Hayatını Kaybeden Eski BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Türkler İçin Önemi

Eski Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan, kaldırıldığı hastanede 80 yaşından hayata gözlerini yumdu. Annan'ın Türkler için önemi Kıbrıs meselesinden doğmaktadır. Eski BM Genel Sekreteri, Kıbrıs'taki tarafların uzlaşması için 9 bin sayfalık bir plan sunmuş ve bu plan referanduma sunulmuştu. 2004 yılında referanduma sunulan plan, Rum kesiminin hayır oyuyla kabul edilmemiştir.

KIBRIS SORUNUNDA ANNAN PLANI

Annan'ın getirdiği plan 11 Kasım 2002 tarihinde Türk ve Rum tarafına sunuldu. Dönemin Kıbrıslı liderleri planı referanduma sunmayı Şubat'ta kabul etti.

Aradan geçen süre içinde her iki taraf da müzakereler ışığında plana itirazlarını ve taleplerini iletti, plan bu talepler ışığında gözden geçirildi.

Ancak iki taraf uzlaşmayı başaramayınca, 2004 Şubat'ında alınan bir karar uyarınca plana son şeklini Kofi Annan verdi.

9 BİN SAYFALIK PLANIN ANA HATLARI

Bugün Kıbrıs halklarının onayına sunulan ve ana metni yaklaşık 200 sayfayı bulan ekleri ile 9 bin sayfaya ulaşan planın ana hatları şöyle:

• Devlet yapısı iki kurucu devletten oluşan, tek bir uluslararası kişilik ve egemenlik öngörülüyor.
• İki kurucu devlet eşit hak ve yetkilere sahip olacak.
• İki kurucu devletin ve federal hükümetin ayrı polis teşkilatları olacak.
• Kuzey'e dönecek Rum göçmenlerin oranı yüzde 21'den 18'e inecek.
• Kıbrıs Türk kesiminin toprağı yüzde 7 azaltılarak, adanın yüzde 29'una eşitlenecek, böylece yaklaşık 120 bin Rum hem evlerine dönmüş hem de Rum yönetimi altında kalmış olacak.
• Kıbrıs 9 üyeli başkanlık konseyi tarafından yönetilecek. Üyelerden 6'sı Rum, 3'ü Türk olacak. Üyelerden üçünün oy hakkı olmayacak.
• Başkanlık Konseyi'nde beşer yıl süreyle görev yapacak üyeleri parlamento seçecek.
• Her ikisi de beşer yıl görev yapan 48'er üyeli senato ve temsilciler meclisi olacak.
• Senatoda 24 Türk ve 24 Rum temsil edilecek, Rumların kuzeyi temsil etme hakkı olmayacak. Avrupa Birliği konularında Kıbrıs'ı temsil etmek üzere her iki taraftan birer bakan olacak.
• İki kesimin yaşam standartları dengelenene kadar Kıbrıslı Rumların kuzeyde mülk edinmesine kısıtlamalar gelecek.
• Türk tarafı Avrupa Birligi'ne üye olduktan sonra da adada asker bulundurabilecek.
• Karpaz bölgesindeki Rumlar ile güneydeki bazı Türk köylerinde yaşayan Türklere dini, kültürel haklar verilecek
• Türkiye, Yunanistan ve İngiltere garantör güç olarak kalacak.