Profesör Yaman: Van'da Çok Sık Rastlanan Hastalıklar Varsa, Uranyumla İlgisi Araştırılabilir

Elazığ Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Yaman, Van Gölü'nde yaptıkları araştırmada 50 bin ton uranyum bulunduğunu söyledi.

Prof. Dr. Yaman, "Van Gölü'nde yüzen insanlarda eğer bünyelerine çok miktarda su alırlarsa ağız yoluyla o uranyumun zararlı miktarını mutlaka gösterecektir. Uranyumun bilinen çok sayıdaki zararlı etkilerinden en önemlisi ve en iyi bilineni böbrek hastalıklarına neden olmasıdır.

Belki Van Gölü'nde gözlenen hastalıklarla ilgili sağlıkçıların yapabilecekleri çalışmalar olabilir. Van'da çok sık rastlanan hastalıklar varsa uranyumla ilgisi de araştırılabilir" dedi.

Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Yaman, kirliliği belirlemek için yaptıkları araştırmada Van Gölü'nde 50 bin ton uranyum bulunduğunu belirlediklerini açıkladı. Prof. Dr. Yaman, Türkiye'de son yıllarda nükleer santralleri kurmak için ciddi girişimlerin olduğunu hatırlatarak, şöyle dedi:

"Ülkemiz de nükleer santralleri kurmada ciddi adımlar atıp ihale aşamasına geldi. Bu devreye alındığı zaman onun ham maddesi olan uranyuma büyük ihtiyaç olacaktır.

Van Gölü'ndeki bu uranyumu hazırlanacak projelerle elde edilebilirse değerlendirilebilir düzeyde. Böylece nükleer santrallerdeki hammadde konusunda dışa bağımlılık da kalkmış olacaktır.

Yakın zamanda kilogramı 220 dolara çıkmıştı ama tekrar düştü. Yaklaşık 150 dolardan hesapladığımız zaman da 7, 5 milyar dolara tekabül etmektedir ki bunu geri kazanmak için bizim hazırlamayı düşündüğümüz projelerimizde modifiye edilmiş, molimerik reçine düşünüyoruz. Bunların maliyeti de çok ucuzdur. "

Van GÖLÜ CANAVARI'NIN BİLİMSEL DAYANAĞI YOK

Yıllardan beri konuşulan, "Van Gölü Canavarı" konusuna da değinen Prof. Dr. Yaman, canavar hikayesinin ilk gündeme geldiği yıllarda, "Van Gölü'nün dibinde hazine var" iddialarının da konuşulmaya başladığını söyledi.

Prof. Dr. Yaman, "Van Gölü canavarı konusunu herkesin gördüğü ve takip ettiği kadar basından izledim bende. Bu konuda bir yorum yapamayacağım. Yani bilimsel verilere dayanmayan bir değerlendirme yapmamız mümkün değil.

Ancak hedefimiz şu. Bu bulgular ışığında Van Gölü'nün dip kısımlarında hatta alttaki çökeltilerden de örnekler aldık. Çünkü bu çökeltilerden de çökme olasılığı vardır büyük bir olasılıkla. O zaman o çökmeler daha yüksek olabilir" dedi.

Van'DA YAŞAYANLARIN URANYUM İLE İLGİLİ HASTALIKLAR ARAŞTIRILMALI

Van Gölü'ndeki yüksek uranyum seviyesinden dolayı radyoaktif bir madde olan uranyumun zararlı etkilerini de araştırdıklarını anlatan Prof. Dr. Mehmet Yaman, göldeki balıklarda olumsuz bir sonuca ulaşmadıklarını ifade ederek şunları söyledi:

"Uranyum radyoaktif bir metal ve elementtir. Yalnız her izotopu radyoaktif değildir. Bizim tahlil ettiğimiz radyoaktif olmayan 238 izotopudur. Van Gölü'nde su ile birlikte göle özgü balıklar vardır. Bu balıklardan da az miktarda da olsa analiz yaptık. Diğer yörelerden aldığımız balıklarla karşılaştırdığımız zaman uranyumun balıklara geçmediğini gözlemledik.

Bu arada Van Gölü civarında radyasyon analiziyle ilgili çok sayıda çalışma vardır. Ancak Van Gölü'nde yüzen insanlarda eğer bünyelerine çok miktarda su alırlarsa ağız yoluyla o uranyumun zararlı miktarını mutlaka gösterecektir. Uranyumun bilinen çok sayıdaki zararlı etkilerinden en önemlisi ve en iyi bilineni böbrek hastalıklarına neden olmasıdır.

Belki Van Gölü'nde gözlenen hastalıklarla ilgili sağlıkçıların yapabilecekleri çalışmalar olabilir. Van'da çok sık rastlanan hastalıklar varsa uranyumla ilgisi de araştırılabilir. " - Elazığ