Kadınlar Geleneksel Sanatları Yaşatıyor

Haber: Esma TURAN

(MUĞLA) - Muğla'nın Menteşe ilçesine bağlı Bayır Mahallesi'nde, unutulmaya yüz tutan geleneksel el sanatları iğne oyası, kanaviçe ve kara tezgah dokumacılığı kadınların emeğiyle yaşatılmaya çalışılıyor.

Asırlardır kadınların ilmek ilmek işlediği iğne oyaları ve kanaviçeler, günümüz tasarımlarında yeniden hayat bulurken, yörede üretilen kara tezgah dokuma kumaşlar da farklı aksesuar ve ürünlere dönüştürülüyor.

Usta öğretici ve Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı Lale Yavaşoğlu, Bayır Mahallesi'nde yaklaşık 10 yıldır eğitim verdiğini söyledi.

ANKA Haber Ajansı'na açıklamalarda bulunan Yavaşoğlu, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan kara tezgah dokumacılığını yaşatmayı amaçladıklarını belirterek, "Bu yörede yok olmak üzere olan kara tezgah dokuma kumaşlarımız var. Amacımız bu kara tezgah dokuma kumaşlar ile kendi sanatımı birleştirip yörenin köklü geleceğini yaşatmak" dedi.

Yörede dokuma ustası olarak bilinen ve kadınlara evini açan 71 yaşındaki Şemsiye Çelik'in bilgisinden faydalanmaya çalıştıklarını dile getiren Yavaşoğlu, "Şemsiye teyzemiz çocukluğundan beri dokuma yapıyor. Amacımız, ona bir şey olmadan bizim de dokumayı öğrenmemiz. Bu yüzden yanına geliyoruz, ziyaret ediyoruz" ifadelerini kullandı.

İğne oyalarının kadınların duygu ve düşüncelerini yansıtan bir dil olduğunu vurgulayan Yavaşoğlu, her motifin bir anlam taşıdığını belirterek, "Eskiden kadınlar duygularını çok dile getiremezlerdi. Duygularını oyalarla anlatırlarmış. Her oyanın bir anlamı, bir hikayesi var" diye konuştu.

Ürünlerin satış ve pazarlaması konusunda destek beklediklerini aktaran Yavaşoğlu, kara tezgah dokuma kumaşlarının yok olmaması için yetkililerden çalışma yapılmasını talep ettiklerini söyledi.

Yavaşoğlu, dokuma kumaş ve geleneksel motiflerin terlik, çanta gibi günlük yaşamda kullanılabilecek ürünlere dönüştürüldüğünü belirterek, "Gençlerin ve herkesin dikkatini çekmesi için ürünleri günlük hayatta kullanılabilecek hale getiriyoruz. Zeytin motifli çantalarımız var. Sandıktan çıkan antika ürünleri de kullanılabilir hale getirmeye çalışıyoruz" dedi.

Dokuma ustası Şemsiye Çelik de yıllardır bu işi severek yaptığını dile getirdi ve "Lale hocamız aradı, 'öğretir misin' dedi. Tabii dedim. Bayır'da bir ben bir Habibe kaldık, ikimiz yapıyoruz. Eskiden herkesin evinde tezgah vardı" ifadelerini kullandı.

Çelik, annesinden öğrendiği dokumacılığı yıllardır sürdürdüğünü, kızlarının çeyizini de kendi elleriyle hazırladığını sözlerine ekledi.

Yaklaşık 8 yıldır bu işi yaptığını söyleyen Özgül Savran ise "Dokuma üzerine değişik kanaviçeler yapıyoruz. Değişik tasarımlar yaparak sergiliyoruz. Bu işi ilerletmek istiyoruz. Tezgah ve yerimi olduğu sürece biz de Şemsiye teyzenin mesleğini ilerletmek istiyoruz. Çeyiz kalktı deseler de çeyizi seven kızlarımız oluyor, onlar için yapıyoruz. Özellikle eskiyi otantik ile birleştirince gençler daha çok seviyor. Yapıp satıyoruz" diye konuştu.