerinin gelişini desteklediği dikkati çekti.

Bu gelişmeler, GGK güçlerinin askeri kamplar ve hayati tesislerden çekilmesinin ardından yaşandı.

Reyyan Havalimanı hükümet kontrolüne geçti

Hükümete bağlı güçler aynı gün Mukalla'nın doğusunda bulunan Reyyan Uluslararası Havalimanının da kontrolünü ele geçirdi. Daha önce Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) güçlerinin bulunduğu havalimanı, GGK unsurlarının çekilmesinin ardından boşaltıldı.

Adının açıklanmasını istemeyen bir hükümet yetkilisi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Vatan Kalkanı" güçlerinin havalimanına girdiğini ve çekilme sonrası meydana gelen yağmalamayı durdurduğunu söyledi.

Hadramevt Valisi ve aynı zamanda "Vatan Kalkanı" güçlerinin komutanı Salim el-Hanbeşi de yaptığı açıklamada, Mukalla'nın kuzeyindeki Edvas Kampı'nın da kontrol altına alındığını belirtti. El-Hanbeşi, bunun Hadramevt'te güvenliği sağlama ve askeri noktaları yeniden devlet kontrolüne alma sürecinin bir parçası olduğunu vurguladı.

GGK unsurlarına çağrıda bulunan el-Hanbeşi, Mukalla'dan herhangi bir çatışmaya girmeden Aden'e çekilmeleri için güvenli bir çıkış sağlanacağını ifade ederek, askeri tırmanıştan kaçınılması gerektiğini kaydetti.

Mevcut aşamanın güvenlik, istikrar ve toplumsal barışa odaklandığını belirten el-Hanbeşi, sivillerin güvenliği için askeri noktaların yerleşim alanlarından uzak tutulacağını ifade etti.

Günlük hayat yeniden başlıyor

GGK güçlerinin çekilmesi ve hükümet güçlerinin Hadramevt genelinde kontrolü sağlamasının ardından vilayette kamu hayatının normale dönmesine yönelik adımlar atıldı.

Hadramevt yerel yönetimi, pazar gününden itibaren tüm ilçelerde resmi mesainin yeniden başladığını duyurdu.

Yerel yönetim, kamu kurumlarının kesintisiz hizmet vermesi, temel hizmetlerin sürdürülebilirliği ve kamu ile özel mülkiyetin korunması çağrısında bulundu. Vatandaşlardan da kamu düzeninin sağlanması ve günlük hayatın normalleşmesi için işbirliği yapmaları istendi.

Hadramevt'in doğusundaki el-Mehra vilayetinde de benzer gelişmeler yaşandı. Yemen devlet televizyonuna göre, "Vatan Kalkanı" güçleri GGK unsurlarının Aden'e çekilmesi için güvenli bir güzergah belirledi.

El-Alimi'den diyalog vurgusu

Siyasi cephede ise Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, 3 Ocak akşamı yaptığı açıklamada Güney Geçiş Konseyini tek taraflı adımlarından vazgeçmeye ve Ulusal Diyalog Konferansı sürecine bağlı kalmaya çağırdı.

El-Alimi, sivillerin ve devlet kurumlarının zarar görmemesi gerektiğini vurgulayarak, gerginliği tırmandıracak adımlardan kaçınılmasının şart olduğunu ifade etti.

Devlet kurumlarının yeniden inşası ve hukukun üstünlüğünün sağlanmasının ortak bir sorumluluk olduğunu belirten El-Alimi, ülkenin güvenliği ve komşu ülkelerin istikrarının korunmasının öncelik olduğunu söyledi.

Ayrıca Yemen yönetiminin, İran destekli Husilerin darbesini sona erdirme ve devlet otoritesini yeniden tesis etme hedefinden geri adım atmayacağını kaydetti.

Tarık Salih - Halid bin Selman görüşmesi

Bu gelişmelerin ardından Yemen Başkanlık Konseyi üyesi Tarık Salih, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ile 4 Ocak'ta bir araya geldiğini açıkladı.

Görüşmede Yemen'deki son gelişmeler ve ülkenin istikrarına yönelik ortak çabaların ele alındığı belirtildi.

Gözlemciler, bu görüşmenin Tarık Salih'in Hadramevt'teki çatışmalar sırasında sürdürdüğü sessiz tutumdan sonra siyasi pozisyonunu netleştirdiğine işaret edebileceğini değerlendiriyor.

Ne olmuştu?

Yemen'de, BAE destekli ayrılıkçı GGK'ye bağlı güçler, aralık ayı başında ülkenin doğusundaki vilayetlerde askeri operasyonlarla sahadaki varlığını genişletti.

Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu, 30 Aralık'ta BAE'den gelen askeri araçları hedef aldı.

Yemen hükümeti, ülkede askeri güç bulunduran BAE ile imzalanan ortak savunma anlaşmasını iptal ettiğini duyurdu.

Riyad yönetimi de Yemen hükümetinin talebi doğrultusunda BAE'den bu ülkedeki askerlerini 24 saat içinde çekme çağrısında bulundu.

BAE de Suudi Arabistan ile yaşanan gerilimin ardından Yemen'de görev yapan "terörle mücadele" ekiplerini kendi isteğiyle feshettiğini duyurdu.

GGK'ye bağlı güçlerin aralık ayında ele geçirdiği Hadramevt vilayetindeki askeri mevziler, 2 Ocak'ta hava saldırılarıyla vuruldu.

Saldırıların Suudi Arabistan tarafından düzenlendiğini ileri süren GGK, "bağımsızlık için" iki yıllık geçiş süreci ilan etti.