Türkiye'den Afrika Günü mesajı: İş birliği vurgusu

DIŞİŞLERİ Bakanlığı, Afrika Birliği'nin 63'üncü kuruluş yıl dönümü ve 25 Mayıs Afrika Günü'ne ilişkin mesaj yayımladı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, "Afrika Birliği'nin 63'üncü kuruluş yıl dönümüne tekabül eden ve Afrika kıtasının barış, özgürlük, birlik ve dayanışma ruhunu simgeleyen 25 Mayıs Afrika Günü'nü içtenlikle kutluyoruz. Afrika Birliği'nin stratejik ortağı olan Türkiye, eşit ortaklık, karşılıklı güven ve saygı ile kazan kazan ilkesi temelinde Afrika kıtasının kalkınma, adalet ve barış yolculuğunda Afrika halklarının daima yanında olmayı sürdürecektir. Bu çerçevede, bu yıl gerçekleştirmeyi hedeflediğimiz ve iş birliğimizin daha ileri taşınmasına imkan sunacak olan 4'üncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'nin hazırlıklarını titizlikle yürütüyoruz. Türkiye ve Afrika, barış, refah ve istikrarı bölgesel ve uluslararası düzeyde hakim kılmak için birlikte çalışmayı sürdürecektir" denildi.

TÜRKİYE'NİN AFRİKA POLİTİKASI

Bakanlık kaynaklarından alınan bilgilere göre; Türkiye'nin 1998 yılında başlayan Afrika'ya Açılım Politikası ve 2013 yılı itibarıyla Afrika Ortaklık Politikası'na evrildi. Türkiye'nin Afrika'ya yönelik politikası sayesinde son 25 yılda Türkiye-Afrika ilişkilerinin siyasi, ticari, güvenlik, askeri, kültürel ve kalkınma dahil tüm boyutlarında kayda değer ilerleme sağlandı. Türkiye'nin 2002 yılında 12 olan Afrika'daki büyükelçilik sayısı, 2024 yılında 44'e yükseldi. Buna karşılık olarak, Türkiye'de büyükelçiliği bulunan Afrika ülkelerinin sayısı da arttı. 2008'de 10 olan Ankara'daki Afrika büyükelçiliklerinin sayısı 2024 yılında 38'e yükseldi. Son olarak, Mozambik ve Botsvana Türkiye'de büyükelçilik açma kararı aldı.

49 AFRİKA ÜLKESİYLE İŞ KONSEYİ KURULDU

Türkiye'nin kıtadaki diplomatik temsilciliklerinin sayısında yaşanan artış, siyasi, ekonomik ve kültürel alanlar başta olmak üzere Afrika ülkeleriyle ilişkilerin her alanda başarıyı getirdi. Türkiye bugüne kadar Afrika'dan 50 ülkeyle Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması, 32 ülkeyle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması, 17 ülkeyle Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması, 35 ülkeyle Askeri Çerçeve Anlaşması, 21 ülkeyle Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşması, 29 ülkeyle Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması imzaladı. 49 Afrika ülkesiyle İş Konseyi kuruldu. Türkiye'nin 2002 yılında Afrika'yla ticaret hacmi 4,3 milyar dolar düzeyinde iken 2025 yılı sonu itibarıyla ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolara yükseldi. Türkiye'nin Afrika'daki yatırımları 2003'te 67 milyon dolar iken 2024'te 10 milyar dolara ulaştı. Türk yükleniciler, 2025 yılı sonu itibarıyla Afrika'da toplam 97 milyar dolar değerinde 2 bin 31 proje üstlendi.

TİKA'NIN 22 TEMSİLCİLİĞİ FAALİYET GÖSTERİYOR

Türkiye'nin resmi ihracat finansman kuruluşu Türk Eximbank, Afrika Finans Kuruluşu'nun (AFC) daveti üzerine, 2023 yılı Aralık ayında AFC'nin Afrika dışından ilk sermayedarı haline geldi. 2000'li yılların başında Afrika kıtasında TİKA temsilciliği bulunmazken bugün TİKA'nın kıtada 22 temsilciliği faaliyet gösteriyor. Yunus Emre Türk Kültür Merkezi, 12 Afrika ülkesinde çalışmalar yürütüyor. Türkiye Maarif Vakfı, 27 Afrika ülkesinde 200 kurumuyla 25 bin civarında öğrenciye eğitim veriyor. 2025 yılı sonu itibarıyla 65 bin civarı Afrikalı öğrenci Türkiye'de yüksek öğrenimine devam ediyor. Türkiye, Somali, Sudan ve Nijer'de sırasıyla Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nyala Sudan-Türkiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Nijer-Türkiye Dostluk Hastanesi'nin kurulmasına öncülük etti.

Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ikili düzeydeki ilişkilerinin yanı sıra Afrika Birliği'yle (AfB) ilişkileri de geçen yıllar içinde güçlenerek kurumsallaştı. 2005 yılında AfB'ye gözlemci üye olan Türkiye, 2008 yılında AfB tarafından stratejik ortak olarak ilan edildi. 18-21 Ağustos 2008 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen 1'inci Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'yle ilişkiler sürdürülebilir bir mekanizmaya kavuşturuldu. Akabinde 19-21 Kasım 2014 tarihlerinde Ekvator Ginesi'nin başkenti Malabo'da 2'nci Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi, 16-18 Aralık 2021 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da 3'üncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi gerçekleştirildi. 2026 yılında düzenlenmesi planlanan 4'üncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'nin hazırlıkları sürdürülüyor.