Tüketicinin Korunması Tasarısında "Faiz-Kar Payı" Tartışması

TBMM Sanayi Komisyonu'nda görüşülen tüketicinin korunmasına ilişkin kanun tasarısında "faiz-kar payı" tanımlaması tartışmaya neden oldu.

Komisyonda, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde, alt komisyon metni üzerinden görüşmelere başlandı.

Hükümet adına konuşan Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, tasarının 76 milyonu ilgilendirdiğini, hiçbir kesimi, diğerinin karşısında güçsüz bırakacak mantık içermediğini ifade etti. Yazıcı, tasarı yasalaştığında tüketicinin daha bilinçli olacağını, mal yada hizmet satanların da daha özenli davaranacaklarını kaydetti.

-Faiz-kar payı tartışması

Tasarının, "temel ilkeler" başlıklı, banka-müşteri ilişkisinde de yeni düzenlemeler içeren bölümü üzerinde yapılan görüşmeler tartışmalı geçti.

Muhalefet mellitvekilleri, bankaların tüketiciden aldığı faiz dışı her türlü ücret, komisyon ve masraf türlerini Bakanlığın görüşü alınarak BDDK tarafından belirlemesine ilişkin düzenlemeye itiraz etti. MHP, cümleye "Bakanlığın olumlu görüşü alınarak" ifadesinin eklenmesini istedi. Işık, böylece inisiyatifin tamamen BDDK'ya bırakılmayacağını, siyaset kurumunun yetki dışı bırakılmamış olacağını dile getirdi.

Düzenleme, "tüketiciyi koruyacak şekilde, kanunun ruhuna uygun olarak BDDK tarafından belirlenir" şeklinde değiştirildi.

Işık, partisinin Denizli Milletvekili Emin Haluk Ayhan ile birlikte, aynı maddede bulunan "Katılım bankaları açısından bu kanun uygulamasında yer alan faiz, kar payı olarak uygulanır" fıkrasının metinden çıkarılması için değişiklik önergesi verdi.

Işık, kar payının, birçok insanın inancına ters olan faiz olarak tanımlandığını söyledi. Çok sayıda insanın faize karşı olması nedeniyle, kar payı ortaklığı sunan katılım bankalarına gittiğini belirten Işık, ancak tasarıda bu kar payının da faiz olarak uygulandığını ifade etti. Alim Işık, bu durumda, katılım bankalarının diğer bankalardan ayrı faaliyet göstermesine gerek kalmayacağını dile getirdi.

Hayati Yazıcı ise ilgili başka kanunlarda da aynı ifadelerin bulunduğunu, kar payının faizle karıştırılmaması gerektiğini söyledi. Tasarıda kar payının faiz olarak gösterilmediğini, kar payının bir paylaşım olduğunu anlatan Yazıcı, "Ancak uygulamada bir ölçü olması gerekiyor. Kaldı ki finans kuruluşları da bu düzenlemeye karşı değil. Düzenleme, mutabakat içinde hazırlandı. Siz bunu neden faiz olarak algılıyorsunuz? Burada bir yanlışlık yok" dedi

MHP'nin önergesindeki gerekçeye bazı AK Parti milletvekilleri de katıldı. AK Parti İstanbul Milletvekili Ünal Kacır, kar payının faiz olarak sayılamayacağını, cümlenin, bu tanımı netliğe kavuşturacak şekilde değiştirilmesinin yararlı olacağını kaydetti.

AK Parti Konya Milletvekili Hüseyin Üzülmez, "Kar payı ile faiz aynı değildir. Kar payı değişkendir. Ne zaman hangi oranda olacağı belli değildir. Faiz ise sabittir. Milletimizin bu konuda ciddi hassasiyeti var. Kanun koyucu olarak bu hassasiyete dikkat etmemiz gerekiyor" diye konuştu.

AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Öztürk de cümleye netlik kazandırılması gerektiğini söyledi.

-" Diyanet İşleri Başkanlığı'na soralım"

Hayati Yazıcı, düzenlemenin metinden çıkarılmasını kabul edemeyeceklerini ancak cümlenin netlik kazanması için değişiklik yapılabileceğini söyledi. Yazıcı, ifadenin "Katılım bankaları açısından kanun uygulanmasında faiz, kar payı olarak uygulanır" şeklinde değiştirilmesini önerdi.

CHP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Susam, mevcut kanunda olmayan böyle bir tanıma neden bu tasarıda yer verildiğini sordu. Susam, yüzde 99'u Müslüman olan bir ülkede faizin haram olduğu anlayışı üzerinden bir yöntem olarak katılım bankalarının oluştuğunu belirterek, "Bu düzenlemeyle, 'hem paramı katılım bankasında değerlendiriyorum hem faiz kadar kar elde ediyorum hem günah işlemiyorum" gibi yeni bir anlayış ortaya çıkar" dedi. Susam da söz konusu cümlenin metinden çıkarılmasını istedi.

CHP İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal "(Kar payı eşittir faiz mi değil mi) diye Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan görüş almak lazım" dedi.

Hayati Yazıcı ise "Siz sorun, biz sormayız. Bizim düzenlemelerimiz doğru" diye konuştu.

Söz konusu ifade "Katılım bankaları açısından kanun uygulanmasında faiz, kar payı olarak uygulanır" olarak yeniden düzenlendi.

-Tüketici derneklerinin tepkisi

Bu arada toplantıya katılan bazı tüketiciyi koruma derneklerinin sözcüleri, kendilerine yeterince söz hakkı verilmediğini ve görüşlerinin dikkate alınmadığını savunarak, ayağa kalkıp tepki gösterdi. AK Parti Denizli Milletvekili Nihat Zeybekci ile bazı dernek sözcüleri arasında tartışma yaşandı.

Bir süre sonra söz alan Zeybekci, söz konusu dernek temsilcilerinin komisyonda bu şekilde bağırma ve tepki gösterme haklarının olmadığını belirterek, bu konuda komisyonun, bu kişilerin toplantıya katılmamaları yönünde karar alması gerektiğini söyledi.

Bunun üzerine söz alan Tüketici Koruma Dernekleri Federasyonu temsilcisi Sıtkı Yılmaz, maksadını aşan ifadelerden dolayı kendi adına özür diledi.

Tasarı üzerinde görüşmeler devam ediyor. -