İşte Savaşın Kirli Çamaşırları

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Kimseye hesap vermeden çalışan özel timler, koalisyon güçleri tarafından öldürülen yüzlerce sivil, Taliban liderleriyle yemek yiyen Pakistanlı istihbaratçılar, GSM operatörlerine sızıp NATO komutanlarını adım adım takip eden casuslar... Amerikan ordusunun korkulu rüyası haline gelen Wikileaks sitesi, Afganistan'da Amerikan askerleri ve diplomatları arasında 2004-2010 yıllarında yapılan iç yazışmaları yayınlayarak bunlar gibi onlarca iddiayı ortaya çıkardı. Afganistan'da görev yapan askerler, istihbaratçılar, diplomatlar tarafından yazılan 92 bin belge, telegraf ve bilgi notunda önemli satır başları şöyle oldu:

'Yanlışlıkla' 200 sivil öldürüldü

Raporların tamamı incelendiğinde koalisyon güçlerinin yanlışlıkla en az 195 sivili öldürdüğü, 174 sivil de yaralandı. Bunların çoğu intihar bombacısı olduğundan şüphelenilen masum şoförler ya da motorsikletlilerdi. Bir otobüse yaylım ateşi açıldığı, bazı sivillerin ABD'den yönetilen drone'larla "yanlışlıkla" bombalandığı da raporlarda belirtiliyor.

Özel birlik yasa dinlemiyor

Afganistan'da Taliban liderlerini mahkemeye çıkarmadan yakalamak ve gerektiğinde öldürmekle görevli bir özel birlik görev yapıyor. Task Force 373 isimli birliğin tüm aktiviteleri gizli tutuluyor. Öyle ki bu birlikle ilgili birçok rapor Afganlarla dahi paylaşılmıyor. 2009'da Afganistan'da düşen iki helikopterde ölen askerlerden dördünün TF373'den olduğu dahi açıklanmadı.

Tabii bu birlik bağımsız çalıştığı için hatalı operasyonlardan dolayı da kolay kolay cezalandırılamıyor. Bir rapora göre özel kuvvetlerin yaptığı bir operasyonda füze atılan binadan Taliban değil, 7 çocuk cesedi çıktı. Olay çocukların ailelerine para verilerek ört bas edildi.

NATO'da dinleniyoruz korkusu

Afganistan'ın en büyük GSM operatörü Roshan'a sızan Taliban casuslarının NATO genel merkezindeki komutan ve askerlerin her hareketeni takip ettiği, konuşmalarını dinlediğinden şüpheleniliyor. ISAF tarafından hazırlanan 2007 tarihli bir raporda, GSM operatörlerinin takip ve dinleme yapmasının mümkün olduğu hatırlatılıyor, Taliban'ın bunu bizzat kullanmasa da şirkete sızan kişiler tarafından bilgi edindiği iddia ediliyor. Rus, Çin ve Pakistan casuslarının da Taliban'a buradan bilgi veriyor olabileceği söyleniyor.

Pakistan ikili oynuyor

Belgelerde, Pakistan istihbarat örgütünden üst düzey isimlerin Taliban'la bir araya geldiği, Afganistan'daki direnişi organize ettikleri, hatta Afgan liderlerin suikastlerini planladığı toplantılar anlatılıyor.

Pakistan istihbaratını 1987-89 yılları arasında yöneten General Hamid Gül'ün bu çalışmalara bizzat müdahil olduğu görülüyor. Belgelere göre intihar bombacıları da Pakistan'da yetiştiriliyor.

Pakistan ordusunun sert hiyerarşisinde kişilerin bireysel hareket etmesi çok zor. Dolayısıyla direnişçilere karşı savaşmak için ABD'den yılda 1 milyar dolar alan Pakistan yönetiminin Afganistan'da Taliban'a gönüllü olarak yardım ettiği düşünülüyor.

Altın Kuran'la saldırı planı

Raporlarda, Taliban'ın sivillere altın bir Kuran'a yerleştirilmiş bomba ile saldırmayı planladığı ve ülkeye zehirli alkol sokarak Amerikan askerlerini zehirlemeye çalışacağı yönünde iddialar da bulunuyor. Ancak bunlar alt düzeyde askerlerin geçtiği bir defaya mahsus bilgiler olduğu için şimdilik ciddiye alınmadı.

Amerikayı çıldırtan adam

Wikileaks sitesinin kurucusu Julian Assange, nisan ayında Amerikan askerlerinin Bağdat'ta sivillere ateş ettiğini gösteren bir videoyu yayınladığından beri ABD'nin bir numaralı düşmanı haline geldi. Tutuklanmamak için nerede yaşadığını sır gibi saklayan Assange, dün yayınlanan belgeler için "Savaş suçlarına kanıt teşkil edebilirler" dedi. ABD'nin belgelere sinirlenmesini ise, "Suiistimallerini ortaya çıkardıklarımız genellikle böyle tepki gösteriyor" şeklinde yorumladı. Dört yıl önce kurduğu Wikileaks, önemli belgeleri, bunları sızdıranları takip etmeyi imkânsız hale getirecek şekilde yayınlıyor.

92000

Wikileaks'in sızdırdığı 92 bin rapor Amerikan The New York Times, İngiliz The Guardian gazetelerine ve Alman Der Spigel dergisine önceden dağıtıldı. Bu yayınların inceleyip doğrulatarak elediği bilgiler dün yayınlandı. Raporlarda, ham haliyle www.wikileaks.com sitesinde bulunabiliyor.

Beyaz Saray sert tepki verdi

Amerikan yönetimi, Wikileaks'in raporları yayınlamasını "sorumsuzluk" olarak değerlendirdi. ABD Başkanı Barack Obama'nın Ulusal Güvenlik Danışmanı James Jones, "Bu belgelerin sızması orada görev yapan askerlerimizin hayatını tehlikeye atıyor" dedi. Ayrıca raporun 2004-2010 yıllarını kapsadığını hatırlatarak, Obama döneminde Afganistan stratejisinin değiştiğine dikkat çekti. Pakistan ise Taliban'a yardım ettiği iddialarını yalanladı.

Ankara, Taliban'la pazarlığa 'hayır' dedi

Wikileaks sitesine sızan bölgelerde dirket olarak Türkiye'yi ilgilendiren çok az bilgi var. Bunların çoğu Türk basınında yer almış kaçırma olayları ya da Türk şirketlerine yönelik saldırı girişimlerinden oluşuyor. Yayınlanan iç yazışmalardan birine göre koalisyon yetkilileri 27 Mart 2007'de bir grup Taliban'ın hapishaneden salıverilmesi ile ilgili Türkiye ile görüştü. Dönemin İstihbarat ve Güvenlik Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Şakir Torunlar, Türkiye Cumhuriyeti'nin ne kendi sınarları içinde ne de dışarda teröristlerle görüşmediğini hatırlatarak bunun ISAF güçlerini zor durumda bırakacağını söyledi. Ancak bu görüşmenin ne tip bir salıverilme anlaşması ile ilgili yapıldığı ve son kararın şekli bilinmiyor.

Raporlarda, 29 Mart 2007'de meydana gelen trafik kazasında iki Türk öğretmenin öldüğü yönünde de bir bilgi bulunuyor. Ancak bu öğretmenlerin kim olduğu ya da ne vesileyle Afganistan'da bulundukları bilinmiyor. Türkiye'nin Afganistan'da 1710 askeri bulunuyor.

dipnot

Afganistan'da 2001'den beri 1822 koalisyon askeri öldü. En az 10 bin sivil ise savaşın direkt sonucu olarak hayatını kaybetti. NATO dün geçen hafta da bir roket saldırısında yanlışlıkla 52 Afgan'ı öldürdüğünü açıkladı.