Şili'deki Mucizenin Benzeri Küre'de

Şili'de bulunan madende yaklaşık 2,5 ay önce meydana gelen göçükte mahsur kalan 33 işçinin 69 gün süreyle sağ kalmalarını sağlayan sığınıkların benzeri, Kastamonu'nun Küre ilçesinde bulunan bakır madeninde yer alıyor. Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Torun, önceki gün Türkiye'de bulunan 400 madenden sadece Kastamonu'nun Küre ilçesinde bulunan Eti Bakır A.Ş tarafından işletilen bakır madeninde yer aldığı 4 tanesinde işçilerin olası bir kaza durumunda sığınabilmeleri için sığınakların olduğunu açıklamıştı. Dünyada en riskli meslek grupları sıralamasında ön sıralarda yer alan maden sektöründe iş ve iş güvenliği konusunda milyonlarca dolar yatırım yapan Eti Bakır A,Ş, 2005 yılından itibaren başlattığı çalışmalarda önemli mesafe kat etti. Madende olası patlama, göçük gibi iş kazalarına karşı sıkı tedbirler alan Eti Bakır A.Ş, işçilerin güvenliği için önemli yatırımlar yaptı. Türkiye'de sadece 4 madende bulunan sığınma odaları, olası bir kaza durumunda onlarca işçinin haftalar, hatta aylar boyunca sağ kalmalarını sağlıyor.

Kastamonu'nun Küre ilçesinde bulunan bakır madeninde belirli mesafelerde toplam 4 adet sabit sığınma odaları yer almasına rağmen seyyar sığınma odalarının proje hazırlıkları sürüyor. İş kazası sırasında işçilerin hava, su ve gıda ihtiyaçlarına karşı en ince detayın bile düşünüldüğü sığınaklarda işçiler günlerce yaşanabiliyor. Maden içinde 4 adet sabit sığınakların yanı sıra seyyar sığınma odaları için de proje hazırlıkları tüm hızıyla sürüyor. Sığınma odalarında işçilerin hava, su, yemek ve haberleşme imkanlarının yanı sıra tuvalet ihtiyaçları için klozet bile yer alıyor.

Maden içinde sağlam kaya zeminin üzerine yapılan sığınaklarda işçiler için çok sayıda kuru gıda, su ve ilk yardım malzemeleri stoğu bulunuyor. Maden işçilerinin olası bir kaza durumunda hayatta kalmalarını sağlamak amacıyla yapılan sığınma odalarında nefes alma ortamının yaratılması için denizaltı teknolojisi kullanıldı. Elektrik kesintisi ihtimaline karşı jenaratörle beslenen sığınma odaları, ayrıca kaya düşmesi ve göçüklerden gelecek darbelere karşı da dayanıklı olarak tasarlandı. İçindeki kişilerin nefeslerinden çıkan havayı temizlemeyi sağlayan sistemin bulunduğu sığınma odalarında su ve yiyeceklerin son kullanma tarihlerine en az 6 ay kalınca yenileriyle değiştiriliyor. Her türlü olumsuzluğa göre tasarlanan sığınma odalarında konserve açacağından, ışıldağa, düdükten, ıslak mendile kadar birçok malzeme bulunuyor. Sağlam zemine yerleştirilmiş sabit sığınma odasının maliyetinin yaklaşık 15 bin Euro'yu, taşınabilir seyyar sığınma odalarının ise yaklaşık 65 bin Euro olduğu öğrenildi.

Madendeki sığınma odaları hakkında bilgi veren Eti Bakır A.Ş A Sınıfı İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Maden Mühendisi 32 yıllık madenci Hasan Yıldırım, sığınıklarda uzun süreli yaşam ihtimaline karşı bağımsız havalandırma sistemi, yeryüzü ile telefon irtibatı, su ve yiyeceğin yanı sıra yaralanmalara karşı ilk yardım setinin olduğunu söyledi. İnsanın hava ve su olduğu sürece günlerce, hatta haftalarca yaşayabildiğini ifade eden Yıldırım, yer altı madenciliğin risklerine dikkat çekerek, sığınma odalarının madenden bağımsız olarak tasarlandığını söyledi. Sığınakların en kötü senaryoya göre hazırlandığını belirten Yıldırım, eğitim ve tatbikatlar yapıldığını ifade etti. Şili'de böyle sığınma odalarının var olduğunu tahmin ettiklerini ifade eden Yıldırım, onlarında hava ve su olduğu için uzun zaman yaşanabildiğini söyledi.

Vardiya-Maden Mühendisi Metin Çabuk açıklamasında, sığınma odalarında telefon ve telsizle haberleşme sağlandığını belirterek, ôSığınaklarda, yer altında hava girişinin kesilmesi ihtimaline karşı kuru hava üretebilen özel bir kopresör var. Dışarıdaki havayı sıkıştırarak filtre edip insanlarını soluyabileceği kaliteye getirip yer altına farklı bir bağlantı noktasına getiriyor. Burada insanlar günlerce kalabilir" dedi.

Gazdan zehirlenmelere karşı çok sayıda gaz maskesinin bulunduğu sığınma odalarında, gaz ölçer cihazları da bulunuyor. Sığınaklara giren madencilerin yeryüzüne mahsur kaldıklarını belirtmeleriyle birlikte sığınaklarda ışıklarla da yer altında kendilerini kurtarmaya gelen ekiplere sinyal verilebiliniyor. Ayrıca madende gazların oranı da merkezi sistemden sürekli takip ediliyor. Eti Bakır A.Ş Küre Bakır İşletmeleri Yeraltı Üretim Müdürü Maden Mühendisi Sinan Dinler ise İş Sağlığı ve İşçi Güvenliği konusunda hiçbir yatırımdan kaçınmadıklarını belirterek, son teknolojiyi getirip, uyguladıklarını söyledi.

Turan KURT/ KÜRE(Kastamonu), (DHA)